QĐND - Năm 2011 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI và Nghị quyết Đảng bộ Quân đội lần thứ IX, bên cạnh những thuận lợi cơ bản, công tác tài chính cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức; khủng hoảng kinh tế thế giới có những diễn biến bất lợi, ảnh hưởng đến kinh tế nước ta. Chính phủ triển khai thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội với chính sách tài khóa, tiền tệ thắt chặt; tăng cường nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo; thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp, lũ lụt ở miền Trung gây thiệt hại lớn về người, tài sản; giá cả thị trường tăng cao, dẫn đến công tác bảo đảm tài chính gặp nhiều khó khăn. Ngân sách quốc phòng mặc dù được Nhà nước quan tâm nhưng mới đạt khoảng 90% so với nhu cầu tối thiểu. 

Quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Quân ủy Trung ương và Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Ngành Tài chính Quân đội có nhiều nỗ lực trong tham mưu đề xuất, tập trung huy động cao các nguồn lực, phân bổ ngân sách có trọng tâm trọng điểm, thực hiện điều hành ngân sách linh hoạt trong các khâu: Giải ngân, cấp phát, thanh toán... đáp ứng kịp thời, đầy đủ về tài chính cho các nội dung thường xuyên và đột xuất, nhiệm vụ SSCĐ, nhiệm vụ biển đảo, đào tạo, giáo dục, KHCN, bảo đảm TBKT, đời sống bộ đội và các dự án lớn... Công tác quản lý vật tư, tài sản tiếp tục được tăng cường cả về ban hành văn bản, hướng dẫn và tổ chức các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn. Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát tài chính được coi trọng, nâng cao hiệu lực giúp đơn vị, doanh nghiệp thực hiện đúng luật pháp và các chế độ quy định. Việc bảo đảm cho ngân sách 2011 cơ bản đã bám sát chỉ tiêu ngân sách được giao, giám đốc chi tiêu mua sắm, tăng cường quản lý kinh phí, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ tài chính; đồng thời chủ động bảo đảm cho nhiệm vụ mới năm 2012. 

Nhờ quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn ngân sách nên hoạt động sản xuất ở Nhà máy X46 Hải quân đã có nhiều khởi sắc (Trong ảnh: Tàu ứng phó sự cố tràn dầu trên biển do Nhà máy X46 Hải quân sản xuất). Ảnh: TH

Tuy nhiên, trong quản lý, điều hành ngân sách năm 2011, còn một số tồn tại như: Việc bố trí vốn đầu tư còn dàn trải, triển khai kéo dài; quyết toán vốn đầu tư một số dự án XDCB còn chậm, dẫn đến hạn chế hiệu quả đầu tư. Một số nội dung mua sắm vật tư, hàng hóa, bảo quản sửa chữa VKTBKT, sản xuất hàng quốc phòng chưa thực hiện nghiêm theo quy chế của Bộ về đấu thầu, đấu giá, chào hàng cạnh tranh và các quy định về lập, trình, thẩm định và duyệt giá thanh toán. Việc đôn đốc, quản lý nguồn thu, nhất là thu từ sử dụng đất quốc phòng vào mục đích kinh tế của khối doanh nghiệp chưa đạt tiến độ, ảnh hưởng đến huy động số thu. Việc chủ động nắm và kiểm tra đơn vị cơ sở còn hạn chế; một số đơn vị chưa đề cao công tác kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý những sai phạm trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản. Vẫn còn tình trạng sử dụng kinh phí sai mục đích, chi sai chế độ, sai nội dung ngân sách, chi vượt chỉ tiêu dự toán ngân sách được giao. Một số nội dung chi ngân sách chưa hoàn chỉnh thủ tục để giải ngân, thanh toán, số được quyết toán ít, làm tăng lượng chờ chi, quyết toán vào ngân sách năm sau. Do chịu nhiều ảnh hưởng của lạm phát, biến động giá và mục tiêu kiềm chế lạm phát nên một số doanh nghiệp quân đội chỉ hoàn thành khoảng 50% kế hoạch được giao, nhất là các doanh nghiệp xây dựng... Những hạn chế nêu trên cần được khắc phục kịp thời trong thời gian tới. 

