Kinh tế Trung Quốc trong những năm gần đây vươn mình phát triển mạnh mẽ, biến nước này thành cường quốc khu vực châu Á và đứng hàng thứ 4 thế giới. Chính sách mở cửa cộng với tiềm năng và nội lực mạnh mẽ đã giúp Trung Quốc đạt được những bước phát triển kinh tế thần kỳ trong suốt hai thập kỷ qua. Chủ trương phát triển kinh tế bền vững, hài hòa, quốc gia đông dân này đã có những công trình xây dựng nhằm đẩy mạnh phát triển đồng đều giữa các vùng miền, tiêu biểu là 2 công trình hoàn thành trong năm 2006: đập Tam Hiệp và tuyến đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng.

“Vạn Lý Trường Thành” trên sông Dương Tử

Tuyến đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng vượt qua cây cầu gần nơi xuất phát.

Với một nền kinh tế đang trên đà tăng trưởng mạnh, nhu cầu năng lượng sẽ rất gay gắt. Trung Quốc hiện đang là nước tiêu thụ dầu đứng hàng thứ hai trên thế giới và trước tình trạng giá dầu vẫn trồi sụt thất thường như hiện nay thì việc tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế là điều rất cần thiết.

Đa dạng hóa nguồn cung cấp năng lượng nằm trong chiến lược năng lượng của Trung Quốc. Theo đó, kế hoạch xây dựng đập Tam Hiệp được triển khai vào cuối thế kỷ 20.

Sau 13 năm xây dựng tại tỉnh Hồ Bắc, đập Tam Hiệp đã hoàn thành vào tháng 5 năm 2006. Đập cao 185m, dài 2.390m, nước sẽ chảy vào một hồ lớn. Chi phí xây dựng được công bố khoảng 25 tỷ USD.

Đập lớn Tam Hiệp có hồ chứa nước dài 660 km dọc theo sông, sức chứa gần 40 tỷ mét khối nước, sẽ tạo thêm nguồn cung cấp điện chống lũ lụt, nâng cấp giao thông và song song với cải thiện môi trường.

Với hồ chứa nước trên, các chuyên gia khoa học của Trung Quốc hy vọng sẽ giảm bớt tần suất các trận ngập lụt lớn gây thiệt hại về tài sản, nhà cửa thường xuyên xảy ra trong những mùa mưa bão trong năm. Hệ thống giao thông đường thủy cũng sẽ rất phát triển do việc đưa vào sử dụng các cửa cống tàu bè sẽ làm tăng vận tải đường sông từ 10 đến 50 triệu tấn hàng năm, chi phí vận chuyển giảm xuống chỉ còn khoảng 30% đến 37% so với trước.

Dự kiến đến năm 2009, với 26 tổ máy phát điện, công suất mỗi tổ 700.000 kW, việc phân phối điện năng của Nhà máy Phát điện Tam Hiệp không chỉ nằm trong giới hạn của hệ thống lưới điện trung tâm Trung Quốc gồm các tỉnh Hòa Nam, Hòa Bắc, Hồ Nam, Giang Tâây, Chiết Giang… mà còn mở rộng tới Trùng Khánh, Tứ Xuyên và khu vực bờ biển phía Đông và Đông Nam Trung Quốc.

Việc phân phối toàn bộ mạng lưới điện sẽ trải dài từ Đông, Nam, Trung của Trung Quốc đáp ứng 1/3 nhu cầu tiêu thụ điện trong toàn quốc. Tổng công suất Nhà máy Thủy điện Tam Hiệp lên đến 18.200 megawatt, cung cấp mỗi năm 84,7 tỷ kW điện. Công trình thủy điện thế kỷ này hiện có công suất lớn hơn thủy điện lớn nhất thế giới của Brasil: Itaipu với 16 tổ máy, công suất vào khoảng 12.600 megawatt.

Tuyến xe lửa đến với nóc nhà thế giới

Đập Tam Hiệp.

Tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng hiện Trung Quốc đang đối mặt với hiện trạng mất cân bằng giữa thành thị và nông thôn, miền núi.

Ngoài nỗ lực tài phân phối của cải xã hội một cách hợp lý thông qua nhiều biện pháp, Chính phủ Trung Quốc còn có chính sách ưu tiên xây dựng phát triển cho khu vực nông thôn và miền cao nguyên.

Tuyến xe lửa nối Thanh Hải – Tây Tạng bắt đầu hoạt động vào tháng 7 năm 2006 không nằm ngoài chính sách trên vì nó được xem như một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược khai thác, phát triển miền Tây vốn còn lạc hậu so với khu vực phía Đông.

Trong chiến lược này, Trung Quốc xác định giai đoạn 2001-1010 là thời kỳ tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư.

Tuyến đường là mốc son thành công trong chiến dịch “Tây tiến’’, tạo thế cân bằng Đông Tây, mở rộng sự phát triển kinh tế tới khu vực dân cư thưa thớt ở vùng núi cao Tây Tạng. Tuyến đường sắt nối thành phố Lhasa của Tâây Tạng với 5 thành phố lớn của Trung Quốc gồm Bắc Kinh, Thượng Hải, Thành Đô, Quảng Châu, Tây Ninh, tạo thuận lợi cho việc đi lại và phát triển du lịch, thúc đẩy quan hệ kinh tế, giao lưu văn hóa giữa Thanh Hải, Tâây Tạng với Trung Quốc và xa hơn nữa là các nước châu Âu và Nam Á.

Đây được xem là một đại kỳ tích trong ngành xây dựng của Trung Quốc với tổng chiều dài đường sắt gần 2.000 km, chạy qua những địa hình hiểm trở nhất thế giới có 960 km đường ray được đặt ở độ cao trung bình 4.000 m so với mặt nước biển và điểm cao nhất 5.072 m. Công trình còn giữ được một số kỷ lục khác như: đường sắt có số đường hầm nhiều nhất thế giới với 33 đường hầm, đường hầm Phong Hỏa Sơn ở độ cao 4.905m là đường hầm cao nhất thế giới… Tuyến đường sắt đi qua nhiều đồi núi cao hơn 5.000m.

Việc xây dựng tuyến đường sắt xuyên thế kỷ này còn mang một ý nghĩa rộng lớn hơn về tầm phát triển kinh tế - xã hội. Do vị trí địa lý đặc biệt, Tây Tạng lâu nay gần như tách biệt với các phần còn lại của Trung Quốc mặc dù vẫn còn đường bộ và đường hàng không. Giờ đây lộ trình đường sắt mới sẽ giúp giao lưu kinh tế dễ dàng hơn. Vùng đất quanh năm tuyết phủ này đang hy vọng đến việc mở ra một cánh cửa mới trong phát triển kinh tế, mở ra triển vọng phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch.

Đầu tháng 8 vừa qua, Trung Quốc tuyên bố tiếp tục kéo dài tuyến đường sắt mới Thanh Hải- Tây Tạng lên đến thành phố Xigaze, thành phố lớn thứ hai của khu vực Tây Tạng. Dự kiến, tuyến đường sắt mới dài thêm khoảng 270 km sẽ hoàn thành trong 3 năm nhằm tạo cơ hội phát triển kinh tế - xã hội cho thành phố Xigaze trong tương lai.

Theo SGGP