Tham gia phá rừng - 3 cán bộ đã bị xử lý kỷ luật
Sau khi báo chí phanh phui hàng loạt sai phạm liên quan tới việc gia đình lãnh đạo UBND thị trấn Thanh Sơn đã chặt phá trái pháp luật hàng chục nghìn mét vuông rừng tại xã Tuấn Mậu, tháng 11-2016, UBND huyện Sơn Động đã thành lập Hội đồng xét xử kỷ luật với hình thức khiển trách đối với 3 cán bộ, đó là các ông: Phạm Văn Thắng, Chủ tịch UBND thị trấn Thanh Sơn; Bàn Văn Minh, Chủ tịch UBND xã Tuấn Mậu; Hoàng Văn Tuệ, Phó chủ tịch UBND xã Tuấn Mậu. Riêng đối với cá nhân ông Phạm Văn Cương, công chức tư pháp của UBND thị trấn Thanh Sơn, người trực tiếp chỉ đạo phá rừng, Hội đồng kỷ luật đã quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo.
Về trách nhiệm của ngành kiểm lâm, CCKL tỉnh Bắc Giang đã xét thi hành kỷ luật với hình thức khiển trách đối với ông Trịnh Hữu Thực, là kiểm lâm phụ trách địa bàn xã Tuấn Mậu năm 2014; kỷ luật bằng hình thức nghiêm túc phê bình đối với ông Trần Ngọc Sơn, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Tuấn Đạo (Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động).
Hàng chục nghìn mét vuông rừng tự nhiên bị chặt phá để chuẩn bị trồng cây keo.
Để khắc phục hậu quả và ngăn chặn nạn chặt phá rừng, UBND huyện Sơn Động đã chỉ đạo lực lượng kiểm lâm tham mưu, yêu cầu chính quyền địa phương cấp xã thực hiện hàng loạt biện pháp bảo vệ rừng. Cụ thể, gắn trách nhiệm bảo vệ rừng tới từng cá nhân, tổ chức được giao rừng… Ngoài ra, Chủ tịch UBND cấp xã hàng tuần phải chịu trách nhiệm trực tiếp kiểm tra công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn quản lý; nếu để xảy ra vi phạm phải chịu trách nhiệm trước UBND huyện và trước pháp luật.
Tưởng rằng với những biện pháp cứng rắn mà UBND huyện Sơn Động đưa ra như đã nêu trên thì nạn chặt phá rừng tại địa phương sẽ không còn tái diễn. Nhưng thực tế, “máu rừng” tại xã Tuấn Mậu vẫn chảy. Cụ thể, ngày 28-4, Báo Quân đội nhân dân nhận được đơn phản ánh của gần 20 hộ dân thôn Thanh Chung, xã Tuấn Mậu, phản ánh việc từ năm 2015 tới nay, hộ gia đình bà Nguyễn Thị Thành, ở thôn Thanh Chung đã nhiều lần chặt phá rừng tự nhiên trái phép do Nhà nước giao quản lý, bảo vệ tại khu vực Lòng Đá, Ke Lê của thôn Thanh Chung với diện tích lên tới hàng chục nghìn mét vuông.
Hàng chục nghìn mét vuông rừng tiếp tục bị chặt phá
Theo tài liệu phóng viên có được, năm 2015, hộ gia đình bà Nguyễn Thị Thành đã chặt, phá 6.050m2 rừng tự nhiên được Nhà nước giao quản lý để trồng cây keo. Thời điểm thứ nhất vi phạm vào hồi tháng 4, thời điểm thứ hai vi phạm vào hồi tháng 7. Hành vi trên của hộ gia đình bà Thành đã bị Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động lập hồ sơ, xử phạt vi phạm hành chính ngày 13-5-2015 với số tiền phạt là 12 triệu đồng; ngày 15-7-2015 với số tiền phạt là 7,5 triệu đồng.
Một người dân đứng đơn cho biết, vào đầu tháng 4-2017, đã phát hiện hàng chục nghìn mét vuông rừng tại khu vực Lòng Đá, Ke Lê của thôn Thanh Chung mới bị chặt, phá trái pháp luật. Sau đó, người dân đã làm đơn kêu cứu. Tới ngày 20-4, cán bộ CCKL tỉnh Bắc Giang và Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động đã cùng chúng tôi đi thực địa để xác minh.
