QĐND - Ngay đầu năm mới Giáp Ngọ, lực lượng vũ trang tỉnh Lào Cai nói chung và huyện Sa Pa nói riêng đã ghi dấu ấn với chiến công chữa cháy cứu rừng tại Vườn quốc gia Hoàng Liên.

Tôi có mặt tại Sa Pa chỉ vài giờ sau khi cán bộ, chiến sĩ huyện Sa Pa vừa đi cứu cháy rừng Hoàng Liên Sơn trở về. Trên gương mặt các anh còn phảng phất sự mệt mỏi sau 24 giờ căng thẳng trong cuộc chiến giành giật từng mét rừng với “giặc lửa”. Thượng tá Nguyễn Đăng Hiền, Chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện Sa Pa cho biết, vào lúc 16 giờ 50 phút ngày 2-2 (tức Mồng 3 Tết), nhận được tin báo cháy tại tiểu khu 296 thuộc thôn Tả Trung Hồ, xã Bản Hồ, huyện Sa Pa (tỉnh Lào Cai) thuộc Vườn quốc gia Hoàng Liên, anh lập tức báo cáo lên cấp trên, hội ý nhanh các cán bộ chỉ huy rồi lệnh cho lực lượng thuộc Ban CHQS huyện và dân quân 11/18 xã trên địa bàn huyện khẩn trương lên đường đi cứu rừng. Có những người đang đi chúc Tết nhưng nhận được lệnh đã nhanh chóng di chuyển về địa điểm cháy. Tổng cộng có khoảng 300 người bao gồm bộ đội, dân quân, công an, kiểm lâm của huyện và tỉnh đã được huy động, trong đó, có lực lượng có mặt chỉ sau khoảng 30 phút. Các chiến sĩ cứu rừng được chia làm 2 mũi để bao vây ngọn lửa.

Cận cảnh đám cháy tại Vườn quốc gia Hoàng Liên.

“Khi chúng tôi đến gần khu vực xảy ra cháy, trời đã tối mịt. Quầng lửa từ đám cháy đỏ rực cả một vùng, xé toang màn đêm”-Thượng úy Nông Quốc Hưng, trợ lý chính trị  Ban CHQS huyện Sa Pa kể lại. Kinh nghiệm nhiều lần chữa cháy rừng mách bảo Hưng và các chiến sĩ rằng không thể tiếp cận ngay đám cháy vào lúc đó, bởi không thể xác định được hướng gió, đường đi, nếu không cẩn thận sẽ rơi vào bẫy của lửa. Nhất là nơi xảy ra cháy lại tít trên đỉnh một ngọn núi đá vôi. Đá vôi được nung chín rất dễ sạt lở… Kiên nhẫn ngồi chờ vài giờ đồng hồ đến khi trời sáng hẳn, đoàn quân cứu cháy mới khéo léo di chuyển. Phải mất 5 giờ đồng hồ trèo đèo, lội suối, họ mới vòng lên được khu vực đón đầu ngọn lửa. Các cán bộ, chiến sĩ cô lập vùng cháy bằng cách phát cây, tạo thành một đường băng rộng, kéo dài hàng cây số. Gió thổi mạnh, hơi nóng bỏng rát, khói bụi trùm kín một vùng khiến nhiều người nghẹt thở. Ngọn lửa hung dữ chồm lên những khóm rừng, cây bụi đã bị chết khô sau đợt băng tuyết vừa qua ở Sa Pa. Nếu không liên tục quan sát, xác định phương hướng, các cánh quân cứu cháy sẽ trở thành miếng mồi ngon của “giặc lửa”.

Sau nhiều giờ làm việc cật lực, đến gần 17 giờ ngày 3-2, tức sau khoảng 24 giờ phát hiện ra đám cháy, lực lượng cứu rừng đã bị dập tắt hoàn toàn ngọn lửa. Thống kê sơ bộ cho thấy, đám cháy đã gây thiệt hại trên diện tích 15,5ha, trong đó 1,35ha có rừng, diện tích còn lại chủ yếu là cây cỏ bụi. Không có thiệt hại về người.

Việc dập tắt đám cháy rừng chỉ sau 24 giờ đồng hồ là một chiến tích của quân và dân huyện Sa Pa. Còn nhớ dịp Tết mấy năm gần đây, khu vực Vườn quốc gia Hoàng Liên liên tục xảy ra cháy. Trong đó, đợt cháy rừng dịp Tết năm 2011 kéo dài hàng tuần lễ đã thiêu rụi hàng trăm héc-ta rừng thuộc địa bàn hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu. Dịp Tết năm nay, nguy cơ cháy rừng tại Vườn quốc gia Hoàng Liên đã được cảnh báo từ rất sớm sau một thời gian dài một số khu vực, nhất là tại Sa Pa đã có băng tuyết làm chết khô cây cối, thảm thực vật, cộng với đợt gió nóng vừa qua, chỉ cần một ngọn lửa nhỏ cũng có thể tạo ra thảm họa đối với cả khu rừng rộng lớn. Biết vậy, ngay trước kỳ nghỉ Tết, lực lượng vũ trang và nhân dân huyện Sa Pa đã chuẩn bị sẵn các phương án phòng, chống cháy rừng. Đến tận 28 Tết, huyện còn yêu cầu các địa phương thống kê quân số sẵn sàng cứu rừng trong trường hợp xảy ra cháy. Người dân cũng đề cao cảnh giác, sẵn sàng phát hiện, kịp thời báo cháy. Chính vì những lý do đó nên dù trong ngày nghỉ Tết, một lực lượng hùng hậu đã nhanh chóng được huy động để chữa cháy cứu rừng, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại.

Cũng qua đợt chữa cháy trên, một vấn đề không mới nhưng lại một lần nữa được đặt ra và rất cần được quan tâm, đó là phương tiện, trang bị cho lực lượng cứu cháy còn quá đơn sơ. Các chiến sĩ đi cứu cháy rừng chỉ mang theo trang phục thường dùng, không có quần áo chống cháy, không có bình dưỡng khí, mỗi người một dao phát, một can đựng nước. Như vậy sẽ rất nguy hiểm khi rừng cháy lớn, khói bụi gây ngạt thở. Giá như được trang bị đầy đủ hơn, đồng bộ hơn thì các cán bộ, chiến sĩ sẽ vững tin hơn để chiến đấu với giặc lửa, hiệu quả cứu rừng sẽ cao hơn. 

HỒ QUANG PHƯƠNG