3 năm vẫn chưa đưa ra xét xử
Như Báo Quân đội nhân dân đã đề cập, sau hơn 3 năm tiến hành các thủ tục tố tụng, Tòa án Nhân dân (TAND) TP Đà Nẵng đã đưa ra xét xử vụ án Công ty TNHH Ngọc Hưng bị khởi tố khi xuất khẩu 535,8m3 gỗ trắc nhập khẩu từ Lào. Hội đồng xét xử đã quyết định hoãn phiên tòa, yêu cầu điều tra bổ sung làm rõ các nội dung: Nguồn gốc lô gỗ, mâu thuẫn trong các bản giám định khối lượng lô gỗ, dấu búa kiểm lâm đóng trên lô gỗ và hơn 2,2 tỷ đồng chi phí bốc dỡ, lưu bãi mà cơ quan hải quan yêu cầu được chi trả từ tiền bán lô gỗ...
Một xe gỗ trắc bị tạm giữ tại Đà Nẵng. Ảnh: Minh Hưng
Trước phiên tòa, nhiều cơ quan chức năng như: Bộ Công Thương, Cục Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), C46 (Bộ Công an), Cục Hải quan Quảng Trị đã nhiều lần có công văn khẳng định doanh nghiệp không vi phạm hình sự mà chỉ vi phạm hành chính. Tuy nhiên, đến nay, gần 3 năm trôi qua và đã hai lần TAND TP Đà Nẵng trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung, vụ án vẫn chưa được đưa ra xét xử, các tổ chức và cá nhân liên quan vẫn có nhiều đơn thư kêu oan gửi đến các cơ quan chức năng.
Nhiều mâu thuẫn chưa sáng tỏ
Mới đây, Ban Dân nguyện Quốc hội tổ chức cuộc họp liên ngành với sự tham gia của các cơ quan chức năng để kiến nghị tiếp tục làm rõ, xử lý công minh, kịp thời sự việc. Tại cuộc họp này, ông Hà Sỹ Đồng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị cho biết, vụ án để quá dài, làm mất lòng tin của doanh nghiệp. Những buổi tiếp xúc cử tri, tiếp dân không chỉ doanh nghiệp Ngọc Hưng mà rất nhiều doanh nghiệp cũng đưa việc này ra. Kết luận điều tra khẳng định là tội buôn lậu nhưng gỗ nhập khẩu từ Lào về qua cả 2 cửa khẩu chính đều nộp thuế đầy đủ theo luật quy định thì phải chứng minh được là buôn lậu ở đâu? Cơ quan điều tra kết luận tội buôn lậu là hoàn toàn không có cơ sở. Việc định giá 63 tỷ đồng và bán đấu giá lô gỗ là sai...
Tuy nhiên, tại cuộc họp, đại diện cơ quan điều tra vẫn khẳng định, trung thành với kết luận điều tra và hồ sơ vụ án, không thể nói là không buôn lậu. Ngoài kết luận giám định còn có lời khai của người làm chứng, người bị hại và đối tượng. Việc tòa án yêu cầu điều tra bổ sung thì không làm thay đổi bản chất. Việc bán đấu giá vật chứng theo đúng Điểm d, Khoản 2, Điều 75 và Khoản 3, Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự. Gỗ trắc là hàng hóa khó bảo quản và mau hỏng. Về việc vụ án kéo dài liên quan đến yêu cầu tương trợ tư pháp, nhưng Lào, Trung Quốc đến nay vẫn không trả lời.
Đại biểu cơ quan chức năng đặt câu hỏi với cơ quan điều tra: Trong Điều 75 của Bộ Luật Tố tụng Hình sự về thu thập và bảo quản vật chứng, tại Khoản c có nêu rất rõ đối với vật chứng không thể đưa về cơ quan tiến hành tố tụng để bảo quản thì cơ quan tiến hành tố tụng phải giao cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp đồ vật tài sản, hoặc người thân thiết của họ, hoặc chính quyền địa phương, cơ quan tổ chức nơi có vật chứng để bảo quản.
Tại hội nghị, có ý kiến không đồng ý với ý kiến của Viện Kiểm sát, việc điều tra số xe vận chuyển không có hợp đồng là không quan trọng, có hợp đồng hay hợp đồng miệng là quyền của doanh nghiệp. Hơn nữa, trước đây Tổng cục Hải quan chuyển cho C46 điều tra thì C46 trả lời không có yếu tố để quy vào tội buôn lậu. Theo Nghị định 12 mà Tổng cục Hải quan hỏi Bộ Công Thương thì Bộ Công Thương cũng trả lời không cần điều tra bên Lào, doanh nghiệp của nước xuất chỉ chịu trách nhiệm với nước Lào và doanh nghiệp Việt Nam chịu trách nhiệm theo pháp luật Việt Nam.
Ban Dân nguyện Quốc hội sẽ dự phiên tòa để giám sát
Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội Nguyễn Thanh Hải phân tích: Cơ quan điều tra nói không sai và viện dẫn Điều 76 của Bộ luật Tố tụng hình sự quy định đây là vật chứng mau hỏng, khó bảo quản nhưng Nghị định số 18/2002-NĐ/CP và Nghị định số 70/2013-NĐ-CP của Chính phủ không có quy định gỗ thuộc loại này. Về thời hạn tố tụng dài, chiếu theo luật là vi phạm. Bút phê của lãnh đạo cũng không rõ là cho bán mà chỉ nêu xử lý đúng quy định của pháp luật và kết luận của liên ngành. “Có 2 ý chốt lại là thời gian và việc bán vật chứng theo Điều 75 và Điều 76, Bộ luật Tố tụng hình sự thì chúng tôi rất băn khoăn, còn những việc khác thì công lý sẽ ở tòa. Chúng tôi chỉ yêu cầu là đảm bảo pháp luật được thực thi, công bằng, nghiêm minh để người dân tâm phục khẩu phục” - bà Nguyễn Thanh Hải khẳng định.
Đại diện TAND TP Đà Nẵng cho biết, để hồ sơ lâu không phải do tòa án mà tòa đã trả hồ sơ điều tra bổ sung, nhưng 2 năm các cơ quan mới trả lại tòa. Đây là vụ án phức tạp, nếu xét xử mà dẫn đến oan sai thì tòa phải chịu trách nhiệm nên phải rất thận trọng. TAND TP Đà Nẵng rất mừng khi có sự giám sát của các đại biểu Quốc hội và Ban Dân nguyện. Khi có lịch xét xử, tòa án sẽ gửi cho Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị và Ban Dân nguyện Quốc hội cùng đại diện các cơ quan liên ngành tham dự.
Được biết, vụ án sẽ tiếp tục được đưa ra xét xử công khai tại TAND TP Đà Nẵng vào đầu tháng 8-2017.
MINH GIANG