Thực hiện đề án "Đầu tư lắp đặt camera giám sát, chỉ huy điều hành giao thông phục vụ an ninh, trật tự và xử lý vi phạm hành chính" trên địa bàn tỉnh Nghệ An, cơ quan chức năng đã hoàn thiện việc lắp camera giao thông phạt nguội tại 28 điểm. Những địa điểm trọng yếu, giao thông phức tạp đã được địa phương bố trí lắp 2 camera.

Từ ngày 1-8-2020 đến nay, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Nghệ An đã gửi thông báo cho khoảng 8.500 trường hợp vi phạm. Đến nay đã có khoảng 3.000 trường hợp đến phối hợp xử lý. Giờ đây, những hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ... đều được hệ thống camera giám sát ghi nhận và chụp hình ảnh lại. Sau khi xác minh các vi phạm, bảo đảm đủ 4 yếu tố pháp lý gồm không gian, thời gian vi phạm, lỗi vi phạm và BKS đăng ký của phương tiện vi phạm, Phòng Cảnh sát giao thông sẽ in và gửi thông báo về địa chỉ của chủ phương tiện vi phạm để xử phạt theo quy định.

Đội xử lý vi phạm qua hình ảnh thực hiện nhiệm vụ. 

Tuy nhiên, khi hệ thống camera giám sát được lắp đặt, đã xuất hiện hành vi làm sai lệch BKS do cơ quan có thẩm quyền cấp, bằng cách dùng bút xóa, dùng băng dính hay bùn đất, tấm vải, giẻ hoặc các vật dụng để che khuất, làm biến dạng chữ số trên BKS, nhằm tránh lỗi “phạt nguội”. Hành vi trên cần được nghiêm trị, tránh xảy ra hệ lụy phức tạp, khó xử lý của các cơ quan chức năng thực thi công vụ.

Thượng tá Nguyễn Nam Hồng, Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh Nghệ An) cho biết: Đằng sau những hành vi che BKS, đang xuất hiện một hiện tượng chủ xe cố tình thay đổi thông tin BKS xe, né tránh “phạt nguội” hoặc có những mục đích khác. Cùng với việc ứng dụng “phạt nguội” thông qua camera ghi hình trên các tuyến đường ngày càng nhiều thì tình trạng che BKS xe cũng gia tăng. Nếu các cơ quan chức năng không có những giải pháp phù hợp, kịp thời thì việc xử lý các vi phạm này sẽ trở nên phức tạp hơn.

Điểm c, khoản 3, Điều 16, Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, quy định: Hành vi điều khiển xe ô tô không gắn đủ BKS hoặc gắn BKS không đúng vị trí; gắn BKS không rõ chữ, số; gắn BKS bị bẻ cong, bị che lấp, bị hỏng; sơn, dán thêm làm thay đổi chữ, số hoặc thay đổi màu sắc của chữ, số, nền biển (kể cả rơ-moóc và sơ-mi rơ-moóc) sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Tại điểm b, khoản 1, Điều 17 của nghị định quy định thì phạt tiền từ 100.000 đến 200.000 đồng đối với hành vi điều khiển xe mô-tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô-tô, xe gắn máy gắn BKS không đúng quy định, không rõ chữ, số, bị bẻ cong, bị che lấp, bị hỏng hoặc thay đổi màu sắc của chữ và số, nền BKS... Như vậy có thể thấy mức phạt này thường nhẹ hơn mức phạt đối với các lỗi vi phạm mà hệ thống camera ghi lại.

Để bảo đảm ATGT cho người và các phương tiện khi tham gia giao thông, bản thân người điều khiển các phương tiện ô tô, xe máy,... phải tự ý thức được tầm quan trọng của việc lắp đầy đủ BKS xe. Nếu người điều khiển các phương tiện giao thông cố tình che, làm mờ, làm bẩn hoặc không lắp BKS xe nhằm tránh bị ghi hình “phạt nguội” thì phải xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Không ít ý kiến cho rằng, cần tăng mức phạt lên gấp chục lần và áp dụng hình thức tước giấy phép lái xe mới đảm bảo tính răn đe, chấp hành pháp luật. Bên cạnh đó, nếu người điều khiển phương tiện tái phạm lỗi cố tình che BKS trong từng khoảng thời gian nhất định, sẽ có các mức chế tài xử phạt khác nhau, tạo nên tính thống nhất và chặt chẽ, bình đẳng trước pháp luật... Bởi hiện nay, luật giao thông tại các quốc gia phát triển luôn yêu cầu người lái xe phải bảo đảm BKS của xe sạch sẽ, rõ ràng khi tham gia giao thông.

Theo Thượng tá Lê Thanh Nghị, Trưởng phòng Cảnh sát Giao thông Công an tỉnh Nghệ An, để hạn chế và xử lý tốt hành vi này, ngoài việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người điều khiển phương tiện và chủ phương tiện chấp hành tốt các quy định khi tham gia giao thông, gắn với lên án các cá nhân, tổ chức có hành vi cố tình che BKS xe hoặc thay đổi thông tin BKS, kiến nghị các cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện quy định pháp luật để xử phạt nghiêm những trường hợp vi phạm. Đồng thời, tiếp tục bổ sung các trang thiết bị hiện đại hơn nữa để sớm nhận diện hành vi vi phạm này. Tổ chức tăng cường lực lượng tuần tra trên các tuyến đường và dùng camera trên xe tuần tra để ghi lại các hành vi vi phạm; ban hành quy định đối với từng hành vi che tất cả hay che một phần BKS. Thực hiện đồng bộ những giải pháp nêu trên thì chắc chắn sẽ kéo giảm những vi phạm này.

Thượng tá Lê Thanh Nghị cũng cho rằng: Các lỗi làm sai lệch thông tin trên BKS còn là vấn đề đạo đức. Bởi vậy, dư luận xã hội cần có thái độ phê phán, đấu tranh mạnh mẽ nhằm thay đổi nhận thức, hành vi trái pháp luật của những người cố tình vi phạm.

Bài và ảnh: HOÀNG KHÁNH TRÌNH