QĐND - Tự nguyện bỏ công sức, thời gian của mình để phụ đạo cho con em trong địa phương, giúp các em nắm vững thêm kiến thức, 14 năm nay, anh Nguyễn Viết Học, cán bộ địa chính ở xã miền núi Tân Long (huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An) đã làm thầy giáo mở lớp dạy học miễn phí cho hàng trăm em học sinh nghèo và phụ đạo cho các em học lực yếu…

Sau mỗi ngày làm việc ở xã, buổi tối, anh Học lại say sưa giảng bài miễn phí cho học sinh.

 

Sáng ra ủy ban, tối về nhà đứng lớp

Chúng tôi đã về tìm gặp người thầy “kỳ lạ” này trong một chiều đông giá rét. Đến đầu xã Tân Long, hỏi thăm nhà anh Nguyễn Viết Học, đám trẻ con tranh nhau chỉ dẫn nhà “bác Học” ở xóm Tân Lập một cách quý trọng. 

Chiều muộn. Giữa tháng Chạp cơn mưa phùn lất phất, anh Nguyễn Viết Học vừa mới cắp chiếc cặp da nâu sờn về nhà. Rót vội chén nước chè nóng, bằng chất giọng trầm ấm, anh bảo: "Mình vừa mới ở trụ sở xã về". Rồi anh bắt đầu câu chuyện về việc dạy phụ đạo cho các em trong xã. Qua những lời tâm sự, tôi được biết, chỉ mới 3 tuổi anh Học đã mồ côi cha. Năm 1968, anh theo mẹ từ huyện Tuyên Hóa (tỉnh Quảng Bình) sơ tán ra huyện Tân Kỳ (tỉnh Nghệ An) để tránh bom đạn của giặc Mỹ.

Ngay từ nhỏ, Nguyễn Viết Học đã sớm có ý thức học tập để tu dưỡng mình thành người có ích cho xã hội. Tuổi thơ của anh gắn liền với những khó khăn thời bao cấp. Năm 1981, Nguyễn Viết Học tình nguyện nhập ngũ, vào Bộ đội Biên phòng, đóng quân bám trụ 4 năm ở huyện rẻo cao Kỳ Sơn, Nghệ An. Năm 1984, Nguyễn Viết Học được ra quân, về quê xây dựng gia đình rồi tham gia phong trào đoàn thể ở địa phương cho đến nay. “Thực ra, tui cũng chỉ muốn đóng góp một phần nhỏ trong muôn vàn việc tốt mà xã hội đang hướng tới. Việc dạy học thêm như thế này cũng là mong muốn của tui để giúp cho các cháu có thêm kiến thức. Hơn nữa, tui cũng muốn tập trung các cháu học tập có nền nếp nhằm tránh xa các tệ nạn xã hội. Mình có chút kiến thức từ thời đi học cho đến lúc đi bộ đội, vì vậy cũng muốn truyền lại cho con em địa phương” - anh Học khiêm tốn nói.

Với tâm niệm làm sao “nhà nhà đi học, người người đi học” để thoát nghèo, từ năm 1998 đến nay, khi còn là cán bộ văn phòng UBND xã Tân Long, Nguyễn Viết Học đã bắt tay vào việc dạy học phụ đạo cho học sinh trong xóm. Bằng kiến thức sẵn có của mình và năng khiếu truyền đạt kiến thức cơ bản về các môn Văn - Toán - Lý - Hóa, anh Học đã tự mình ôn lại kiến thức cũ, cập nhật thêm kiến thức mới để dạy học cho một số em trong làng. Chẳng những kèm cặp, phụ đạo kiến thức vào buổi tối, ngay cả những ngày nghỉ anh cũng tổ chức cho các em học thêm, vì vậy nhiều em tiến bộ rõ rệt. Tiếng lành đồn xa, từ việc chỉ dạy học miễn phí cho những em có học lực yếu kém, những cháu có hoàn cảnh khó khăn trong xã, đến nay lớp của anh đã có từ 30 đến 40 em với nhiều đối tượng khác nhau. Có lúc đông học trò quá, căn phòng 2 gian cấp 4 của gia đình không đủ chỗ để các em ngồi, anh phải chia ca ra để dạy kèm cho các em. Anh kể, nhiều lúc bận việc xã, tối mịt mới về nhà đã thấy các em đứng đợi trong sân. Không kịp ăn cơm, anh lại cầm phấn dạy các em học bài. Những hôm thấy vắng một vài gương mặt quen thuộc tại lớp học nhà mình, anh lại lo lắng, tìm hiểu xem tại sao các em đó không đến như mọi ngày…

Cứ thế, hằng ngày, anh Nguyễn Viết Học đến trụ sở UBND xã làm việc. Tối về, anh lại miệt mài bên những bài toán khó hay say sưa giảng giải những bài văn hay cho học trò hệ tiểu học hoặc trung học cơ sở ở đây. 14 năm nay, anh cán bộ xã Nguyễn Viết Học cứ âm thầm làm công việc dạy phụ đạo mà không nhận bất cứ một khoản thù lao, đóng góp nào của phụ huynh học sinh. Hiện nay, anh vừa đảm nhận cương vị cán bộ tài chính kiêm nhiệm Chủ tịch Hội khuyến học xã Tân Long…

Anh Nguyễn Viết Học tìm kiếm thông tin trên internet để bổ sung vào bài giảng.

