Trong dịp tổng kết 6 tháng Toàn quốc kháng chiến (tháng 6-1947) Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị chọn một ngày trong năm làm ngày Thương binh toàn quốc để nhân dân có dịp tỏ lòng biết ơn, yêu mến và ủng hộ thương binh. Thực hiện chỉ thị của Người, một hội nghị trù bị gồm đại biểu các cơ quan, các ngành, các đoàn thể ở Trung ương, Khu căn cứ địa Việt Bắc và tỉnh Thái Nguyên đã họp tại xã Phú Ninh, huyện Đại Từ, Thái Nguyên và nhất trí chọn ngày 27-7-1947 làm ngày Thương binh toàn quốc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đồng ý với đề nghị của hội nghị và viết thư gửi Ban thường trực của Ban tổ chức ngày Thương binh toàn quốc.
Ngày 27-7-1947, tại thôn Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, khoảng 300 người, gồm đại diện Đảng bộ Việt Minh, Hội Phụ nữ cứu quốc, Đoàn Thanh niên, Nha thông tin, Cục Chính trị Quân đội quốc gia Việt Nam, chính quyền huyện Đại Từ, bộ đội và nhân dân địa phương họp mít tinh, nghe công bố bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ghi nhận sự ra đời của ngày Thương binh toàn quốc. Bức thư của Bác có đoạn: "Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào, mà các đồng chí đó chịu ốm yếu, què quặt. Vì vậy Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh hùng ấy... Ngày 27 tháng 7 là một dịp cho đồng bào ta tỏ lòng hiếu nghĩa bác ái, là tỏ ý yêu mến thương binh...
Luôn luôn tin vào lòng nhường cơm sẻ áo của đồng bào, tôi chắc rằng "Ngày thương binh" sẽ có kết quả mỹ mãn.
Tôi xin xung phong gửi 1 chiếc áo lót lụa của chị em phụ nữ đã biếu tôi, 1 tháng lương của tôi, 1 bữa ăn của tôi, và của các nhân viên tại Phủ Chủ tịch, cộng là một nghìn một trăm hai mươi bảy đồng".
Cùng ngày 27-7-1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư khen bà Bá Huy, Bí thư phụ nữ xã Lục Ba, huyện Đại Từ đã hăng hái giúp đất, ruộng, trâu, bò, thóc lúa và tiền bạc để lập một an dưỡng đường cho thương binh.
Một năm sau, Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi ngày Thương binh toàn quốc là ngày Thương binh, tử sĩ. Từ năm 1955, ngày Thương binh, tử sĩ được đổi thành ngày Thương binh-liệt sĩ và được tổ chức kỷ niệm hằng năm.
NGUYỄN VĨNH