Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường.
Phóng viên (PV): Thưa Bộ trưởng, nửa đầu năm 2016, lần đầu tiên nông nghiệp tăng trưởng âm (-0,18%), theo đồng chí nguyên nhân chính là gì?
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Đầu năm 2016, biến đổi khí hậu đã làm cho các vùng sản xuất truyền thống bị ảnh hưởng nặng nề: Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long đã làm giảm sản lượng lúa khoảng 1,2 triệu tấn, rồi hạn hán ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên... khiến ngành trồng trọt tăng trưởng âm. Các vùng nông nghiệp trọng điểm của Việt Nam đều bị ảnh hưởng. Trong thời gian tới, những tác động đến ngành nông nghiệp sẽ ngày càng lớn vì theo dự báo, Việt Nam là một trong 5 nước trên thế giới bị ảnh hưởng lớn nhất của biến đổi khí hậu.
PV: Từ nay đến cuối năm, những ngành nào còn có thể được tập trung phát triển để góp phần lấy lại đà tăng trưởng cho ngành nông nghiệp, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Những tháng cuối năm có hai nhiệm vụ song song, một là tiếp tục tái cơ cấu. Trước mắt phải tập trung vào mặt hàng có dư địa để bù đắp lại tăng trưởng âm nửa đầu năm. Đặc biệt sẽ tập trung vào ngành chăn nuôi. Hiện nay, tình hình chăn nuôi đối với cả ba nhóm: Gia cầm, đại gia súc và lợn đều rất thuận lợi. Đó là vì, tổng lượng thức ăn sản xuất dự kiến cả năm nay khoảng 16 triệu tấn, giá nguyên liệu đầu vào thấp hơn so với năm trước. Lượng giống chuẩn bị tích cực cho cả ba đối tượng. Năm nay, không có dịch bệnh lớn trên cả ba đối tượng trên. Tín hiệu thị trường cả xuất khẩu và nội địa đều tốt, nhu cầu tiêu dùng 3 mặt hàng trên khá cao; giá lợn, bò, gà đang tốt. Dự báo từ nay đến cuối năm, tốc độ tăng trưởng của riêng ngành chăn nuôi là 4-5%.
Đối với con tôm, từ nay tới cuối năm, với diện tích nuôi trồng 660 nghìn héc-ta, chúng ta phấn đấu đạt sản lượng tôm 680 nghìn tấn, kim ngạch xuất khẩu tôm phấn đấu cả năm đạt hơn 3 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt hơn 7 tỷ USD.
Tăng trưởng xuất khẩu rau quả, trái cây từ tháng 6 trở đi cũng rất tốt; bình quân chung, tăng trưởng 37%/tháng. Năm nay, khả năng giá trị xuất khẩu rau quả, trái cây lần đầu tiên vượt qua mặt hàng gạo, dự kiến xuất khẩu đạt khoảng 2,5-2,6 tỷ USD.
Đối với cây công nghiệp, trừ cao su sụt giảm, còn lại điều, cà phê, tiêu đều tăng. Nhóm mặt hàng đó còn dư địa, địa phương đang tập trung quyết liệt. Chúng tôi tin rằng, tăng trưởng những ngành này đủ bù đắp cho tăng trưởng âm những tháng đầu năm 2016.
Dự kiến, kim ngạch xuất khẩu năm 2016 của mặt hàng rau quả, trái cây sẽ vượt xuất khẩu gạo. Ảnh: NGUYỄN KIỂM
PV: Gần đây, Bộ tập trung chỉ đạo phát triển nhanh việc xuất khẩu tôm. Tuy nhiên, hiện nay, có nguy cơ Mỹ sẽ áp dụng thuế chống bán phá giá với mặt hàng này, các doanh nghiệp đang lo ngại. Bộ sẽ có giải pháp gì cho tình huống này?
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Gần đây, chúng ta tập trung nhiều vào thủy sản, trong đó có tôm. Đây là đối tượng chúng ta có nhiều dư địa tăng trưởng về năng suất, diện tích và giá trị, đặc biệt về dự báo thị trường trước mắt và lâu dài thì con tôm có cơ hội phát triển. Việc một số doanh nghiệp của Mỹ dự kiến kiện bán phá giá tôm Việt Nam là vấn đề không mới. Một khi chấp nhận “sân chơi” thị trường quốc tế đương nhiên phải đương đầu với khó khăn, thử thách. Chúng ta sẽ có các giải pháp để tiếp tục đấu tranh, bảo đảm thương mại theo nguyên tắc minh bạch, bình đẳng. Bộ NN&PTNT đang phối hợp với Bộ Công Thương để bàn bước đi cụ thể. Các doanh nghiệp cũng luôn phải chuẩn bị tâm thế ứng phó với các vấn đề thương mại quốc tế.
Song song với đó, chúng ta sẽ mở rộng khai thác thị trường khác. Mới đây, một thứ trưởng đã sang Ô-xtrây-li-a thúc đẩy xuất khẩu tôm nguyên con. Tháng 11 tới, phía Ô-xtrây-li-a sẽ sang kiểm tra điều kiện nuôi trồng tại Việt Nam, mở ra triển vọng cho tôm nói riêng, thủy sản cũng như nông sản Việt Nam nói chung sang thị trường Ô-xtrây-li-a.
PV: Để mở rộng xuất khẩu tôm thì việc bảo đảm chất lượng con giống là yếu tố quan trọng hàng đầu. Vấn đề này sẽ được giải quyết thế nào, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Con tôm còn dư địa phát triển khá lớn. Hiện có hai nhóm sản phẩm lớn, một là tôm sú, hai là tôm thẻ chân trắng. Năm nay phấn đấu cả năm đạt 660 nghìn héc-ta nuôi trồng, năm tới chúng ta có thể nâng lên 700 nghìn héc-ta.
Đối với tôm thẻ chân trắng, 131 doanh nghiệp đã nhập giống nước ngoài về sản xuất. Mỗi năm chúng cần 80-100 tỷ con tôm giống, sản xuất tôm giống bố mẹ bảo đảm được khoảng 20%. Dự tính 3-5 năm nữa, với sự phát triển của các doanh nghiệp có thể cơ bản làm chủ được việc sản xuất tôm giống bố mẹ của tôm thẻ chân trắng.
Riêng với tôm sú, chúng ta đang dùng tôm giống tận dụng ở điều kiện tự nhiên, đáp ứng nhu cầu sản xuất nuôi trồng trước mắt. Tuy nhiên, về lâu dài, Bộ đang tập trung chỉ đạo một số đề tài khoa học để có được tôm sú bố mẹ. Với tôm sú, chúng ta có thể mở rộng diện tích, nuôi quảng canh, bán thâm canh.
PV: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
NGHINH XUÂN (thực hiện)