Theo hồ sơ của Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động, tổng diện tích rừng bị chặt phá, mở đường trái pháp luật là 45.000m2, được xác định vào cuối tháng 3, đầu tháng 4-2017. Trong đó, diện tích thiệt hại có rừng là 9.500m2, thuộc trạng thái 1c. Hiện trạng rừng là dây leo, bụi rậm, nứa tép có cây gỗ rải rác. Lô rừng trên trước kia thuộc quyền sở hữu của bà Nguyễn Thị Thành. Ngày 18-1-2017, bà Thành đã chuyển nhượng cho hộ gia đình bà Nguyễn Thị Nụ, cùng chồng là ông Nguyễn Văn Ủy, ở thôn Lốt, xã An Châu, huyện Sơn Động.
Ngày 27-4, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-XPVPHC, quyết định xử phạt vi phạm hành chính với ông Nguyễn Văn Ủy số tiền là 14,5 triệu đồng.
Chiều 8-5, phóng viên cùng lực lượng kiểm lâm vượt hơn 30km đường tới khu vực Lòng Đá, Ke Lê của thôn Thanh Chung, trong đó có gần 10km đường đồi núi, hiểm trở. Tại đây, chúng tôi ghi nhận hàng chục nghìn mét vuông rừng bị chặt phá một cách không thương tiếc. Nhiều cây gỗ, nứa tép mới bị chặt, phá còn nằm ngổn ngang, la liệt tại hiện trường. Có nhiều khoảnh rừng bị đốt, còn để lại dấu vết cháy đen, nham nhở.
Ông Nguyễn Duy Thịnh, Phó trưởng phòng Thanh tra, Pháp chế (CCKL tỉnh Bắc Giang), người trực tiếp cùng chúng tôi mục sở thị hiện trường cho biết: Ở đây người dân phá rừng không phải để khai thác gỗ, mà phá rừng để trồng cây keo. Bởi mỗi một héc-ta rừng, một năm Nhà nước chỉ trả 200 nghìn đồng, hiệu quả kinh tế từ việc trồng cây keo là quá lớn, lên tới vài chục triệu đồng/héc-ta/năm.
Trên đường trở về Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động, chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Thành. Bà tỏ ra vui mừng khôn xiết khi biết chúng tôi: “Hôm qua nghe nói có phóng viên Báo Quân đội nhân dân về, tôi đợi các anh từ sáng”. Bà Thành thừa nhận mình đã từng phá rừng và bị lực lượng kiểm lâm xử phạt vi phạm hành chính gần 20 triệu đồng. Sau đó, bà Thành mở cho chúng tôi xem hàng chục video và giải thích: “Có nhiều người tới phá rừng của gia đình tôi đang quản lý để cướp đất. Sợ không trông nom được, vừa qua tôi đã phải bán gần hết số diện tích rừng gia đình tôi đang quản lý cho hộ ông Nguyễn Văn Ủy”.
Ông Nguyễn Văn Hiệu, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động cho biết: “Những người tranh chấp rừng với hộ bà Nguyễn Thị Thành toàn là người nhà. Mục đích của họ là muốn Nhà nước thu hồi đất rừng của bà Thành để giao cho họ quản lý vì họ biết diện tích rừng thực tế bà Thành quản lý có vênh so với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Theo hồ sơ của CCKL tỉnh Bắc Giang, tổng diện tích rừng bị chặt, phá trái pháp luật tại thôn Thanh Chung tới thời điểm hiện tại lên tới 66.900m2. Vậy mà khi phóng viên đặt vấn đề, đề nghị cung cấp thông tin, làm rõ trách nhiệm của cá nhân, tập thể liên quan, ông Dương Xuân Bánh, Phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Bắc Giang lại có câu trả lời hết sức vô cảm rằng: “Vài cây lèo tèo, có đáng gì đâu...” (!?).
Ông Hà Minh Quý, Chi cục trưởng CCKL tỉnh Bắc Giang khẳng định: “Trách nhiệm ở đây đầu tiên thuộc về cá nhân, tổ chức được giao rừng. Vì Nhà nước đã giao rừng cho họ quản lý, song chính họ lại là người phá rừng. Sau đó tới trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước, trong đó có trách nhiệm của lực lượng kiểm lâm”.
Được biết, ngay sau khi có kết quả kiểm tra, xác minh về việc chặt phá rừng, mở đường trái pháp luật tại thôn Thanh Chung, ngày 24-4, CCKL tỉnh Bắc Giang đã có Văn bản số 205/KL-TTPC yêu cầu: “Kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của kiểm lâm địa bàn”. Cũng tại thôn Thanh Chung, trước đó vào năm 2015, sau khi xác minh được 13 đối tượng tổ chức phá rừng để chiếm đất lâm nghiệp của bà Nguyễn Thị Thành, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Động đã chuyển hồ sơ ban đầu sang cơ quan Công an huyện Sơn Động, đề nghị Công an huyện Sơn Động xem xét điều tra, xác minh khởi tố vụ án hình sự và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Bài và ảnh: HOÀNG HẢI