​Khi ánh sáng vượt núi rừng về với bản xa

Bản, làng vui như ngày hội

Những ngày cuối năm, khi tiết trời vùng cao Lào Cai se sắt lạnh, sương mù còn giăng kín những sườn núi từ sáng sớm, chúng tôi theo chân đoàn công tác của EVNNPC vượt hàng chục cây số đường đồi núi để đến với thôn 3 Thâu, xã Bảo Yên. Đây là khu dân cư cuối cùng trên địa bàn xã Bảo Yên có điện lưới quốc gia. Dự án được khánh thành đúng dịp Tết Nguyên đán đang cận kề đã mang lại niềm vui rất lớn với bà con nơi đây.

Bà Trần Thị Nhình được cán bộ điện lực Lào Cai hướng dẫn sử dụng máy giặt an toàn, tiết kiệm.

Khu dân cư thôn 3 Thâu nằm cách xa trung tâm xã, địa hình chủ yếu đồi núi, dân cư thưa thớt, suất đầu tư lớn vì vậy chính quyền địa phương trước đây gặp nhiều khó khăn trong việc bố trí nguồn lực. Những năm qua, bà con nơi đây chủ yếu sử dụng nguồn điện từ máy phát điện mini, vừa không đủ ánh sáng, vừa không đảm bảo an toàn, ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống sinh hoạt và phát triển kinh tế của bà con nhân dân. Vào mùa khô, nước cạn, cả thôn chìm trong bóng tối. Trước hiên ngôi nhà, bà Trần Thị Nhình, 73 tuổi, vẫn chưa hết xúc động khi nhìn bóng đèn tròn treo giữa nhà tỏa ánh sáng vàng ấm áp. Có điện gia đình bà đã sắm sửa ngay chiếc máy giặt và tủ lạnh mới tinh để phục vụ gia đình. “Chưa có điện khổ lắm. Cơm nấu bằng bếp củi, hôm sống hôm khê. Tối đến chỉ có đèn dầu leo lét. Giờ có điện rồi cả nhà vui lắm. Dù ăn muối cũng thấy vui”, bà Nhình cười hiền, đôi mắt ánh lên niềm hạnh phúc.

Với người dân thôn Thâm Pất, xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai, những ngày giáp Tết vui như ngày hội khi điện lưới quốc gia về tận thôn. Những cụ già bảo chưa khi nào thấy Tết đến sớm và rõ ràng như vậy. Các bà, các chị hồ hởi khoe từ nay nấu cơm không còn cảnh chờ đợi mỏi mòn 2 tiếng cơm mới chín, tối đến có thể xem thời sự, nghe nhạc, xem văn nghệ. Đám trẻ con thích thú nhìn chiếc tivi mới bật sáng, háo hức với những chương trình lần đầu được xem trọn vẹn. Có điện ổn định, nhiều hộ mạnh dạn mua sắm ti vi, tủ lạnh, máy giặt; từng bước đưa máy móc vào sản xuất, đẩy mạnh cơ giới hóa, nâng cao năng suất.

Bà con thôn Thâm Pất vui mừng trong ánh điện sáng.

Phấn khởi nói với chúng tôi, ông Hoàng Văn Tuyết cho biết, lưới điện được nâng cấp vận hành đúng dịp Tết, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, đã cung cấp nguồn điện ổn định, tin cậy và an toàn, đáp ứng nhu cầu điện năng phục vụ các hoạt động văn hóa, văn nghệ để người dân vui Xuân. Trước đây, do nhận điện từ điểm đấu nối cách thôn khoảng 1km nên điện áp cuối nguồn yếu và chập chờn; cắm nồi cơm phải gần 2 giờ mới sôi, bóng đèn leo lét, quạt quay ì ạch; vào giờ cao điểm, điện càng yếu hơn, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và sản xuất. Từ thực tế đó, ngành điện đã đầu tư nâng cấp lưới, xây dựng đường dây và điểm cấp điện mới đưa nguồn về tận trung tâm thôn Thâm Pất, rút ngắn bán kính cấp điện, nâng cao chất lượng và độ tin cậy cung cấp điện.

Mừng ngày có điện, chiều 26 Tết, người dân thôn Thâm Pất đã mổ con lợn gần 80kg, quây quần tại nhà Trưởng thôn Triệu Thị Thắm để đón Tết sớm và tri ân những người thợ điện đã “cõng điện” vượt núi rừng về bản. Trong bữa cơm ấm cúng, Trưởng thôn Triệu Thị Thắm bày tỏ: “Có điện, con em học hành thuận lợi hơn, bà con dùng được máy móc, tivi, loa đài. Ngành điện còn tuyên truyền cho bà con sử dụng điện an toàn, phòng chống cháy nổ. Chúng tôi sẽ tiếp tục vận động người dân chấp hành tốt các quy định, không vi phạm hành lang an toàn lưới điện”.

Trong ánh đèn tỏa sáng, ông Hà Minh Tuấn, Đội trưởng Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên không giấu được xúc động. Giữa tiếng vỗ tay xen lẫn lời cảm ơn của bà con, ông Hà Minh Tuấn bày tỏ: "Bảo đảm đủ điện cho người dân là trách nhiệm của ngành điện. Từ nay bà con cần gì, cứ báo anh em, chúng tôi sẽ có mặt”. Lời nói giản dị ấy như một lời cam kết, khiến nhiều người dân trong thôn gật đầu, ánh mắt đầy tin tưởng. Ánh điện mới không chỉ thắp sáng bản làng, mà còn thắp lên niềm vui chung, sự gắn bó và niềm tin vào một cuộc sống ngày càng khởi sắc.

Cán bộ, công nhân điện lực khu vực Lục Yên tặng quà, chung vui cùng bà con thôn Thâm Pất đón dòng điện lưới quốc gia về tận thôn.

Không chỉ mang lại ánh sáng, điện còn mở ra cơ hội mới. Có điện, người dân có thể sử dụng máy xay xát, bảo quản nông sản, tiếp cận thông tin qua tivi, radio, từng bước cải thiện đời sống. Với chính quyền địa phương, điện lưới quốc gia là nền tảng để triển khai các mô hình sản xuất, phát triển kinh tế hộ gia đình, giảm nghèo bền vững. Theo kế hoạch, ngay trong những ngày đầu năm 2026, Công ty Điện lực Lào Cai đã triển khai đầu tư 30 trạm biến áp tại các thôn, xã vùng sâu để san tải và cấp điện mới. Quyết tâm của đơn vị là 100% trạm đã hoàn thành thi công phải được nghiệm thu, đóng điện trước Tết. “Chúng tôi xác định không để hộ dân nào đã có đường dây, có trạm điện mà chưa được sử dụng điện. Dù cận Tết, lãnh đạo và cán bộ, công nhân vẫn trực tiếp có mặt trên công trường để bảo đảm cấp điện an toàn, ổn định, để bà con vui Xuân đón Tết”, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết.

Chia sẻ về những nỗ lực xóa vùng lõm điện, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết, việc đưa điện về các thôn, bản xa xôi là thách thức lớn với ngành điện. Địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt đã đẩy suất đầu tư có nơi lên tới gần 300 triệu đồng/hộ. Nhưng xác định xóa “vùng lõm” điện, cấp điện là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ngành điện vẫn đặt hiệu quả xã hội lên trên hết.

Vượt núi, băng rừng thắp sáng niềm tin nơi phên giậu Tổ quốc

Để có được ánh sáng ổn định từ lưới điện quốc gia hôm nay, phía sau là cả một hành trình nhiều tháng khảo sát, thi công giữa điều kiện khắc nghiệt. Phần lớn các thôn, bản nằm cheo leo trên sườn núi, đường vào nhỏ hẹp, nhiều đoạn chỉ có thể đi bộ hoặc dùng xe máy chuyên dụng. Vật tư, thiết bị phải vận chuyển thủ công, gùi cõng qua suối sâu, dốc đá; có điểm dựng cột giữa rừng già, anh em công nhân phải phát quang từng mét đường, kéo dây giữa sương mù và gió lạnh. Mùa mưa, đất đá sạt lở, thi công gián đoạn; mùa khô lại thiếu nước sinh hoạt, điều kiện ăn ở tạm bợ giữa núi rừng... Vượt qua những khó khăn đó, riêng trong năm 2025, EVNNPC đã hoàn thành cấp điện cho 110 thôn, bản vùng “lõm” điện tại 7 tỉnh miền núi phía Bắc; trong đó có 46 trạm thu phát sóng viễn thông (BTS), góp phần xóa “lõm” sóng thông tin, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và thúc đẩy chuyển đổi số tại cơ sở.

Công nhân điện lực tuyên truyền cách sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, hiệu quả.

Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, Tổng giám đốc EVNNPC Nguyễn Đức Thiện nhấn mạnh đây không chỉ là việc “kéo điện - cấp nguồn” theo nghĩa kỹ thuật, mà còn là hành trình mang giá trị chính trị - xã hội sâu sắc. Ở nơi mà suất đầu tư cho một hộ dân có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, hiệu quả không thể đo đếm bằng con số lợi nhuận. Đó là hiệu quả xã hội, là niềm tin của người dân vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; là sự đổi thay âm thầm nhưng bền bỉ nơi vùng biên viễn.

Rời thôn khi chiều buông xuống, ánh điện mới sáng lấp lánh giữa núi rừng mờ sương. Từ trên cao nhìn xuống, những điểm sáng nhỏ bé ấy như những vì sao vừa được thắp lên giữa đại ngàn. Con đường trở ra vẫn quanh co nhưng trong lòng mỗi người dường như nhẹ nhõm hơn.

Tết này, trong những căn nhà đơn sơ giữa lưng chừng núi phía Bắc, ánh điện đã bừng sáng. Và cùng với ánh sáng ấy là hy vọng về một mùa xuân mới đủ đầy hơn, ấm áp hơn cho những bản làng từng chìm trong bóng tối.