QĐND - Từ sau Hội nghị Phông-ten-nơ-blô không đạt được kết quả, Trung ương Đảng đã nhận định: Trước sau Pháp cũng đánh, ta phải cảnh giác, phải chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu. Bộ Tổng tham mưu (BTTM) được Trung ương chỉ thị nghiên cứu gấp ba vấn đề về cách đánh trong thành phố (lấy Hà Nội làm trọng tâm), cách đánh xe tăng, xe thiết giáp và cách phá hoại đường sá. Cơ quan tham mưu thành lập ngay bộ phận nghiên cứu cách đánh, đồng thời cùng với Bộ chỉ huy Mặt trận Hà Nội xây dựng kế hoạch tác chiến trên địa bàn Thủ đô và các chiến khu. Đây cũng là lần đầu tiên ta có một kế hoạch tác chiến trên quy mô cả nước.

Với sự chuẩn bị tích cực, chủ động, hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân thủ đô Hà Nội đã cùng với cả nước nhất tề đứng lên chống quân xâm lược. Lúc 20 giờ 3 phút ngày 19-12-1946, quân và dân Hà Nội đồng loạt nổ súng đánh địch. Cuộc chiến đấu tại Hà Nội kéo dài 60 ngày đêm với 4 đợt chiến đấu anh dũng, kiên cường, quân và dân ta đã giành thắng lợi, tiêu diệt gần 1.800 tên địch, phá 22 xe tăng, thiết giáp, 31 xe vận tải, bắn rơi và bắn hỏng nhiều máy bay...

Pháo đài Láng nhận lệnh chiến đấu, ngày 19-12-1946. Ảnh tư liệu

Trong những ngày tháng đó, để bảo vệ từng căn nhà, góc phố thân yêu của mình, quân và dân ta đã sáng tạo ra nhiều cách đánh độc đáo. Như cách đánh giặc kiểu thợ đèn (thợ điện), dùng dây an toàn neo lên cây cao đối diện với “nhà Tây”, chờ chúng yên giấc mới ném pháo đùng liên tiếp xuống sân nhà, nghe tiếng nổ địch bật dậy xả đạn ra đường. Cứ như thế nên không đêm nào kẻ địch được yên. Tham gia tự vệ, các nghệ sĩ Hà thành đánh quấy rối địch bằng cách chờ màn đêm buông xuống thì cài bộc phá vào cửa “nhà Tây”, đốt dây cháy chậm rồi ôm súng nấp gốc cây chờ sẵn. Cửa "nhà Tây" bị phá, chúng ra che chắn liền bị ta tiêu diệt. Với các tự vệ thành vốn là những thợ sơn thì họ đã dùng chăn bông tẩm sơn đốt trước cửa “nhà Tây” gây khói cho chúng không chịu nổi phải ra khỏi nhà. Và chỉ chờ có vậy là ta cho chúng “ăn” lựu đạn...

Từ phương châm, kế hoạch tác chiến sát đúng của cấp trên, quân và dân thủ đô Hà Nội đã kiên cường, mưu trí, sáng tạo chiến đấu, thực hiện theo lời kêu gọi của Bác Hồ: “... Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước”.

TRẦN VŨ