QĐND - Khoảng gần chục năm trở lại đây, tại các thành phố lớn như: Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh..., số lượng người dân, trong đó phổ biến là học sinh, sinh viên điều khiển phương tiện xe đạp điện đi lại, đến trường học gia tăng rất nhanh. Ngay cả tỉnh lẻ Quảng Ngãi quê tôi, trên các tuyến đường quốc lộ, nội thị, liên huyện, liên xã cũng xuất hiện khá nhiều phương tiện này. Khách quan đánh giá, xe đạp điện có nhiều tiện ích: Nhỏ, gọn, phù hợp với vóc dáng, lứa tuổi học sinh, sinh viên nên nhiều người không ngại bỏ ra từ 5 đến 9 triệu đồng để mua làm phương tiện đi lại và trang bị cho con em mình đi học được thuận tiện.

Học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm diễn ra phổ biến. Ảnh: Hoàng Nhưỡng.

Thế nhưng, thực tế việc sử dụng xe đạp điện hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập, gây bức xúc cho dư luận xã hội và tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông rất cao. Như chúng ta được biết, tại điểm 2, khoản 3, Điều 9 Nghị định số 34/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định, phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe đạp điện) không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai đúng quy cách khi tham gia giao thông đường bộ. Tuy nhiên, hầu hết người đi xe đạp điện, nhất là các học sinh vẫn phớt lờ quy định này, tỷ lệ người đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông rất thấp. Đã thế, hầu hết học sinh khi điều khiển xe đạp điện lại đi với tốc độ nhanh, giăng hàng ba, hàng bốn, thậm chí đánh võng, lạng lách, biểu diễn trên đường, gây nguy hiểm cho người và các phương tiện giao thông khác. Hơn nữa, xe đạp điện không phát ra âm thanh, những xe đạp điện đời cũ lại không có hệ thống đèn xi-nhan, dẫn đến nguy cơ gây mất an toàn giao thông khá cao. Tôi từng chứng kiến cảnh hai học sinh đi xe đạp điện do đi ẩu, thiếu quan sát nên va quệt mạnh vào xe gắn máy, khiến hai em ngã xuống đường, bị trầy xước, chảy máu trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Các phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin, tại một số thành phố lớn từng xảy ra những vụ tai nạn giao thông gây tử vong do người điều khiển xe đạp điện gây nên. Còn các nhà chuyên môn từng phân tích, cảnh báo: “Về mặt tư duy, đi xe đạp điện rất đơn giản trong thao tác, tiện lợi nên đa số người sử dụng cho rằng loại xe này an toàn, dẫn đến chủ quan, không tập luyện, không làm quen với xe. Về nguyên lý của xe, để đạt được cùng tốc độ, đường kính lốp nhỏ hơn thì số vòng quay phải lớn hơn, do đó độ văng lớn hơn. Trong khi đó, tiết diện tiếp xúc với mặt đường của lốp xe đạp điện khá nhỏ, dẫn tới độ ma sát với mặt đường rất kém. Đặc biệt, bộ phanh của xe chỉ bảo đảm an toàn với vận tốc tối đa 25km/giờ, nhưng nhiều người chạy với tốc độ 40-50km/giờ, thậm chí còn cao hơn, do vậy khi vào cua rất dễ trượt ngã. Bên cạnh đó, xe đạp điện to gần bằng xe gắn máy, không có đèn xi-nhan và tiếng nổ động cơ, nhưng có khi chạy với vận tốc ngang với xe gắn máy nên nếu chuyển làn, rất dễ gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông khác. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn của xe đạp điện mà rất nhiều bậc phụ huynh chưa chú ý”.

Trong khi chờ đợi cơ quan chức năng hoàn thiện quy chuẩn để đánh giá, xử lý phương tiện xe đạp điện, các nhà trường, phụ huynh, lực lượng cảnh sát giao thông trên cả nước, đặc biệt những thành phố lớn cần lưu tâm nhiều đến việc đi xe đạp điện thiếu an toàn của người dân, học sinh, sinh viên hiện nay, bằng cách thường xuyên nhắc nhở, tuyên truyền nâng cao ý thức chấp hành luật lệ, quy định về an toàn giao thông và kiên quyết xử lý, không bỏ qua trường hợp vi phạm như không đội mũ bảo hiểm, phóng nhanh vượt ẩu.

ĐỖ TẤN NGỌC