Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, quý I-2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt gần 16,7 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy đà phục hồi tích cực của toàn ngành.

Phân hóa rõ nét giữa các nhóm hàng

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tháng 3-2026 ước đạt 6,02 tỷ USD, tăng 47,8% so với tháng trước, cho thấy tín hiệu phục hồi theo chu kỳ sản xuất. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2025, con số này vẫn giảm nhẹ 1,5%, phản ánh những khó khăn từ thị trường quốc tế. Lũy kế 3 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9%.

Đồng chí Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì họp báo. 

Xét theo từng lĩnh vực, nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với giá trị xuất khẩu đạt 8,93 tỷ USD, tăng 4,1%. Đáng chú ý, sản phẩm chăn nuôi ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất, đạt 197,7 triệu USD, tăng tới 54,3%, cho thấy những chuyển biến tích cực về năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Ngành thủy sản duy trì đà tăng trưởng ổn định, đạt 2,62 tỷ USD, tăng 13,3%. Trong khi đó, lâm sản đạt 4,11 tỷ USD, giảm 2,4% do nhu cầu suy giảm tại một số thị trường lớn. Nhóm hàng đầu vào sản xuất và muối tuy có quy mô nhỏ nhưng tăng trưởng mạnh, lần lượt đạt 834,3 triệu USD (tăng 56,7%) và 3,3 triệu USD (tăng 31,7%).

Rau quả bứt phá, thị trường châu Á dẫn dắt

Điểm sáng nổi bật của quý I-2026 là xuất khẩu rau quả đạt 1,54 tỷ USD, tăng 32,1% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực, chiếm 54% tổng giá trị xuất khẩu rau quả; tiếp theo là Hoa Kỳ (8%) và Hàn Quốc (4,3%). Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc trong 2 tháng đầu năm tăng 76,2%, cho thấy nhu cầu tiêu thụ lớn và lợi thế địa lý rõ rệt của Việt Nam.

Đồng chí Nhữ Văn Cẩn, Phó cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư trình bày báo cáo kết quả nuôi trồng thủy sản. 

Xét theo khu vực thị trường, châu Á chiếm tỷ trọng lớn nhất với 45,1% và tăng trưởng mạnh 15,3%. Châu Mỹ và châu Âu lần lượt chiếm 20,7% và 16,2%, trong đó châu Mỹ giảm 3,4% còn châu Âu tăng nhẹ 4,8%. Đáng chú ý, xuất khẩu sang châu Phi giảm sâu 29%, trong khi châu Đại Dương tăng mạnh 20,1%.

Ở cấp độ quốc gia, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm 22,1% thị phần và tăng trưởng 37,6%. Hoa Kỳ đứng thứ hai với 18,3% nhưng giảm 5,2%, Nhật Bản chiếm 7,1% và tăng nhẹ 0,7%.

Giá giảm kéo lùi cà phê, gạo, cao su

Trái ngược với nhóm hàng tăng trưởng, các mặt hàng chủ lực như cà phê, gạo và cao su lại chịu áp lực lớn từ giá xuất khẩu giảm.

Trong quý I-2026, xuất khẩu cà phê đạt 577,3 nghìn tấn, tăng 12,6% về lượng, nhưng giá trị chỉ đạt 2,71 tỷ USD, giảm 6,4%. Nguyên nhân chủ yếu do giá xuất khẩu bình quân giảm mạnh 16,9%, xuống còn 4.696,8 USD/tấn.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu kết luận buổi họp báo. 

Tương tự, cao su đạt 411,2 nghìn tấn, trị giá 751,8 triệu USD, tăng 8% về lượng nhưng chỉ tăng 2,4% về giá trị do giá bình quân giảm 5,1%. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm tới 70% thị phần, song xuất khẩu sang thị trường này giảm 8,5%.

Đối với gạo, xuất khẩu đạt 2,3 triệu tấn, trị giá 1,11 tỷ USD. Dù sản lượng tăng nhẹ 0,2%, giá trị giảm 7,8% do giá bình quân giảm 8%, còn 480,1 USD/tấn. Philippines vẫn là thị trường lớn nhất, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh, nhưng thị trường Ghana giảm sâu.

Những diễn biến này cho thấy áp lực cạnh tranh và biến động cung-cầu trên thị trường quốc tế vẫn rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xuất khẩu.

Thủy sản giữ đà tăng, gỗ tiếp tục khó khăn

Ngành thủy sản tiếp tục là điểm tựa tăng trưởng với giá trị xuất khẩu tháng 3 đạt khoảng 900 triệu USD, nâng tổng kim ngạch quý I lên 2,62 tỷ USD, tăng 13,3%. Trung Quốc, Nhật Bản và Hoa Kỳ là ba thị trường lớn nhất, chiếm thị phần lần lượt 28,5%, 13,6% và 12,2%. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 58,5%.

Ngược lại, ngành gỗ và sản phẩm gỗ gặp nhiều khó khăn khi kim ngạch quý I đạt 3,81 tỷ USD, giảm 3,5%. Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất với 48,8% thị phần nhưng giảm 3,1%. Trong khi đó, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 48,5% và Nhật Bản tăng 7,9%, cho thấy sự dịch chuyển thị trường bước đầu.

Lãnh đạo Cục Môi trường thông tin với báo chí. 

Nhìn tổng thể, bức tranh xuất khẩu nông lâm thủy sản quý I-2026 cho thấy sự phục hồi tích cực nhưng chưa bền vững. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh từ xuất khẩu theo sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, cần tăng cường dự báo thị trường, chủ động điều tiết sản xuất, giảm thiểu rủi ro từ biến động giá.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc củng cố chuỗi giá trị, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do sẽ là chìa khóa để nông sản Việt Nam duy trì đà tăng trưởng ổn định, bền vững trong thời gian tới.