Năm 2012, nền kinh tế đất nước vẫn còn những khó khăn thách thức; Chính phủ tiếp tục thực hiện thắt chặt chi tiêu công, kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; duy trì tăng trưởng hợp lý, bền vững gắn với tái cấu trúc nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh… chăm lo tốt hơn an sinh xã hội; giữ ổn định chính trị, bảo đảm QP-AN và TTATXH. Đồng bộ triển khai thực hiện tái cấu trúc nền kinh tế đi vào trọng tâm tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, tái cơ cấu hoạt động ngân hàng, tài chính-tín dụng. Những dự báo về kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nhân tố mất ổn định sẽ tác động tiêu cực đến nền kinh tế nước ta. Trong nước, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, cũng còn nhiều yếu kém, chưa thể khắc phục ngay; đặt ra cho công tác quản lý, điều hành ngân sách quốc phòng có những quan tâm mới.

Đó là những khó khăn, thách thức lớn đối với Ngành Tài chính Quân đội. Bên cạnh đó, NSQP năm nay được Nhà nước giao nếu loại trừ yếu tố tiền lương thì tăng khoảng 15% so với 2011, mặc dù đã tăng thu nội bộ, huy động tồn kho đến mức cao để cân đối phục vụ yêu cầu nhiệm vụ; tuy nhiên, cũng chỉ đáp ứng khoảng 92% nhu cầu cấp thiết. 

Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo toàn quân nhận thức rõ những khó khăn, khả năng bảo đảm ngân sách để đổi mới cách thức điều hành, nâng cao chất lượng lập, phân bổ dự toán NSQP ở tất cả các cấp, có trọng tâm trọng điểm theo thứ tự ưu tiên; nâng cao tiềm lực tài chính, bảo đảm chủ động thực hiện các nhiệm vụ trong mọi tình huống. Trên cơ sở dự toán thu, chi ngân sách, Bộ Quốc phòng đã giao cho các ngành, các đơn vị (Quyết định số 4375/QĐ-BQP ngày 11-11-2011) phân bổ ngân sách năm 2012 chủ yếu bảo đảm cho những mục tiêu lớn như sau:

Bảo đảm đời sống, chính sách, tiền lương, phụ cấp, chế độ, chính sách, ra quân, bù giá... theo quân số bảo đảm và chế độ tiêu chuẩn. Nâng mức ăn cơ bản bộ binh lên 40.000đ/người/ngày và điều chỉnh một phần mức ăn quân binh chủng, ăn khác cho phù hợp. Thực hiện thu nộp BHXH, BHYT theo quy định. 

Bảo đảm đầy đủ tiêu chuẩn vật chất, hậu cần theo lộ trình mà Bộ Quốc phòng cùng các cơ quan nhà nước đã xác định (kể cả do giá cả biến động và do yêu cầu nhiệm vụ). Xác định cụ thể theo khả năng NSNN đáp ứng về quân trang, quân y, doanh trại, điện nước, ưu tiên cấp ứng tiền chi tăng gia sản xuất tập trung (từ 100.000đ/người/năm lên 200.000đ/người/năm). 

Tập trung cho xây dựng, triển khai các phương án bảo vệ chủ quyền biển, đảo, chuẩn bị tổ chức các cuộc diễn tập lớn có thực binh, bắn đạn thật để kiểm tra khả năng SSCĐ; kiểm nghiệm khả năng VKTB, nâng cao chất lượng huấn luyện; tiếp tục chấn chỉnh tổ chức biên chế, xây dựng thí điểm lữ đoàn bộ binh, đẩy mạnh xây dựng khu vực phòng thủ ở các tỉnh, thành phố, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực. 

Tiếp tục triển khai chương trình phát triển VKTB, tìm kiếm cứu nạn sản xuất và mua sắm theo tinh thần Nghị quyết 06 của Bộ Chính trị về phát triển CNQP; bảo đảm cho toàn quân xây dựng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Bảo đảm cho lực lượng Không quân, Hải quân, Thông tin liên lạc, Tác chiến điện tử tiến thẳng lên hiện đại... bảo đảm tập trung cho vũ khí mới tiếp nhận đưa vào SSCĐ, che đậy và bảo đảm kho tàng kỹ thuật. 

