Sự chậm trễ này đã đẩy hơn 200 hộ dân ở 5 thôn thuộc xã Khuất Xá và người dân xã Tĩnh Bắc (huyện Lộc Bình) phải sống trong cảnh "nhiều không": Không điện, không cầu, không cây và đặc biệt là không được phép xây nhà mới cũng như không được sửa sang lại nhà...
Do nằm trong vùng dự án nên những ngôi nhà đã xuống cấp của người dân xã Khuất Xá, huyện Lộc Bình (tỉnh Lạng Sơn) vẫn không được phép sửa sang, xây mới.
Được biết, tháng 6-2007, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được Chính phủ giao cho xây dựng Dự án hồ chứa nước Bản Lải thuộc xã Khuất Xá. Dự án hồ chứa nước Bản Lải có dung tích 169 triệu mét khối. Tổng diện tích sử dụng đất của công trình là 1.794ha, trong đó lòng hồ và các hạng mục công trình là 1.673ha, còn lại là bãi vật liệu và mặt bằng thi công. Tổng mức đầu tư không bao gồm nhà máy thủy điện là hơn 3.700 tỷ đồng. Theo đó, sau khi hoàn thành, Dự án hồ chứa nước Bản Lải sẽ cấp nước tưới cho hơn 2.000ha đất canh tác; tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho khoảng 122.000 người trong vùng, kết hợp nuôi trồng thủy sản và phát điện; chống lũ tiểu mãn và lũ sớm, giảm lũ chính vụ cho thành phố Lạng Sơn và các vùng phụ cận.
Thế nhưng, không hiểu vì lý do gì, đã gần 10 năm trôi qua, dự án vẫn chưa được triển khai, khiến hơn 200 hộ dân thuộc 5 thôn của xã Khuất Xá và người dân xã Tĩnh Bắc luôn phải đối mặt với hết khó khăn này đến khó khăn khác. Nằm trong vùng giải tỏa nên các hộ dân ở đây không được đầu tư điện, không được làm cầu, người dân không được xây nhà mới, thậm chí sửa sang lại nhà cửa cũng rất khó khăn; còn các em học sinh trên địa bàn vẫn phải học trong những phòng học tạm bợ...
Ông Sầm Văn Tưởng, Trưởng thôn Tằm Pất (xã Khuất Xá) cho biết: “Từ khi dự án được quy hoạch, người dân chúng tôi không dám ủi đất mở rộng canh tác trồng cây lâu năm, vì nếu phải di dời thì sẽ không được đền bù. Chính vì vậy, dân bản chỉ tập trung trồng cây ngắn ngày như lúa, ngô, khoai, sắn…”.
Theo quan sát của chúng tôi, có đến 97% nhà dân nơi đây được làm theo kiểu nhà đất. Do thời gian sử dụng đã lâu nên không ít nhà xuống cấp nghiêm trọng, không bảo đảm an toàn cho người dân. Mặc dù vậy, các gia đình cũng chỉ sửa sang nhà qua loa để ở chứ không dám xây mới, vì họ lo lắng không biết dự án sẽ được triển khai lúc nào.
Cũng vì nằm trong vùng dự án nên đường giao thông đi lại tại 5 thôn này cũng không được đầu tư. Để khắc phục, người dân địa phương phải tự góp tiền thuê máy xúc để làm đường đi lại và tu sửa hằng năm. Nhưng do kinh phí của người dân hạn hẹp nên chỉ làm được đường đất, vì thế ngày mưa thì trơn trượt, thường xuyên xảy ra tai nạn, còn những ngày nắng thì bụi mù mịt. Đã thế, trạm y tế lại nằm ở trung tâm xã, cách xa các thôn tới cả chục cây số, đường đồi núi cua dốc, đi lại mất cả giờ đồng hồ nên mỗi khi ốm đau, người dân đi khám, chữa bệnh rất vất vả.
Ông Sầm Văn Hường, một người dân trong thôn Tằm Pất bức xúc: “Từ khi có Dự án hồ chứa nước Bản Lải, cuộc sống của người dân chúng tôi rất khó khăn, kinh tế không phát triển được vì diện tích đất canh tác ít, giao thông cách trở... Đề nghị Nhà nước và các cấp chính quyền sớm di chuyển người dân chúng tôi đến nơi tái định cư và triển khai dự án càng nhanh càng tốt. Có như vậy, chúng tôi mới yên tâm lao động, sản xuất, ổn định cuộc sống...”.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nông Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Tĩnh Bắc cho biết: “Tính đến nay, tất cả các hộ nằm trong vùng dự án vẫn chưa được kiểm kê tài sản, chưa có quyết định di dời. Chính vì vậy, mọi cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng ở các thôn, bản trong vùng dự án đều rất tạm bợ, đời sống của người dân chậm phát triển, không đạt chỉ tiêu hằng năm. Nguyện vọng của chính quyền xã cũng như người dân trong vùng dự án là sớm được kiểm đếm, kê biên tài sản, đền bù, bố trí tái định cư giúp người dân sớm an cư lạc nghiệp. Cùng với đó, các cấp chính quyền, các ngành chức năng đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Có như vậy, người dân địa phương chúng tôi mới sớm thoát khỏi cảnh đói nghèo, lạc hậu và bộ mặt nông thôn mới ở địa phương chúng tôi và xã Khuất Xá mới có cơ hội phát triển”.
Bài và ảnh: ÚC UYÊN