QĐND Online – Sáng 28-5, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi). Các ý kiến đều thể hiện sự đồng tình với dự án luật, tuy nhiên, các đại biểu cũng chỉ ra một số điều cần nghiên cứu, cân nhắc kỹ để có quy định hợp lý hơn, đặc biệt là đối với quy định về doanh nghiệp xã hội…

Điều 11, dự thảo quy định, “Doanh nghiệp xã hội là doanh nghiệp được thành lập và hoạt động với tôn chỉ và mục tiêu nhằm giải quyết một hoặc một số vấn đề xã hội và môi trường; ít nhất 51% tổng lợi nhuận hằng năm của doanh nghiệp được sử dụng để tái đầu tư nhằm giải quyết các vấn đề xă hội, môi trường đã đăng ký”. Đa số ý kiến tán thành việc quy định này vì cho rằng đây là sự thừa nhận sự tồn tại thực tế của doanh nghiệp xã hội ở nước ta hiện nay. Quy định này sẽ khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng lợi nhuận đầu tư vào các lĩnh vực an sinh xã hội, góp phần cùng các nguồn lực của Nhà nước trong việc giải quyết vấn đề xã hội và môi trường.

Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi)

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng cách quy định như dự án Luật có thể gây hiểu nhầm đây là một loại hình doanh nghiệp mới ngoài các loại hình hiện nay là công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Đại biểu Hồ Thị Thủy (đoàn Vĩnh Phúc) chỉ ra, rất khó phân biệt doanh nghiệp xã hội với các loại hình doanh nghiệp khác. Đại biểu Thủy, đề nghị quy định phù hợp, bảo đảm bao quát hết các hoạt động của doanh nghiệp xã hội, phân biệt rõ doanh nghiệp xã hội và doanh nghiệp công ích, đồng thời, ngăn ngừa xu hướng các doanh nghiệp chuyển sang hoạt động dưới danh nghĩa doanh nghiệp xã hội để hưởng các ưu đãi.

Chia sẻ băn khoăn với nhiều đại biểu về doanh nghiệp xã hội, đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo (đoàn Vĩnh Phúc) cho rằng, quy định “ít nhất 51% tổng lợi nhuận hằng năm của doanh nghiệp được sử dụng để tái đầu tư nhằm giải quyết các vấn đề xă hội, môi trường đã đăng ký” là rất trừu tượng. Vì theo đại biểu Bảo, khó kiểm soát và xác định được “cái 51%” này. Đây rất có thể là kẽ hở bị lợi dụng, do vậy, đại biểu Bảo đề nghị cân nhắn, quy định lại cho rõ ràng, cụng thể, dễ thực hiện và không bị lợi dụng.

Về đăng ký thành lập doanh nghiệp, đa số ý kiến tán thành với quy định như dự án Luật. Thực tế hiện nay có doanh nghiệp lợi dụng việc thành lập để mua bán hóa đơn, thậm chí có doanh nghiệp hoạt động lừa đảo, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do hạn chế, yếu kém trong khâu kiểm soát sau khi thành lập doanh nghiệp, không hẳn do quy định của Luật. Để bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, đề nghị quy định cụ thể trong dự án Luật một cơ quan đầu mối quản lý thống nhất về đăng ký thành lập doanh nghiệp; bổ sung quy định chặt chẽ về hậu kiểm đối với doanh nghiệp để bảo đảm doanh nghiệp đã đăng ký là có tồn tại và hoạt động.

Tuy nhiên một số ý kiến cho rằng quy định về đăng ký thành lập doanh nghiệp như dự án Luật là chưa chặt chẽ, dễ dẫn tới lợi dụng hình thành doanh nghiệp để hoạt động phi pháp, khó kiểm soát, khó bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đại biểu Pha Văn Quý (đoàn Nghệ An) cho rằng, chúng ta hiện đang mắc việc kinh doanh theo số đông, nên nhiều doanh nghiệp đăng ký xong hoạt động kém thậm chí không hoạt động. Tuy nhiên, việc kiểm soát chưa hiệu quả nên có tình trạng “doanh nghiệp ma”. Đại biểu Quý cho rằng kiểm soát còn kém chưa chưa nói đến hậu kiểm, do vậy cần quy định chặt chẽ hơn.

Về nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp một số ý kiến đề nghị giữ quy định ghi ngành, nghề kinh doanh trong như Luật hiện hành để bảo đảm có đầy đủ thông tin, dữ liệu về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp, phục vụ sự quản lý nhà nước và định hướng phát triển nền kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến tán thành với quy định như dự án Luật. Theo tinh thần của Hiến pháp, mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm, ngoài kinh doanh, có nghĩa vụ nộp thuế. Do vậy, người kinh doanh phải báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan có thẩm quyền  theo quy định pháp luật và chỉ bắt buộc ghi ngành, nghề kinh doanh có điều kiện trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Bài, ảnh: XUÂN DŨNG