QĐND - Tiếng là dân Hà Nội nhưng bà con thôn Phú An, xã Thái Hòa, huyện Ba Vì đang phải sống trong cảnh “hai không”: Không có nước sạch, không có đường kiên cố. Gần đây, thôn này còn bị mất 45% diện tích đất lúa phục vụ dự án Nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng của thành phố, nhưng lời hứa về các dự án đường giao thông nông thôn, nước sạch khi lấy đất làm nghĩa trang lại bị “bỏ quên”.

Bơm nước ruộng về... sinh hoạt

Khi chúng tôi tìm về xã Thái Hòa, ông Chu Văn Chờ, Bí thư chi bộ thôn Phú An dặn: "Các anh nhớ mang theo ủng nhé!".

Vào thôn Phú An, tôi đã vấp phải một “dòng sông bùn”. Ì ạch mãi, chúng tôi mới đến được nhà bà Phùng Thị Lượng, Trưởng thôn.     

Rót ly trà đưa tôi, bà Lượng ngập ngừng:

- Chú đừng chê nếu trà có mùi… nhé! Dân làng tôi mùa này giếng cạn cả, không còn nước nên phải bơm nước ngoài mương trâu, bò lội về, lọc đi lấy nước ăn!

Phú An là một thôn có từ lâu đời nhưng thuộc địa bàn “vùng sâu, vùng xa” của Hà Nội, cũng là thôn có nhiều hộ nghèo, cận nghèo nhất xã. Con đường vào thôn trước rất nhỏ hẹp, nhân dân đã tự góp công, góp của sửa sang mới được như hiện nay nhưng nó đã trở thành con đường xấu và khó đi nhất xã.

Với người dân Phú An, không nước sạch luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng. Ông Chờ dẫn tôi đi xem các giếng nước tập thể quanh làng, giếng nào cũng cạn khô và cũng cắm một ống máy bơm nước chờ có nước thì bơm lên dùng. Dây bơm nước loằng ngoằng chạy khắp thôn. Ông Chờ buồn rầu kể: “Tôi năm nay đã 73 tuổi mà mẹ tôi bảo, từ ngày tôi lọt lòng, làng này đã thiếu nước”.

Những hộ có điều kiện thì xây bể chứa nước để hằng tháng thuê người bơm nước từ sông Đà vào làm nước sinh hoạt. Nhưng phần lớn, bà con dẫn ống, bơm nước từ kênh mương, thậm chí từ bờ ruộng về lọc.

Con đường độc đạo vào thôn Phú An chưa được xây dựng dù dự án đã phê duyệt.

Theo thống kê chưa đầy đủ của UBND xã Thái Hòa, xã có 2.092 hộ thì có tới 1.300 hộ triền miên sống trong cảnh thiếu nước tới 7-8 tháng. Trong đó, thôn Phú An là một trong những thôn khốn khổ nhất. Nguyên nhân của tình trạng khan hiếm nước ở Thái Hòa được xác định là do các thôn ở trên đồi, gò cao. Nhiều hộ đã cố gắng đào giếng thật sâu, mong tìm thấy nguồn nước nhưng được khoảng chục mét là đến lớp than non nên không thể có nước.

Thiếu công bằng

Nói về việc xây dựng nông thôn mới (NTM), ông Chu Văn Chờ cho biết:

- Nghe phát động phong trào xây dựng NTM, chúng tôi rất mừng trước chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Tuy nhiên, khi triển khai thì lãnh đạo xã lại chỉ ưu tiên cho những thôn có điều kiện. Còn thôn khổ nhất như Phú An gần như bị lãng quên.

Cụ thể, từ năm 2011, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt các dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước sạch và đường giao thông cho 4 xã: Thái Hòa, Phú Sơn, Cẩm Lĩnh, Vật Lại bị mất đất, phục vụ dự án mở rộng Nghĩa trang Yên Kỳ của thành phố. Việc đầu tư hạ tầng này được gắn với phong trào NTM nhưng trong khi các thôn khác được đầu tư dự án nước sạch, đường bê tông thì thôn Phú An lại không được đầu tư gì.

Bà Phùng Thị Lượng cho biết thêm:

- Ba thôn được đầu tư nước sạch và đường sá thì toàn rơi vào thôn của các lãnh đạo xã như thôn Chu Mật, quê Bí thư Đảng ủy xã, thôn Thuận An, quê Chủ tịch UBND xã, thôn Cộng Hòa, quê Phó chủ tịch UBND xã… khiến dư luận bà con thắc mắc!

Về dự án làm đường giao thông, ông Chu Văn Chờ cho biết: Để phục vụ dự án nghĩa trang, thôn Phú An bị lấy tới 45% diện tích canh tác lúa. Trước khi thu hồi đất, lãnh đạo thành phố và huyện Ba Vì về làm việc với nhân dân đều “hứa” sẽ đầu tư các dự án hạ tầng, cải thiện đời sống cho nhân dân. Trong đó, ngày 25-10-2012, ông Nguyễn Văn Hải, Phó chủ tịch UBND huyện Ba Vì đã ký quyết định số 1255/QĐ-UBND về việc phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật xây dựng đường giao thông nông thôn xã Thái Hòa, dự án thuộc nhóm hạ tầng phục vụ Nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng. Dự án này có con đường đi qua thôn Phú An. Tuy nhiên, hai năm đã trôi qua, dự án này vẫn chỉ là lời hứa trên giấy. Người dân Phú An bị mất nhiều đất nhất cho dự án thì lại chưa được đầu tư hạ tầng gì phục vụ dân sinh.

Người dân phải bơm nước từ dòng mương nhiều rác rưởi này về làm nước sinh hoạt.

Sau kỳ họp thứ 6, Quốc hội khoá XIII vừa qua, tại điểm tiếp xúc cử tri xã Thái Hòa của Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, các đại biểu đã lắng nghe, ghi nhận phản ánh của nhân dân thôn Phú An, hứa sẽ chuyển ý kiến tới cơ quan chức năng của thành phố. Song, từ đó đến nay, vẫn chưa có một động thái nào xung quanh các dự án nước sạch, đường nông thôn.

Về vấn đề này, Chủ tịch UBND xã Thái Hòa, ông Phùng Văn Đô cho biết: "Trong các cuộc họp dân và tiếp xúc cử tri, có hàng nghìn lượt ý kiến của người dân đề cập vấn đề thiếu nước, thiếu đường. Nay, dự án đã có ở 3 thôn nhưng mới chỉ lắp đường ống, chưa có nước. Những thôn còn lại thì phải chờ nhưng… chưa biết đến bao giờ”.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, nguồn vốn ngân sách cấp cho các dự án nước sạch đã có nhưng UBND huyện Ba Vì lại sử dụng chưa hợp lý, điều chuyển hơn 16 tỷ đồng cho dự án khác mà không giải ngân được dẫn đến sử dụng không hiệu quả. 

“Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng”. Lãnh đạo, chính quyền địa phương cần chỉ đạo, xử lý và  thực hiện nghiêm túc lời hứa với nhân dân khi thu hồi đất.

Bài và ảnh: NGUYÊN MINH