Hành trình trả lại màu xanh cho đất

Bản lĩnh của người lính công binh

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất cả nước, có diện tích khoảng 40.600km², chiếm 13% diện tích tự nhiên, dân số gần 18 triệu người. Hằng năm, ĐBSCL cung cấp khoảng 50% sản lượng lúa, hơn 90% lượng gạo xuất khẩu, gần 65% sản lượng thủy sản nuôi trồng, 60% lượng cá xuất khẩu và gần 70% sản lượng trái cây của cả nước. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế sẵn có, ĐBSCL đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh với gần 30% diện tích bị ảnh hưởng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với tính mạng, tài sản của người dân, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, xây dựng hạ tầng cơ sở và cản trở phát triển kinh tế-xã hội.

Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 25 (Quân khu 9) dò tìm, thu gom, xử lý bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Đại tá Vi Đức Hân, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Công binh 25 cho biết: “Nhận thức sâu sắc tính chất đặc biệt nguy hiểm, phức tạp của nhiệm vụ, Lữ đoàn thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, xác định đây là nhiệm vụ phải được tổ chức thực hiện với yêu cầu cao nhất về an toàn, chính xác và đúng quy trình kỹ thuật. Từ năm 2015 đến nay, đơn vị đã dò tìm, thu gom, xử lý, hủy nổ an toàn hơn 147 tấn bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh; làm sạch hơn 2,3 triệu héc-ta đất, bảo đảm an toàn tuyệt đối”.

Những con số ấy được đánh đổi bằng mồ hôi, công sức, sự kiên trì và cả những lần đối diện với hiểm nguy của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 25. Điều kiện địa hình ở các khu vực bị ô nhiễm bom, mìn, vật nổ đa dạng, phức tạp như ven bờ biển, hải đảo, rừng, núi, khu dân cư, dưới đáy sông, hồ, kênh rạch, bùn lầy ẩn chứa cả những dị vật có thể gây chấn thương nguy hiểm. Lặn ngụp trong các vùng nước ô nhiễm, dò tìm trong sình lầy, khiêng vác bom, đạn, vật nổ trên địa hình hiểm trở là công việc thường xuyên của cán bộ, chiến sĩ đơn vị mỗi khi làm nhiệm vụ.

Điển hình gần đây nhất, tại dự án nạo vét kênh Bảy Xã (tỉnh An Giang) và cảng Bình Minh (tỉnh Vĩnh Long) với tổng diện tích hơn 100ha, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 25 phải chia thành nhiều ca mỗi ngày, trực tiếp lặn, ngụp dò tìm và xử lý bom, mìn dưới lòng kênh, lòng sông ở độ sâu khoảng 4m, trong điều kiện nước chảy xiết. Với tinh thần trách nhiệm cao, sự kiên trì và bản lĩnh, những người lính công binh đã thu gom, xử lý an toàn 5 quả bom có trọng lượng khoảng 100-150kg, góp phần bảo đảm an toàn cho hoạt động giao thông đường thủy và cuộc sống của nhân dân.

Không quản hiểm nguy

Những câu chuyện từ chính những người lính trực tiếp làm nhiệm vụ khiến mọi người cảm nhận rõ hơn sự hiểm nguy ẩn sau mỗi tín hiệu trên máy dò. Trung tá QNCN Trương Công Biên, Đội trưởng Đội bom, mìn Lữ đoàn Công binh 25 nhớ rất rõ lần thực hiện nhiệm vụ tại một con rạch ở thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang (nay thuộc phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp) vào tháng 12-2019. “Hôm ấy, tín hiệu máy dò dưới lòng con rạch vang lên rất mạnh, các thành viên trong tổ lặng lẽ chuẩn bị rồi lần lượt ngụp xuống dòng nước đục. Gần một giờ vật lộn dưới lòng rạch, chúng tôi mới trục vớt được quả bom MK-82, loại 500kg. Tưởng rằng mọi thứ đã tạm lắng xuống thì cách vị trí vừa phát hiện quả bom khoảng 10m, máy dò lại phát tín hiệu mạnh và rõ hơn. Chúng tôi lại lặn xuống, trong lớp bùn đất đặc quánh, một khối kim loại dần hiện ra, thêm một quả bom cùng loại được tìm thấy. Việc phát hiện, thu gom, xử lý thành công hai quả bom đã loại bỏ nguy hiểm tiềm ẩn do chiến tranh để lại, điều đó càng làm cho chúng tôi thêm nỗ lực, quyết tâm làm sạch những vùng đất còn mang dấu tích chiến tranh, góp phần trả lại màu xanh và sự bình yên cho quê hương”.

Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 25 (Quân khu 9) dò tìm, thu gom, xử lý bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Được biết, năm 2022, Lữ đoàn Công binh 25 tổ chức dò tìm, thu gom, xử lý xác máy bay cường kích AD-1 của Mỹ bị rơi trong chiến tranh trên địa bàn phường 1, thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh (nay là phường Duyên Hải, tỉnh Vĩnh Long). Đây là một trong những nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, phức tạp mà cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 25 từng thực hiện. Khu vực máy bay rơi nằm trong địa hình sình lầy, địa chất yếu, rất khó triển khai phương tiện cơ giới; các mảnh vỡ nằm rải rác trên diện tích gần 4.000m². Đặc biệt, trong khu vực có một quả bom 250kg còn nguyên ngòi nổ, nằm ở độ sâu khoảng 5m. Bùn lầy, địa chất phức tạp cùng những mảnh kim loại sắc nhọn và nguy cơ vật nổ còn sót lại dưới lòng đất khiến việc triển khai nhiệm vụ phải rất thận trọng, chính xác.

“Trong 20 ngày thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ kiên trì bám hiện trường, từng bước dò tìm, xác định, thu gom và xử lý các mảnh vỡ, vật nổ còn sót lại, vừa bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lực lượng, phương tiện, vừa góp phần làm sạch khu vực, phục vụ công tác khắc phục hậu quả chiến tranh và tìm kiếm, xác minh thông tin liên quan. Với tinh thần trách nhiệm cao và bản lĩnh của người lính công binh, đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được Bộ tư lệnh Quân khu 9, chính quyền địa phương, Văn phòng MIA và các cơ quan chức năng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đánh giá cao”, Thượng tá Nguyễn Văn Nhủ, Phó lữ đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Lữ đoàn Công binh 25 chia sẻ thêm.

Hành trình trả lại màu xanh cho những vùng đất từng mang dấu tích chiến tranh vẫn còn rất dài. Những kết quả đạt được mới chỉ là một phần, do vậy, để công tác khắc phục hậu quả bom, mìn, vật nổ đạt hiệu quả hơn rất cần sự chung sức, đồng lòng và trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương, lực lượng chuyên môn và toàn xã hội. Đại tá Lâm Quang Hợp, Chính ủy Lữ đoàn Công binh 25 cho biết: “Cùng với tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các chương trình, kế hoạch về khắc phục hậu quả bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh... Đảng ủy, Chỉ huy Lữ đoàn tiếp tục đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng bản lĩnh, ý chí, tinh thần trách nhiệm và tâm lý vững vàng cho cán bộ, chiến sĩ; thường xuyên huấn luyện, tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng xử lý, làm chủ trang bị, phương tiện chuyên dùng. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, cải tiến kỹ thuật, nâng cao hiệu quả, bảo đảm an toàn trong từng khâu rà phá, thu gom, xử lý”.

Trả lại màu xanh cho đất từ bàn tay người lính công binh không chỉ là câu chuyện về những quả bom, mìn, vật nổ được phát hiện, thu gom, xử lý; cũng không phải là câu chuyện về những mét đất được làm sạch. Đó là câu chuyện về trách nhiệm của người lính công binh trong hành trình khắc phục hậu quả chiến tranh, kiến tạo môi trường sống an toàn cho nhân dân. Trên hành trình ấy, những người lính Lữ đoàn Công binh 25 bằng bàn tay, khối óc và trái tim của mình sẽ tiếp tục biến những vùng đất từng mang dấu tích chiến tranh thành những vùng quê xanh, an toàn, đầy sức sống, góp phần xây dựng ĐBSCL ngày càng phát triển.