Cùng với hàng nghìn phạm nhân trên cả nước được đặc xá trong dịp Tết Kỷ Sửu, những phạm nhân đang chịu hình phạt tù trong các trại giam do quân đội quản lý cũng được đặc xá. Sáng 17-1, tất cả các phạm nhân trong các trại giam quân đội được đặc xá đã trở về với gia đình. Một cánh cửa mới đã mở ra với họ nhưng quan trọng nhất, họ đã biết ăn năn, hối cải, tu dưỡng, rèn luyện chuộc lại lỗi lầm để được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước...

Sáng sớm ngày 17-1, trước cổng Trại giam T974, Cục Điều tra hình sự (Bộ Quốc phòng) đã chật kín người. Họ là những ông bố, bà mẹ, vợ con, người thân của những phạm nhân được đặc xá đến để chờ đón người thân trở về đoàn tụ với gia đình. Không khí trong trại giam cũng chộn rộn khác thường. Hàng chục phạm nhân bồn chồn đi lại trước cửa nhà giam để chờ đến giờ công bố Quyết định đặc xá. Bà Phạm Thị Toản, mẹ của phạm nhân Đỗ Minh Tâm cứ liên tục thấm nước mắt chảy dài trên hai gò má: “Mỗi ngày cháu ở trong trại là một ngày tôi khóc. Tính đến hôm nay cháu đã ở trại 11 năm 2 tháng 2 ngày. Biết tin cháu được đặc xá đợt này, tôi đã lặn lội đi từ lúc 4 giờ sáng…”.

Niềm vui của các phạm nhân khi ra trại

Nhìn mẹ của phạm nhân quê ở Duy Tiên (Hà Nam) này, chúng tôi thấu hiểu sự héo hon, mòn mỏi mà gia đình đã phải chịu đựng từ khi Đỗ Minh Tâm gây nên tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe và nhân phẩm con người. Nhưng cũng nhờ sự giáo dục của cán bộ trại, sự động viên của gia đình mà Tâm đã hối cải, tu dưỡng, rèn luyện để cái án 20 năm tù đã giảm được gần một nửa. Tâm chỉ cúi đầu khi nói với chúng tôi: “Em biết tội của em. Những ngày trong trại là những ngày em ăn năn, hối cải và phấn đấu. Bây giờ thì em đã thấy cuộc sống tươi đẹp ở trước mặt mình. Em còn trẻ nên em sẽ quyết tâm vượt qua tất cả để làm lại từ đầu”.

Phạm nhân Vũ Văn Đông, người phải chịu mức án 19 năm tù giam, phạm tội khi còn là chiến sĩ của một đơn vị thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân. Trong suốt 4 năm liên tục từ năm 2004 đến 2008 Đông đều xếp loại cải tạo tốt nên cũng được đặc xá trong đợt này. Với thái độ ăn năn, hối hận Vũ Văn Đông tâm sự: “10 năm trong tù là 10 năm tôi suy nghĩ, dằn vặt. Tôi đã tự phá hỏng cuộc đời mình, phá hỏng tuổi trẻ đang phơi phới. Chỉ một phút nông nổi tôi đã phải trả cái giá quá đắt. Hôm nay được ra trại, gia đình, người thân và xã hội vẫn dang rộng vòng tay đón những người lầm lỡ như chúng tôi trở lại”.

Nói về quy trình thực hiện đặc xá đợt này, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hạ, Cục trưởng Cục Điều tra hình sự, Bộ Quốc phòng cho biết: “Ngay sau khi có các chủ trương, chỉ thị, hướng dẫn về công tác đặc xá, Thường trực Ban chỉ đạo Đặc xá Bộ Quốc phòng đã quán triệt, triển khai đầy đủ đến các cấp liên quan, chỉ đạo các trại giam, trại tạm giam quân đội tổ chức cho tập thể đội phạm nhân họp bình xét, bỏ phiếu kín, giới thiệu người đủ tiêu chuẩn để đề nghị đặc xá. Những bước này được triển khai rất chặt chẽ, công khai, công bằng, dân chủ…”. Qua tìm hiểu, tôi được biết các trại giam của quân đội cũng thành lập Hội đồng xét đề nghị đặc xá của trại. Thượng tá Lê Văn Lam, Chính trị viên Trại giam T974 cho biết: “Để việc xét đặc xá của trại được thực hiện đúng người, đúng việc, hằng tuần chúng tôi đều tổ chức cho phạm nhân sinh hoạt, bình bầu để để lấy cơ sở xếp loại thi đua hằng tháng, hằng quý và cả năm”.

Năm nay, các quân khu, binh đoàn, Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Cục Điều tra hình sự đề nghị đặc xá 237 hồ sơ phạm nhân, trong đó số đủ điều kiện, đề nghị đặc xá là 234 hồ sơ. Trong số này, các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người là 99 hồ sơ… Về mức án chung thân có một phạm nhân; 5 phạm nhân án từ 20 đến 30 năm tù…

Gặp chúng tôi khi vừa được trao Quyết định đặc xá, phạm nhân Nguyễn Quốc Thuyên phấn khởi: “Em nhớ như in từ những ngày đầu vào đây được cán bộ giáo dục, chỉ bảo. Bây giờ ra trại lại thấy nhớ các anh cán bộ, nhớ từng lời các anh nói, từng cử chỉ các anh làm”. Ông Nguyễn Văn Hùng, bố của Thuyên đã vượt hàng trăm cây số bằng xe máy từ rất sớm để đến đón con về. Ông tâm sự: “Chúng tôi chỉ biết cảm ơn Đảng, Nhà nước, Quân đội, mà gần gũi nhất là Ban giám thị, các cán bộ trại giam quân sự T974 đã giúp con em chúng tôi nhận thức rõ tội lỗi của mình, ăn năn hối cải để được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước”.

Tôi bùi ngùi đứng lặng nhìn theo đoàn phạm nhân được đặc xá ra về cùng người thân, trong đó có bố con ông Hùng lần lượt bước ra khỏi trại giam. Tất cả đều rất vui nhưng khóe mắt ai cũng ngấn lệ. Tôi chợt hiểu ra rằng đó là những giọt nước mắt của ngày sum họp. Sự ưu việt của chế độ, chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước, truyền thống nhân đạo của dân tộc đã đem lại cho các phạm nhân và người thân của họ niềm hạnh phúc ấy.

Bài và ảnh: NGUYỄN ANH TUẤN