QĐND - Theo số liệu thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, (LĐ, TB và XH) năm 2013, Đài Loan được xem là thị trường xuất khẩu lao động số 1 đối với nước ta, với hơn 46.000 lao động (chiếm hơn 50% tổng số lao động ra nước ngoài làm việc). Tuy nhiên, tổng chi phí người lao động phải trả để sang Đài Loan làm việc trong mấy năm trở lại đây đang ngày càng tăng nhanh, khiến cho dư luận xã hội quan ngại. Theo quy định, tổng chi phí lao động đi làm việc tại Đài Loan được chia làm hai mức: Với công nhân nhà máy, xây dựng là 3.300 USD/người/hợp đồng 2 năm; lao động làm việc trong lĩnh vực gia đình, chăm sóc sức khỏe là 2.700 USD/người/hợp đồng 2 năm. Thế nhưng, trên thực tế, mức phí này đã lên tới khoảng 5.600 USD đối với lao động nhà máy. Ngoài ra, có một số lao động bị thu mức cao hơn, khoảng 6.500 đến 7000 USD/người do có thu nhập và phúc lợi của nhà máy tốt.

Ngay trong những ngày đầu năm 2014, qua đợt kiểm tra phỏng vấn người lao động Việt Nam làm việc tại Đài Loan, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ, TB và XH) đã phát hiện nhiều công ty xuất khẩu lao động Việt Nam hợp tác với một số công ty môi giới Đài Loan đưa người đi lao động mắc sai phạm như: Thu phí cao hơn so với quy định; giữ lại một phần tiền lương hằng tháng của người lao động để làm căn cứ bảo đảm không đúng quy định của pháp luật; khấu trừ tiền ăn ở cao hơn hợp đồng công ty đã đăng ký... Với những sai phạm đó, Bộ LĐ, TB và XH đã quyết tạm dừng có thời hạn hoạt động cung ứng lao động (từ 20 đến 60 ngày) đối với 14 công ty xuất khẩu lao động Việt Nam và tạm dừng việc xác nhận hồ sơ tiếp nhận lao động của Việt Nam sang làm việc tại Đài Loan đối với 11 công ty môi giới Đài Loan từ ngày 20-2. Trước đó, ngày 18-2, Cục Quản lý lao động ngoài nước cũng có văn bản yêu cầu 25 doanh nghiệp trên không tổ chức tư vấn, tạo nguồn, tuyển chọn, đào tạo lao động và không triển khai việc hợp tác đưa lao động Việt Nam sang làm việc tại Đài Loan trong thời gian bị tạm dừng để rà soát, chấn chỉnh và báo cáo Cục Quản lý lao động ngoài nước để xem xét các biện pháp xử lý tiếp theo.

Lao động Việt Nam đang làm việc tại nhà máy của Đài Loan.

Tiếp đó, Bộ LĐ, TB và XH cũng đã có Văn bản số 5251/LĐTBXH-QLLĐNN yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu lao động phải giảm chi phí của người lao động đi làm việc tại Đài Loan xuống mức hợp lý. Cụ thể, tổng chi phí của người lao động trước khi đi làm việc trong các ngành công nghiệp tại Đài Loan không vượt quá 4000 USD/người/hợp đồng 3 năm, trong đó tiền môi giới tối đa không quá 1.500 USD/người/hợp đồng 3 năm. Nếu người lao động hoặc gia đình người lao động Việt Nam đi làm việc tại Đài Loan sau ngày 1-2-2014 có văn bản phản ánh với các cơ quan chức năng về chi phí của người lao động phải nộp trước khi đi cao hơn quy định nêu trên, thì doanh nghiệp sẽ bị tạm dừng hoạt động đưa người lao động đi Đài Loan trong 30 ngày hoặc lâu hơn đến khi giải quyết dứt điểm vụ việc. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp thu phí cao hơn quy định, thu tiền thông qua trung gian môi giới… thì doanh nghiệp bị xử phạt hành chính và xem xét dừng việc đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Đài Loan trong thời hạn từ 6-12 tháng theo quy định.

Ông Đào Công Hải, Phó cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước cho biết: Đài Loan là thị trường có nhu cầu lớn về lao động trong lĩnh vực sản xuất chế tạo, làm việc ở các trung tâm khán hộ công, giúp đỡ người già. Thời gian vừa qua, việc quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp đưa lao động đi làm việc tại Đài Loan đã phát hiện nhiều vụ việc liên quan đến chi phí của người lao động trước khi đi. Ngoài việc thanh tra, kiểm tra các công ty ở trong nước, chúng tôi cũng cử người sang phối hợp với cơ quan chức năng nước bạn thanh tra, phát hiện những doanh nghiệp có vi phạm. Chúng tôi cũng đã có công văn chấn chỉnh, chỉ đạo giải quyết dứt điểm. Nếu không khắc phục có thể bị xử phạt hành chính, bị treo, thu hồi  giấy phép.

BOX: 14 công ty xuất khẩu lao động Việt Nam bị tạm dừng hoạt động: Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp và chuyển giao công nghệ Việt Nam (Vinagimex), Tổng công ty cổ phần thương mại xây dựng (Vietracimex), Công ty cổ phần cung ứng nhân lực và thương mại Vietcom (Vietcom Human), Công ty cổ phần hữu nghị Bắc Giang, Công ty vận tải biển và xuất khẩu lao động Isalco, Công ty xuất khẩu lao động Vinamotor, công ty PhuThoco, Công ty đào tạo và cung ứng nhân lực Letco, Trung tâm hợp tác nhân lực quốc tế Emico, Công ty cổ phần Simco Sông Đà, Công ty cổ phần nhân lực quốc tế và thương mại Sông Hồng (Song Hong Im), Công ty cổ phần cung ứng nhân lực quốc tế Polimex (Polimex HR), Công ty Vicm Co, Công ty Cienco 8.

11 công ty môi giới Đài Loan bị tạm dừng hoạt động: Công ty Chính Cách, Công ty Tam Hòa, Công ty Triển Lâm, Công ty Hâm Thụy, Công ty Liên Dương, Công ty Điền Gia, Công ty Lợ Thiên, Công ty Nam Á, Công ty An An, Công ty Lực Thông, Công ty Vịnh Ngạn.

Bài và ảnh: LAN HƯƠNG