Chính vì vậy, một trong những vấn đề được các đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm khi thảo luận về dự án Luật Thanh tra (sửa đổi) đang được xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ ba, Quốc hội khóa XV là làm sao để khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra. Nhiều ý kiến nhấn mạnh, dự thảo luật đã bổ sung nhiều quy định nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra, giữa hoạt động thanh tra với kiểm tra, kiểm toán.

Quang cảnh một phiên làm việc của Quốc hội. Nguồn: TTXVN

Hồi năm 2017, cộng đồng DN trên cả nước vui mừng khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg về việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với DN. Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh không được thanh tra, kiểm tra DN quá 1 lần/năm, không làm cản trở hoạt động bình thường của DN. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng DN bị thanh tra, kiểm tra nhiều lần. Khảo sát của Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam những năm gần đây cho thấy, dù hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với DN đã được chấn chỉnh nhưng vẫn còn không ít DN bị thanh tra, kiểm tra 6-7 lần/năm; có trường hợp quận đã kiểm tra, thành phố cũng kiểm tra, chưa kể các cơ quan quản lý chuyên ngành khác. Các hoạt động thanh tra, kiểm tra với tần suất quá nhiều, cách thức thực hiện quá phiền hà gây phát sinh chi phí cho doanh nghiệp, làm gián đoạn công việc kinh doanh và triệt tiêu khả năng cạnh tranh, gây ức chế cho lãnh đạo doanh nghiệp.

Giải thích nguyên nhân dẫn tới tình trạng nêu trên, nhiều ý kiến chỉ ra rằng, đó là do quy định hiện hành cho phép quá nhiều cơ quan được quyền "hỏi thăm" DN, dẫn đến sự chồng chéo, trùng lặp về thẩm quyền thanh tra, kiểm tra giữa các ngành, các cấp.

Để khắc phục thực trạng trên, dự thảo luật quy định mỗi bộ, ngành, địa phương chỉ có một kế hoạch thanh tra hằng năm do bộ trưởng, chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành. Kế hoạch thanh tra của bộ, ngành, địa phương được xây dựng trên cơ sở định hướng chương trình thanh tra và hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ. Để chống chồng chéo, trùng lặp giữa hoạt động thanh tra và hoạt động kiểm toán nhà nước, dự thảo luật quy định cụ thể về trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước. Việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm toán hằng năm phải có sự trao đổi, thống nhất giữa Tổng thanh tra Chính phủ và Tổng kiểm toán Nhà nước.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra nếu không được siết chặt và chấn chỉnh kịp thời sẽ tiếp tay cho những hành động tiêu cực của một bộ phận cán bộ thoái hóa, biến chất trong công tác này. Việc Quốc hội đang xem xét, sửa đổi Luật Thanh tra được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt trong hoạt động thanh tra, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của DN.

VŨ DUNG