Xây dựng cơ bản tập trung đơn vị đủ quân; xóa nhà cấp 4 xuống cấp nghiêm trọng; xây nhà ở trên bờ cho bộ đội tàu và bảo đảm nhà ở cho phi công quân sự; Bảo đảm thực hiện xã hội hóa nuôi quân, đẩy nhanh tiến độ bảo đảm đầu tư bếp lò hơi cho các đơn vị, cơ quan theo kế hoạch; Bảo đảm tốt xăng, dầu cho các nhiệm vụ biển đảo, nhiệm vụ bay, nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn và nhiệm vụ thường xuyên; Bảo đảm cho các chương trình, dự án lớn từ nguồn đầu tư của Nhà nước, Biển Đông, hải đảo, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn vay tín dụng... 

Trọng tâm công tác phân bổ dự toán ngân sách năm 2012 là quán triệt triển khai thực hiện lộ trình mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ IX đã đề ra. Để thực hiện được những mục tiêu trên, công tác tài chính quân đội cần tập trung tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp. 

Trước hết, tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng công tác lập và điều hành ngân sách; tập trung huy động và quản lý, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực tài chính; đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh và làm kinh tế, tăng cường khai thác nguồn thu để bổ sung cho ngân sách, đặc biệt là số thu từ khai thác sử dụng đất quốc phòng vào mục đích kinh tế, thu từ đấu giá quyền sử dụng đất. Các doanh nghiệp quân đội được Bộ tạo nhiều điều kiện hoạt động, cần xác định trách nhiệm, hoàn thành kế hoạch thu, chi tài chính, bảo đảm lành mạnh tài chính, tăng cường đóng góp một phần lợi nhuận về Bộ để phục vụ cân đối các nhiệm vụ chính sách, xã hội. 

Trên cơ sở dự toán ngân sách được giao, các cơ quan, đơn vị phải bám sát nhiệm vụ để cân đối, tập trung cho các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm thứ tự ưu tiên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Đảng ủy, chỉ huy các ngành, đơn vị cần quán triệt nghiêm yêu cầu chỉ đạo trong quyết định giao ngân sách của Bộ, triển khai phân bổ nhanh và giao dự toán ngân sách có tỷ lệ cao cho cơ sở, phân cấp ngân sách đến mức tối đa cho các đơn vị trực tiếp sử dụng (chỉ dự phòng trượt giá). Rà soát các khoản tự chi, mua hàng cung ứng tại ngành, tăng cường phân cấp; đẩy mạnh chỉ đạo, kiểm tra đối với cấp dưới. Triển khai tốt một số nội dung như lắp đặt bếp cơ khí lò hơi, xây dựng doanh trại đồn biên phòng mẫu, tiểu đoàn bộ binh đủ quân; nhanh chóng khắc phục chống gió lùa, xóa nhà cấp 4 xuống cấp nghiêm trọng của Quân khu 1, Quân khu 2; Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Quân đoàn 2. 

Cùng với đó, phải tiếp tục đổi mới hoàn thiện cơ chế bảo đảm và quản lý tài chính; tạo hành lang pháp lý hoàn chỉnh trong công tác quản lý và điều hành ngân sách. Thực hiện nghiêm các văn bản pháp luật, các chính sách của Nhà nước và hướng dẫn của Bộ Quốc phòng về công tác quản lý tài chính. Trong nhiệm kỳ 2011-2015, cơ quan tài chính cần tham mưu tốt cho Quân ủy Trung ương và Thủ trưởng Bộ Quốc phòng triển khai thực hiện đồng bộ Quy chế số 499/QC-QUTW ngày 23-11-2011 về lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác tài chính trong quân đội nhiệm kỳ 2011-2015; xây dựng và trình đảng ủy các cấp ban hành nghị quyết chuyên đề về lãnh đạo công tác tài chính nhiệm kỳ 2011-2015. Triển khai sơ kết thực hiện Nghị quyết 39 của Thường vụ Quân ủy Trung ương, báo cáo Thường vụ Quân ủy Trung ương ban hành nghị quyết lãnh đạo công tác tài chính trong tình hình mới. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực tài chính quân đội. 

