Bao giờ mới được “an cư”?

Thấp thỏm trong ngôi nhà "chờ" sập

Cùng ông Triệu Văn Hồng (79 tuổi), Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Hy Cương đến khu 2, nơi 53 hộ dân nằm trong vùng dự án đang sinh sống, chúng tôi không khỏi ái ngại khi chứng kiến nhiều ngôi nhà xập xệ, xuống cấp và chờ đổ sập. Ví dụ, nhà bà Đỗ Thị Lại, hộ neo đơn, mái ngói bị thủng lỗ chỗ, phải bịt tạm bằng vải bạt, còn tường quanh nhà nứt toác, bong tróc từng mảng, nhuốm màu rêu phong. Một bên đầu đốc của ngôi nhà bị đổ sập, gió lùa vào từng cơn… Bà Lại chia sẻ: "Những ngày mưa to, gió bão, trong nhà cũng chẳng khác gì ngoài sân, nước ngập lênh láng. Khi ấy, tôi chỉ còn một chỗ trú chân duy nhất là gian buồng chật hẹp, đầy mùi ẩm mốc. Khổ quá, không biết cảnh này còn kéo dài đến bao giờ?".

Đến gia đình ông Triệu Văn Hồng, chúng tôi cũng chứng kiến 6 nhân khẩu trong gia đình ông sống chen chúc trong ngôi nhà 5 gian, được xây từ năm 1982. Hiện tại, toàn bộ phần mái ngói của ngôi nhà cũng bị thủng lỗ chỗ, hệ thống rui mè đã mục ruỗng, các bức tường nhà nứt ra thành từng mảng. Đặc biệt, đầu đốc phía bên phải của ngôi nhà đã bị đổ quá nửa, đang được che chắn bằng tấm vải bạt. Ông Hồng cho biết: “Ngày nắng còn đỡ, nhưng ngày mưa thì khổ vô cùng. Cả gia đình tôi kéo nhau xuống bếp (30m2) lánh tạm, mọi sinh hoạt đều trong khuôn viên nhà bếp nên bất tiện vô cùng”.

Còn anh Triệu Đình Khang, gia đình có cửa hàng cơ khí tổng hợp gần Quốc lộ 32C, bày tỏ: “Gia đình tôi đến ngân hàng trình bày nguyện vọng được vay vốn để sửa chữa, xây dựng lại hệ thống nhà xưởng, mở rộng sản xuất, nhưng phía ngân hàng không giải quyết. Lý do là toàn bộ diện tích đất của gia đình đã có quyết định thu hồi để phục vụ dự án, nên không được sửa chữa, cơi nới”.

Tiếp tục tìm hiểu cuộc sống của người dân khu 2, xã Hy Cương, chúng tôi còn chứng kiến rất nhiều gia đình khác cũng đang phải sống chật vật trong những ngôi nhà cũ kỹ, xuống cấp, đi không được mà ở cũng không xong. Một bất cập nữa là, vào dịp Giỗ tổ Hùng Vương hằng năm, việc đi lại của 53 hộ dân ở khu 2 rất khó khăn. Theo quy định, trong thời gian diễn ra lễ hội, toàn bộ các phương tiện giao thông đều không được phép đi vào trong khu vực lễ hội. Đối với 53 hộ dân khu 2, mỗi khi ra khỏi nhà phải mang theo sổ hộ khẩu. Chúng tôi ghi lại được câu chuyện dở khóc, dở cười của người dân nơi đây mỗi khi đến mùa lễ hội. Đó là trường hợp của anh Nguyễn Xuân Thành, người dân khu 2, hiện đang là công nhân Khu công nghiệp Thụy Vân, TP Việt Trì. Sáng đi làm, anh Thành quên không mang theo sổ hộ khẩu, chiều về nhân viên gác trạm barie kiên quyết không cho qua. Nói thế nào cũng không được, anh Thành buộc phải gọi điện nhờ người nhà mang sổ hộ khẩu ra bảo lãnh mới được về nhà mình.

Chờ đến bao giờ?

Theo ông Đào Văn Dư, Chủ tịch UBND xã Hy Cương: "Tháng 9-2010, UBND TP Việt Trì ra Quyết định thu hồi toàn bộ diện tích đất ở của 53 hộ dân thuộc khu 2, xã Hy Cương để phục vụ dự án xây dựng Trung tâm lễ hội giai đoạn 2. Đến tháng 9-2013, địa phương tiến hành kiểm đếm và áp giá đền bù cho các hộ dân. Tuy nhiên, vào thời điểm lúc bấy giờ chỉ có 9 hộ được nhận tiền đền bù, còn lại 44 hộ hiện vẫn chưa được giải quyết. Dù địa phương đã quy hoạch xong khu tái định cư, tổng diện tích 9,8ha cho 53 hộ dân, nhưng do chưa nhận được tiền đền bù nên các hộ dân chưa thể chuyển về nơi ở mới. Tại tất cả các cuộc tiếp xúc cử tri ở địa phương, chính quyền xã đã nhiều lần đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ sớm giải quyết tiền đền bù để người dân chuyển về nơi ở mới, ổn định cuộc sống, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết".

Đem những thắc mắc của các hộ dân ở khu 2 và chính quyền xã Hy Cương đến trao đổi với ông Lưu Quang Huy, Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Trưởng ban Quản lý các dự án xây dựng Khu di tích lịch sử Đền Hùng, chúng tôi nhận được câu trả lời: Nguồn tiền đền bù cho 44 hộ dân còn lại ở khu 2, xã Hy Cương do Ban Quản lý Khu di tích lịch sử Đền Hùng đảm nhiệm chi trả bằng nguồn kinh phí của Chính phủ. Thế nhưng, đến nay số kinh phí này vẫn chưa được cấp, nên chúng tôi chưa có nguồn để giải quyết, mong các hộ dân thông cảm. Còn trường hợp nhà ở các hộ dân xuống cấp, nếu có nhu cầu sửa chữa cần phải làm đơn gửi các cấp có thẩm quyền, khi được cấp phép mới tiến hành sửa chữa.

Hiện nay, cuộc sống của 53 hộ dân ở khu 2, xã Hy Cương, TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ rất khó khăn, họ đang trông chờ sớm được chuyển về nơi tái định cư. Đây là nguyện vọng chính đáng, đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Phú Thọ, các ban, bộ, ngành có liên quan xem xét, giải quyết dứt điểm, giúp người dân sớm được chuyển đến khu tái định cư để ổn định cuộc sống.

Bài và ảnh: NGUYỄN HỒNG SÁNG