QĐND - Bộ Quốc phòng vừa đánh giá kết quả sau 2 năm (2009-2011) thực hiện thí điểm xã hội hóa (XHH) công tác nuôi dưỡng bộ đội ở một số học viện, nhà trường quân đội. Những ưu điểm và nhược điểm trong chủ trương XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội đã được các cơ quan chức năng, đơn vị triển khai làm thí điểm chỉ rõ, phân tích cụ thể. Trên cơ sở đó, Bộ Quốc phòng đã chính thức chỉ đạo các đơn vị trong toàn quân cần thống nhất về nhận thức, nghiên cứu lộ trình, nhất quán trong tổ chức thực hiện chủ trương XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội.

Phối hợp đồng bộ, kiểm tra thường xuyên

Từ tháng 6-2009, Học viện Hậu cần và Trường Đại học Chính trị (khi đó là Trường Sĩ quan Chính trị) được Bộ Quốc phòng chọn làm thí điểm XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội. Trường Đại học Chính trị triển khai theo phương án 1 với hình thức đấu thầu hạn chế. Học viện Hậu cần thực hiện theo phương án 2, đấu thầu rộng rãi. Sau một năm, Ban Nghiên cứu Bộ Quốc phòng về XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội rút kinh nghiệm, lựa chọn phương án 2 để tiếp tục chỉ đạo thí điểm và mở rộng thêm ở 4 học viện, nhà trường: Học viện Hải quân, Trường Đại học Nguyễn Huệ, Trường Sĩ quan CHKT Thông tin và Học viện Quốc phòng. Tuy nhiên, do khó khăn, Học viện Quốc phòng chưa tổ chức thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội theo kế hoạch của Bộ Quốc phòng.

Đoàn công tác Bộ Quốc phòng kiểm tra ghi chép tài chính công khai tại bếp ăn XHH của Học viện Hậu cần. Ảnh: Đình Xuân

 

Học viện Hậu cần thí điểm thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội tại Bếp ăn số 1, do Công ty trách nhiệm hữu hạn PNK có địa chỉ tại số 127, phố Nguyễn Khoái, Hà Nội trúng thầu. Giá thầu mỗi ngày cho một người ăn là 5.098 đồng (từ tháng 9-2010 tăng lên 5.462 đồng), bao gồm chi phí nhân công phục vụ, bảo hiểm bắt buộc theo luật định, thuế, điện nước và tạp chi khác. Ngân sách chi trả được Bộ phê duyệt năm học 2009-2010 là 1,5 tỷ đồng, thực tế chi trả là 896,2 triệu đồng, giảm 603,8 triệu đồng. Đại tá Chu Văn Giáp, Chủ nhiệm Hậu cần, Học viện Hậu cần cho biết: Được sự chỉ đạo của trên, học viện đã chủ động, tích cực thực hiện thí điểm XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội. Sau 20 tháng thực hiện, học viện nhận thấy đây là chủ trương đúng của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, tuy nhiên, cũng có nhiều bất cập. Trước hết về đấu thầu rộng rãi, học viện gặp khó khăn về định giá trị gói thầu và thủ tục thanh toán. Học viện chú trọng đến chất lượng nuôi dưỡng bộ đội, trong khi nhà thầu lấy lợi nhuận là mục tiêu. Vì vậy, Học viện thành lập Tổ quản lý XHH bao gồm cán bộ tài chính, quản lý, nhân viên hậu cần để theo dõi, giám sát tiêu chuẩn, định lượng, dinh dưỡng, là cầu nối giữa người ăn với ban quản lý bếp ăn XHH. Tổ quản lý XHH của học viện là những cán bộ kiêm nhiệm, nên để hoàn thành được nhiệm vụ phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, có năng lực và sẵn sàng làm thêm ngoài giờ... Trong kiểm tra, có trường hợp Tổ quản lý được công ty trình giấy tờ kiểm dịch, nhưng khi yêu cầu nêu địa chỉ nguồn cung cấp thực phẩm thì công ty lại lúng túng. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm cần phải hết sức chú trọng. Đối với bếp ăn thực hiện XHH, học viện cũng gặp khó khăn khi tổ chức ăn uống cho bộ đội đi học tập, hành quân dã ngoại, diễn tập, thực hành đào bếp Hoàng Cầm...

Tham quan bếp ăn thực hiện thí điểm XHH của Học viện Hậu cần, chúng tôi nhận thấy, nhà ăn vệ sinh sạch sẽ, có bảng tài chính công khai, chia khẩu phần ăn định suất. Khi hỏi học viên về chất lượng bữa ăn, chúng tôi được trả lời đạt khá, nhân viên phục vụ lịch sự, niềm nở. Tổng hợp ý kiến so sánh giữa bếp ăn XHH với khi chưa thực hiện XHH, có từ 90% đến 98% ý kiến trả lời bằng và hơn về định lượng ăn; từ 50% đến 55% ý kiến cho rằng, món ăn chế biến ngon hơn và từ 45% đến 50% ý kiến nói rằng, chất lượng trung bình; hơn 98% ý kiến đánh giá công tác vệ sinh tốt.

Thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội giảm được các chi phí từ 10% đến 20% so với bếp chưa XHH, do phân công lao động mang tính chuyên sâu và hợp lý, chất lượng bữa ăn đồng đều hơn; công tác thực hành tiết kiệm như điện, nước, nhiên liệu, bảo quản trang bị dụng cụ cấp dưỡng... có hiệu quả hơn. Tuy vậy, theo Đại tá Nguyễn Như Tráng, Phó chủ nhiệm Hậu cần, Học viện Hải quân, thì việc thực hiện XHH rất khó khăn trong bảo đảm ăn theo các đối tượng, nhất là đối tượng ăn đặc thù. Học viện Hải quân có 23 mức ăn khác nhau, trong đó có nhiều đối tượng đào tạo mới như không quân hải quân, tàu ngầm, điều khiển vũ khí, tiền ăn cao hơn 175% so với mức tiền ăn cơ bản bộ binh, trong khi đó nhà thầu chỉ trả tiền chi phí nhân công là 5.500đ/người/ngày. Nhà thầu còn tuyển nhân viên nấu ăn mới học việc, kinh nghiệm chưa có, thời gian làm việc không ổn định (tuyển dạng mùa vụ hoặc trốn tránh đóng bảo hiểm cho người lao động). Đặc biệt, đã 9 tháng thực hiện mà bếp ăn XHH chưa tuyển dụng được bếp trưởng... Hầu hết các công nhân vào làm việc chưa có giấy chứng nhận sức khỏe, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Việc duy trì nền nếp bếp ăn XHH còn lúng túng, để bộ đội ăn sớm, có trường hợp quá muộn so với giờ quy định... Chính vì vậy, Đại tá Nguyễn Như Tráng kiến nghị: Để việc thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội đạt hiệu quả như mong muốn phải có sự phối hợp đồng bộ, kiểm tra chặt chẽ và thường xuyên phối hợp với nhà thầu rút kinh nghiệm, chấn chỉnh, khắc phục kịp thời những nhược điểm.

Nghiên cứu lộ trình, biện pháp thực hiện phù hợp

Thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội là chủ trương của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng. Từ năm học 2011-2012, tất cả 6 học viện, nhà trường thực hiện thí điểm triển khai XHH tại 100% bếp ăn hiện có. Trong giai đoạn 1 (đến năm 2015), triển khai XHH ở tất cả các học viện, nhà trường quân đội và giai đoạn 2 thực hiện XHH ở các bếp ăn cơ quan cấp chiến lược, chiến dịch.

Ban Nghiên cứu thực hiện xã hội hóa công tác nuôi dưỡng bộ đội tham quan bếp ăn XHH của Học viện Hậu cần. Ảnh: Quang Thảo

 

Để đạt được mục tiêu trên, Ban Nghiên cứu thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội Bộ Quốc phòng phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng lộ trình phù hợp, giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Bộ yêu cầu, lãnh đạo, chỉ huy cơ quan, đơn vị toàn quân phải thống nhất cao về nhận thức, tổ chức tuyên truyền, giáo dục bộ đội về mục đích, ý nghĩa việc thực hiện XHH. Ở các đơn vị triển khai XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội cần lập Tổ quản lý XHH để kiểm tra, giám sát, bảo đảm chất lượng bữa ăn của bộ đội, tuyệt đối không để xảy ra ngộ độc, mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Cục Kinh tế Bộ Quốc phòng chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị nghiên cứu hoàn thiện quy trình đấu thầu, thương thảo hợp đồng, xây dựng mẫu hợp đồng kinh tế phù hợp với điều kiện quân đội. Cục Quân lực chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu quy hoạch lực lượng phục vụ tại các bếp ăn sẽ triển khai XHH để xác định lộ trình giảm quân số, sử dụng nguồn ngân sách chi trả lương cho đối tượng trên sang nguồn để thực hiện XHH. Cục Tài chính chủ trì phối hợp với các cơ quan để xác định nguồn kinh phí, định giá trần tối đa để đấu thầu hằng năm, xây dựng cơ chế điều chỉnh giá bù tiền chi phí phục vụ theo hợp đồng với nhà thầu, bảo đảm nguyên tắc thấp hơn chi phí của bộ máy phục vụ hưởng ngân sách.

Đối với các cơ quan, đơn vị, Bộ Quốc phòng yêu cầu cần phối hợp, chú trọng kiểm tra, giám sát, kể cả việc tuyển dụng nhân công nhằm bảo đảm an ninh, bí mật quân sự; tính toán phần chi phí trang bị, dụng cụ nhà ăn, nhà bếp, mức khấu hao hằng năm để đưa vào giá trần đấu thầu. Đặc biệt, các đơn vị phối hợp với nhà thầu tận dụng các sản phẩm sau ăn để đưa vào chăn nuôi, tăng gia sản xuất; khai thác, sử dụng hiệu quả sản phẩm tăng gia sản xuất để đưa vào cải thiện bữa ăn bộ đội. Các đơn vị đang thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng bộ đội cần phối hợp với nhà thầu nghiên cứu, đề xuất phương pháp, hình thức bảo đảm ăn cho bộ đội học tập, dã ngoại, diễn tập bảo đảm phù hợp với đặc điểm, đặc thù của từng đơn vị, từng ngành. Mọi cán bộ, chiến sĩ cần phát huy tốt vai trò, tinh thần trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát, đóng góp ý kiến để không ngừng nâng cao chất lượng bữa ăn, chất lượng phục vụ ở các bếp ăn XHH, bảo đảm giữ vững tiêu chuẩn, định lượng, khẩu phần ăn, góp phần nâng cao sức khỏe bộ đội.

Hương Hồng Thu