Năm 2012 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay"; Ngành Tài chính Quân đội phải gương mẫu, trong tham mưu giúp Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng rà soát cơ chế chính sách quản lý, kiểm soát chặt chẽ vốn và tài sản Nhà nước, cải cách thủ tục hành chính... góp phần triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 của Đảng.

 Mặt khác, cần tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí thất thoát, nhằm sử dụng ngân sách có hiệu quả. Tăng cường công khai minh bạch chi tiêu, phân bổ ngân sách; coi trọng ý kiến tập thể cấp ủy, chỉ huy đối với những quyết sách quan trọng cần tập trung thực hiện của đơn vị. Chỉ huy đơn vị phải chủ động bố trí, sắp xếp chi tiêu và bảo đảm cho các nhiệm vụ có trọng tâm, trọng điểm, chi đúng nội dung ngân sách được duyệt. Thực hiện tốt các quy định về đấu thầu, thẩm định giá, xét duyệt dự án, ký kết hợp đồng mua sắm... xác định rõ các khâu, lĩnh vực chi lớn, phức tạp để tập trung quản lý, kiểm soát chi chặt chẽ. 

Các ngành, đơn vị phải chấp hành nghiêm quy định của Nhà nước và quân đội về quản lý tài chính, tài sản. Chấm dứt tình trạng chi quá ngân sách, chi khi chưa có dự toán được duyệt; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chi, thực hành tiết kiệm trong sử dụng ngân sách nhất là trong lĩnh vực đầu tư XDCB và sử dụng xăng, dầu. 

Thực hiện nghiêm túc Quy chế lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác tài chính, Quy chế công khai tài chính; nâng cao trách nhiệm trong quản lý chi tiêu, sử dụng ngân sách từ khâu lập dự toán, chi tiêu đến thanh quyết toán tất cả các nguồn tài chính, tài sản của đơn vị. Cấp ủy, chỉ huy đơn vị là người chịu trách nhiệm trước Đảng ủy, Thủ trưởng cấp trên và Bộ Quốc phòng nếu để xảy ra vi phạm pháp luật; Điều lệ Công tác Tài chính Quân đội và quy định về quản lý tài chính, tài sản trong quân đội. 

Đội ngũ cán bộ, nhân viên Ngành Tài chính phải thường xuyên được bồi dưỡng xây dựng, bảo đảm cơ quan tài chính các cấp có đủ trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức để thực hiện nhiệm vụ. Toàn quân tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua xây dựng "Đơn vị quản lý tài chính tốt". Coi trọng xây dựng tiêu chí cán bộ tài chính quân đội từ cấp chiến lược đến cấp cơ sở; quan tâm thỏa đáng đến trần quân hàm đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt; đặc biệt chú trọng rèn luyện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kế cận, kế tiếp. 

 Những năm qua, đội ngũ cán bộ, nhân viên Ngành Tài chính đã có nhiều cố gắng nghiên cứu, học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Tuy nhiên, lĩnh vực hoạt động tài chính đa dạng, phức tạp, có liên quan trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của nhiều cấp, nhiều ngành và toàn bộ cán bộ, chiến sĩ. Do vậy, Ngành Tài chính cần tiếp tục có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để bảo đảm đội ngũ cán bộ tài chính vừa có trình độ chuyên môn, vừa có đạo đức nghề nghiệp, có đủ năng lực để tham mưu đề xuất, nắm chắc luật pháp và các văn bản, chế độ, chính sách hiện hành; có tư duy mới, nhạy bén trong cơ chế thị trường, bám sát nhiệm vụ để tham mưu đúng, trúng, bảo đảm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. 

 Năm 2012 và những năm tới, công tác tài chính quân đội bên cạnh những khó khăn nhưng đã và đang triển khai thực hiện có nhiều thuận lợi. Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng luôn tin tưởng ở sự đoàn kết, thống nhất của toàn Ngành, phát huy truyền thống đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân để luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Thượng tướng LÊ HỮU ĐỨC

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng