QĐND Online - Sáng 26-10, bên hành lang Quốc hội, Thiếu tướng Trần Văn Độ, Phó chánh án Toà án nhân dân tối cao, Chánh án Toà án quân sự Trung ương đã trao đổi với báo chí về việc phòng chống vi phạm pháp luật và tội phạm cũng như những khó khăn của ngành toà án đang gặp phải trong tình hình hiện nay…

PV: Thưa ông, biên chế hiện nay của ngành toà án có đáp ứng đủ yêu cầu?

Thiếu tướng Trần Văn Độ: Biên chế đã được xác định cách đây mấy năm rồi, nhưng ngay thời gian đó đã không đủ để xử lý hết các vụ án tiếp nhận. Hiện nay, số vụ án toà án thụ lý tăng lên nhưng biên chế vẫn là biên chế cũ nên đã và đang tạo rất nhiều khó khăn cho ngành toà án.

Thiếu tướng Trần Văn Độ trao đổi với phóng viên

PV: Đây có phải là nguyên nhân dẫn đến tình trạng án hủy, án cải, án sửa hàng năm không thưa ông?

Thiếu tướng Trần Văn Độ: Nguyên nhân thì có nhiều. Có cả nguyên nhân về trình độ, năng lực, cả áp lực của công việc. Trong khi thu nhập còn hạn chế chưa đáp ứng tốt đời sống nên cũng khiến công việc tiến hành khó đạt hiệu quả cao nhất. Với thời gian chỉ có 2 đến 3 ngày để vừa nghiên cứu hồ sơ, vừa làm đủ việc để đưa án xét xử, ra bản án, chắc chắn là khó.

PV: Nhiều năm qua công tác đầu tư cho công tác đấu tranh phòng chống tội phạm tăng, nhưng tỷ lệ tội phạm vẫn tăng, đâu là nguyên nhân, thưa ông?

Thiếu tướng Trần Văn Độ: Một thực tế là số án tăng, các cơ quan pháp luật cũng tăng về biến chế, tăng cách thức xử lý mà vẫn không đủ sức. Điều này đặt ra cho chúng ta trước hết phải xem xét lại cơ chế xã hội làm thế nào mà vi phạm pháp luật, tội phạm tăng lên như vậy. Đó chính là chính sách phòng ngừa. Mà chính sách phòng ngừa không chỉ cho mấy cơ quan công an, kiểm sát, toà án có thể bảo đảm được hết mà cần toàn xã hội vào cuộc, kể cả các cơ chế xã hội, cơ chế chính sách, tuyên truyền ý thức pháp luật… Chúng ta cần xem xét cụ thể để kết hợp lại tất cả nhưng nguồn lực, biện pháp làm cho tội phạm không tăng chứ còn để cho tôi phạm tăng lên rồi đuổi theo xử lý thì vừa mệt lại không hiệu quả.

PV: Vây theo ông, nguyên nhân gốc là gì và phải xử lý như thế nào?

Thiếu tướng Trần Văn Độ: Chúng ta phải xác định lại cơ chế quản lý xã hội, đặc biệt là các chính sách, như: chống tham nhũng, chính sách đất đai, quản lý đất đai, chính sách cổ phần hoá…để không tạo kẽ hở cho các đối tượng xấu lợi dụng. Tăng đầu tư, bảo đảm an sinh xã hội, tránh bất công xã hội. Không để người dân bị rơi vào tình cảnh đói làm liều. Tất nhiên, phát hiện, điều tra, xử lý là quan trong, nhưng không nên vì thế mà làm lệch hướng toàn bộ chính sách phòng ngừa của chúng ta.

PV: Với vị trí Phó chánh án Toà án nhân dân tối cao, Chánh án Toà án quân sự Trung ương mỗi năm ông phải xử bao nhiêu vụ?

Thiếu tướng Trần Văn Độ: Tôi tham gia Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, mỗi năm trực tiếp xử khoảng 200 vụ án. Với khối lượng trung bình 15 vụ án/tháng như hiện nay là quá tải, nhưng vẫn phải cố gắng.

PV: Theo ông với việc tội phạm tăng, lực lượng cơ quan tư pháp có tăng bao nhiều cũng không giải quyết triệt để vấn đề mà ở đây cần đến những chính sách khác của xã hội?

Thiếu tướng Trần Văn Độ: Thực tiễn tội phạm tăng, thì vẫn cần phải xử lý. Nhưng về lâu về dài, chúng ta phải có chính sách  phòng ngừa thật rõ ràng, đòi hỏi lực lượng của toàn bộ xã hội tham gia.

Phòng ngừa vi phạm pháp luật, tội phạm cần một cơ chế đồng bộ, đi liền với các chính sách kin tế-xã hội của đất nước. Cùng với đó, mọi chính sách đưa ra đều phải nghĩ đến vấn đề này. Mỗi chính sách cần phải cân nhắc đến mặt được, mặt trái, hậu quả có thể xảy ra để có biện pháp phù hợp.

PV: Xin cảm ơn ông!

Xuân Dũng (ghi)