 

Vợ ra đồng, giúp chồng dạy học

Là cán bộ xã, đồng lương eo hẹp, hoàn cảnh gia đình thiếu thốn, nhưng người đảng viên Nguyễn Viết Học không vì thế mà từ bỏ việc dạy thêm miễn phí giúp các em học sinh trong làng. Vợ anh, chị Giản Thị Thủy, công nhân Nông trường Sông Con đã nghỉ hưu, sức khỏe có hạn, vẫn miệt mài bên từng lô cao su, cà phê, mía, sắn... để thay chồng tăng gia sản xuất nuôi hai con đang học đại học. Nhiều hôm bận rộn, mỏi mệt, nhưng khi thấy lũ trẻ trong làng đến tập trung ở sân nhà mình như bầy chim nhỏ, chị lại như khỏe thêm ra. Có thể nói rằng, sở dĩ anh Nguyễn Viết Học có thể "tự do" làm công việc “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” trong suốt 14 năm qua chính là nhờ công lao rất lớn của chị Giản Thị Thủy.

Chị Thủy kể rằng, ban đầu, anh Học chỉ dạy kèm cho một vài con em quanh xóm, nhưng sau này không ngờ các cháu đến học ngày càng đông.

- Anh biết không, có lần tui hỏi: "Anh lấy đâu ra kiến thức mà dạy bọn trẻ"? Nhà tui cười bảo: “Tui tự mày mò, ôn luyện lại kiến thức mình đã từng được học”. Bây giờ, thấy chồng mải dạy học có lúc quên cả ăn, tui đâm lo cho sức khỏe của anh ấy. Thế nhưng, nếu nhà tui không dạy nữa thì lại thấy thương mấy đứa nhỏ cứ đến xin được học - chị Thủy xúc động nói.

Không chỉ riêng với người vợ tần tảo sớm hôm, động viên, tạo điều kiện để Nguyễn Viết Học dạy học, mà ngay cả bà con trong xã cũng cảm phục và luôn khích lệ anh thực hiện nghĩa cử cao đẹp đó. Mặc dù không phải là giáo viên, nhưng anh Học vẫn rất chú ý đến chất lượng mỗi buổi học, đó là các em sẽ tiếp nhận được điều gì sau mỗi giờ anh lên lớp. Anh cho biết: Việc dạy học bây giờ phải có sự sáng tạo mới tiếp thêm niềm đam mê cho các em được. Nếu giảng bài khô khan sẽ khiến học sinh chán nản, chây lười. Cứ mỗi đầu buổi học, thầy và trò thường tạo ra tâm lý thoải mái bằng các câu chuyện về đối nhân xử thế; về lễ, nghĩa, hiếu, đức trong gia đình. Điều này sẽ giúp các em thấy việc học tập có ý nghĩa hơn. Chính vì chú ý đến phương pháp truyền đạt nên nhiều em đến học rất thích cách giảng bài của “bác Học”, có khi quên cả thời gian... Chị Chu Thị Lan, phụ huynh của em Phạm Thị Thảo ở xã Nghĩa Hoàn, được anh Học dạy phụ đạo thêm môn Văn, nay thi đỗ vào Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu phấn khởi nói: “Nhờ có bác Học, cháu nhà tui học Văn ngày càng tiến bộ. Ban đầu, khi cháu cầm đèn pin theo đám bạn mò mẫm sang bên nhà bác ấy ở xã Tân Long, cách xa nhà cả chục cây số học tập, tui cũng không tin một người cán bộ xã lại có thể dạy học hiệu quả. Nhưng khi thấy các cháu ngày càng say mê học hành, khi đi học về luôn thảo luận sôi nổi thì tôi dần hiểu ra rằng, bác Học có phương pháp dạy rất tốt. Việc cháu thi đỗ trường chuyên có công rất lớn của bác Học!”.

Tiếp xúc với các học trò của anh Học trong căn nhà nhỏ trước giờ học buổi tối, chúng tôi thêm xúc động khi được biết thêm về lòng tốt đáng trân trọng của vợ chồng anh. Có những em sau buổi học, gặp lúc trời mưa gió, nhà ở xa được vợ chồng anh cho ngủ lại để bảo đảm an toàn. Lại có những em bố mẹ thường đi nương rẫy về muộn, vội đi học mà chưa kịp ăn tối, vợ chồng anh lại nấu thêm cơm cho các em ăn… Anh Học còn trích phần lương ít ỏi của mình để thưởng những em có thành tích cao mỗi dịp kết thúc học kỳ, năm học. Anh bảo dù chỉ là dạy thêm nhưng cũng cần tạo ra khí thế thi đua sôi nổi cho các em, để các em thấy rằng đã học tập thì ở đâu cũng phải phấn đấu, vươn lên. Anh lý giải thêm về mục đích làm thầy tự nguyện của mình: “Ngày trước, quê tôi còn nghèo lắm. Nhìn cảnh lũ trẻ học hành dở dang rồi phải vào Nam, ra Bắc làm thuê, làm mướn, có em vì học hành sa sút sinh chán nản, vướng vào tệ nạn xã hội, tui thương lắm. Mình được góp sức, góp công giúp các em học hành tiến bộ, nên người cũng là làm một việc thiện cho xã hội, là góp phần xây dựng quê hương”.

Đêm đã buông xuống, chia tay anh trong lất phất mưa rét, tôi thấy phía xa, dưới ánh điện hắt ra từ căn nhà nhỏ, là hình ảnh các em học sinh miền quê nghèo đang say sưa học bài. Ở đó có người cán bộ xã tình nguyện cầm phấn vì việc học...

Bài và ảnh: TRẦN NGỌC THÁI