Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, tỉnh có địa hình, khí hậu và điều kiện nguồn nước đa dạng, với hệ thống sông Hồng, sông Chảy cùng hơn 200 hồ chứa lớn, nhỏ, tạo tiềm năng phát triển nuôi trồng, khai thác thủy sản và các sản phẩm đặc sản.
Bên cạnh đó, địa hình núi cao, khí hậu mát mẻ và nguồn nước lạnh tại một số khu vực như Sa Pa, Bát Xát, Mù Cang Chải tạo lợi thế phát triển cá hồi, cá tầm. Hiện thể tích nuôi cá nước lạnh của tỉnh đạt khoảng 436.000m³. Cùng với sản lượng, nhiều sản phẩm thủy sản đã được công nhận OCOP, từng bước khẳng định thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, trong đó có sản phẩm cá hồ Thác Bà hay cá hồi, cá tầm Sa Pa...
Năm 2026, diện tích mặt nước nuôi trong ao, hồ của tỉnh đạt khoảng 4.946ha, tổng sản lượng thủy sản khoảng 29.000 tấn. Trong đó, cá nước lạnh đạt khoảng 1.170 tấn, thủy sản nuôi hồ chứa khoảng 6.500 tấn và sản lượng khai thác khoảng 1.500 tấn. Giá trị sản xuất toàn ngành thủy sản ước đạt khoảng 1.000 tỷ đồng.
 |
Đến năm 2030, Lào Cai định hướng nâng sản lượng thủy sản hồ chứa đạt hơn 7.500 tấn/năm, với giá trị sản xuất khoảng 280 tỷ đồng/năm. Ảnh: THANH NGÀ
|
Đằng sau những kết quả đạt được, ngành thủy sản Lào Cai vẫn đối mặt với không ít khó khăn, hạn chế, khiến tiềm năng và lợi thế chưa được khai thác tương xứng. Sản xuất thủy sản chủ yếu vẫn ở quy mô nhỏ lẻ, phân tán; mối liên kết giữa người nuôi với hợp tác xã, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ chưa thực sự chặt chẽ. Trong khi đó, chi phí thức ăn, con giống và vật tư đầu vào liên tục biến động, giá bán sản phẩm thiếu ổn định, gây áp lực lên hiệu quả sản xuất. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng phục vụ nuôi trồng, sơ chế và bảo quản thủy sản còn nhiều hạn chế.
Đáng chú ý, hoạt động nuôi trồng thủy sản tại Lào Cai còn chịu tác động trực tiếp từ thiên tai và những biến động của môi trường. Thực tế thời gian qua cho thấy, lũ quét, sạt lở đất đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhiều cơ sở nuôi trồng, khiến không ít hộ dân mất trắng tài sản, vốn liếng và sinh kế. Đây cũng là những rủi ro lớn đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, tăng cường quản lý môi trường và xây dựng các mô hình nuôi trồng thích ứng với điều kiện tự nhiên.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, toàn tỉnh đưa tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 33.000 tấn, riêng thủy sản hồ chứa phấn đấu đạt hơn 7.500 tấn/năm, với giá trị sản xuất khoảng 280 tỷ đồng/năm; tạo việc làm cho hơn 2.000 lao động (trong đó, hơn 30% là người dân tộc thiểu số), nâng thu nhập bình quân từ nuôi thủy sản hồ chứa tăng hơn 30% so với năm 2025.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Lào Cai đã ban hành các cơ chế, chính sách và kế hoạch cụ thể nhằm tạo động lực phát triển thủy sản theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Cụ thể là Nghị quyết 21/2025/NQ-HĐND ngày 9-12-2025 về Chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh và Kế hoạch số 382/KH-UBND ngày 11-8-2026 về phát triển nuôi thủy sản hồ chứa giai đoạn 2026-2030.
Theo đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai, định hướng phát triển thời gian tới của tỉnh là tiếp tục tổ chức lại vùng nuôi phù hợp điều kiện sinh thái, nâng cao chất lượng con giống, tăng cường quản lý môi trường, phòng chống dịch bệnh và thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ. Lào Cai tập trung vào các nhóm giải pháp: Định hình các vùng nuôi tập trung, khuyến khích đầu tư lồng bè công nghệ mới, nâng cấp hệ thống bến cá, điểm tập kết, sơ chế và bảo quản sản phẩm thủy sản; nâng cao năng lực chủ động nguồn giống chất lượng cao, kiểm soát chặt chẽ thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường. Đặc biệt là ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh liên kết giữa người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp; gắn nuôi trồng thủy sản với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.
Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, ngành thủy sản của tỉnh được kỳ vọng tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, từng bước khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn và bền vững, được kỳ vọng trở thành giải pháp thiết thực trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số Lào Cai.