Thế nhưng, nhiều năm nay cùng với sự phát triển du lịch chợ nổi và các dịch vụ, tình trạng lấn chiếm, san lấp, đóng cọc sàn, xây nhà kiên cố... dọc các tuyến sông và kênh, rạch trên địa bàn đã và đang gây cản trở giao thông đường thủy và bức xúc cho chính quyền địa phương.
"Đua nhau" lấn chiếm bờ, lòng sông, kênh, rạch
Nằm ở trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, TP Cần Thơ có mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, như: Sông Hậu, sông Cần Thơ, kênh Thốt Nốt, rạch Ô Môn... Nhờ vậy, giao thông đường thủy ở TP Cần Thơ phát triển khá nhanh, góp phần thúc đẩy việc giao thương và phát triển kinh tế trên địa bàn. Thế nhưng, do việc lấn chiếm bờ, lòng sông, kênh, rạch để xây nhà ở khiến dòng chảy các tuyến sông, kênh, rạch bị tắc nghẽn và ô nhiễm. Nhiều nơi các loại cọc tre nhấp nhô như những “bẫy chông” tiềm ẩn nguy cơ tai nạn đường thủy bất cứ thời điểm nào.
Công trình xây dựng kiên cố trái phép trên sông Cần Thơ (phường An Bình, quận Cái Răng).
Dọc tuyến sông Cần Thơ đoạn từ quận Ninh Kiều qua chợ nổi Cái Răng đến chợ nổi Phong Điền tình trạng giao thông đường thủy khá phức tạp, các phương tiện giao thông thủy đỗ lộn xộn, ngang dọc. Tại khu vực chợ nổi thuộc phường An Bình, quận Cái Răng dọc hai bên bờ sông, người dân chiếm dụng làm nơi buôn bán, kinh doanh, những ngôi nhà đóng cọc tre, gỗ kiểu nhà sàn tạm bợ và cả nhà xây kiên cố san sát nhau lấn ra lòng sông. Không chỉ có người dân, mà một số doanh nghiệp cũng “vào cuộc lấn chiếm” bờ, lòng sông để xây dựng kho bãi, xưởng chế biến…
Ông Trần Văn Thời, ở Quận Ninh Kiều cho biết: “Khoảng 7 năm về trước, từ những con sông lớn đi vô rạch khá dễ dàng nhưng nay thì không thể, kể cả đường thủy lẫn bộ. Bởi bờ, lòng sông, kênh, rạch bị người dân lấn chiếm, xây dựng công trình dân sinh, cơ sở sản xuất… Vì thế, khiến dòng chảy thay đổi, nhiều đoạn bị bồi lấp thuyền, ghe không thể ra vào được”.
Tại một số công trình của người dân xây dựng ven sông, xuất hiện những điểm sụt, lún tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, gây nguy hiểm cho chính người dân sinh sống tại đây. Cùng với đó, nhiều bến đò ngang nhỏ lẻ tự phát cũng là một trong những nguyên nhân làm mất trật tự an toàn giao thông đường thủy, khó khăn cho công tác quản lý cảng vụ đường thủy. Không chỉ ở sông Cần Thơ mà trên địa bàn thành phố còn rất nhiều kênh, rạch cũng trong tình trạng tương tự.
Sớm quy hoạch cho phù hợp
Ông Huỳnh Tuấn Kiệt, Phó giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa, Sở Giao thông vận tải TP Cần Thơ chia sẻ: “Việc lấn chiếm sông làm nhà, mở bến đò ngang là hành động tự phát và do thói quen sinh hoạt của người dân hai ven bờ sông. Đây cũng thuộc trách nhiệm của chính quyền địa phương vì không kịp thời ngăn chặn, xử lý những hành vi vi phạm. Hiện chúng tôi đang lập quy hoạch cụ thể và quy định rõ các tiêu chuẩn bảo đảm việc tổ chức hệ thống giao thông đường thủy trên địa bàn thành phố, nhất là việc cho phép mở bến đò ngang; phân luồng, sắp xếp phương tiện giao thông đường thủy (đã trình UBND thành phố phê duyệt), kiên quyết không để xảy ra tình trạng lộn xộn, mất an toàn như hiện nay”.
Ông Bùi Quốc Dũng, Phó chánh thanh tra, Sở Giao thông vận tải TP Cần Thơ thì cho rằng: “Đối với những trường hợp mới xây dựng lấn chiếm bờ, lòng sông, kênh, rạch, chúng tôi đã phối hợp với lực lượng Cảnh sát Giao thông đường thủy và chính quyền địa phương tiến hành ngăn chặn và xử phạt. Đối với những trường hợp xây dựng từ lâu sẽ tổ chức tuyên truyền, vận động bà con tự nguyện di dời. Chúng tôi xác định rõ đây là quá trình lâu dài”.
Tình trạng lấn chiếm bờ, lòng sông, kênh, rạch trên địa bàn TP Cần Thơ diễn ra suốt thời gian dài, nhưng do việc ngăn chặn, xử lý của chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng thiếu kiên quyết nên tình trạng trên đang có chiều hướng gia tăng. Bởi vậy, chính quyền các địa phương và TP Cần Thơ sớm có giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng này, đồng thời cần đẩy nhanh việc triển khai xây dựng các khu tái định cư để ổn định cuộc sống của người dân.
Bài và ảnh: HOÀNG NHƯỠNG