Thay đổi thói quen sản xuất

Cuối năm 2015, ông Nguyễn Văn Sinh, xã Xuân Tâm, huyện Xuân Lộc phải phá bỏ vườn cà phê gắn bó lâu năm vì tình trạng giảm giá kéo dài. Được Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Xuân Lộc định hướng, ông Sinh chuyển sang trồng sầu riêng giống Thái và Ri6, chăm sóc theo quy trình VietGAP. Sau 2 năm thu hoạch quả, ông Sinh đã lấy lại được chi phí đầu tư.

Nông dân huyện Trảng Bom trồng ca cao bán cho Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức

Ông Sinh cho biết, trước khi trồng ông đã xử lý đất bằng vôi bột và men vi sinh. Để sầu riêng sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, ông gần như bỏ hẳn phân bón hóa học. Thay vào đó, ông bao tiêu cá thải, phân cá của những hộ nuôi cá quanh hồ Gia Ui về ủ rồi bón cho cây. Ông dùng chai nước suối đã hết đặt chất dẫn dụ ruồi vàng treo khắp vườn. Nhờ vậy, năng suất quả vượt trội, hình thức bắt mắt, chất lượng thơm ngon. Mùa thu hoạch, thương lái tự tìm đến vườn đặt hàng.

Ông Nguyễn Văn Thu xã An Viễn, huyện Trảng Bom là người tiên phong phát triển mô hình ca cao xen điều. Ông Thu cho biết, năm 2017, ông là một trong số ít nông dân trong xã tiên phong tham gia dự án Cánh đồng lớn liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây ca cao trên địa bàn xã An Viễn. Thời điểm đó, dù được UBND tỉnh và chủ dự án là Công ty TNHH Bamboo Agriculture hỗ trợ chi phí giống, kỹ thuật trồng và chăm sóc, hỗ trợ hệ thống đường ống nước, đường giao thông và quan trọng hơn hết được cam kết bao tiêu đầu ra với giá tương đương thị trường, tuy nhiên nhiều nông dân vẫn e ngại. Sau 5 năm đầu tư, năng suất ca cao đạt 30 tấn/hécta, thu nhập gấp 2 lần chỉ trồng điều đơn thuần. Cả ca cao và điều được bao tiêu đầu ra.

Ông Trần Quang, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Xuân Tiến chia sẻ, để tạo ra sản phẩm lúa, gạo chất lượng tốt, HTX đã ký hợp đồng liên kết sản xuất và tiêu thụ với nông dân trên cơ sở thỏa thuận có sự chia sẻ lợi ích giữa các bên. HTX chủ động kết nối với các đơn vị tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho bà con; thống nhất chọn giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát quy trình chăm sóc. Đến mùa, HTX thu mua toàn bộ sản phẩm lúa của các thành viên đem xay xát, đóng gói với nhãn hiệu Lúa gạo sạch Xuân Tiến cung cấp cho các đại lý ở trong tỉnh và TP Hồ Chí Minh. Đến nay 90% người dân trồng lúa của địa phương đã đăng ký tham gia chương trình sản phẩm OCOP.

Xuất khẩu sản phẩm OCOP

Bột ca cao nguyên chất 3 trong 1 của Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức (xã Phú Hòa, huyện Định Quán) là sản phẩm OCOP đầu tiên và duy nhất đạt tiêu chuẩn 5 sao của Đồng Nai.

Ông Đặng Trường Khanh, Giám đốc Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức chia sẻ, để có sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, nhiều năm về trước công ty đã đầu tư xây dựng được chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu sạch đến đầu tư chế biến sâu và xuất khẩu vào những thị trường khó tính.

Cụ thể công ty cung ứng giống, phân bón, kỹ thuật và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm giá tốt với nông dân. Công ty hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản để hoàn thiện khâu chế biến xuất khẩu chocolate “made in Vietnam”. Nhờ mối quan hệ hợp tác này, hàng nghìn hécta ca cao ở Đồng Nai, Bà Rịa-Vùng Tàu, miền Tây và cả nước bạn Lào được công ty thu mua tận vườn. Ngoài xuất khẩu hạt ca cao thô, công ty chế biến được hàng chục sản phẩm như: Chocolate, rượu ca cao, bột ca cao... tiêu thụ nội địa xuất khẩu. Bên cạnh sản phẩm đạt chứng nhận 5 sao đầu tiên của tỉnh, công ty này còn có sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4, sao, 3 sao.

Bà Nguyễn Thị Bích Lệ, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Trường Phát (xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch) chia sẻ, trước khi tham gia chương trình OCOP, sản phẩm của HTX chủ yếu cung cấp ra các chợ hoặc vào đại lý mà chưa tiếp cận được hệ thống các siêu thị và cửa hàng bán lẻ hiện đại. Tham giachương trình OCOP, HTX được hỗ trợ vốn đầu tư nhà xưởng và máy móc, được hỗ trợ quảng bá sản phẩm. Nhờ vậy HTX hiện có 7 sản phẩm chế biến từ hạt sen và bột ngũ cốc dinh dưỡng được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao và 3 sao. Hiện HTX đang mở rộng vùng hợp tác thu mua sen lên khoảng 1 nghìn ha, đầu tư thêm vào khâu chế biến và nhận diện thương hiệu để xuất khẩu sản phẩm.

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đồng Nai Trần Lâm Sinh cho biết, giai đoạn 2021-2025, Đồng Nai đặt mục tiêu có 120 sản phẩm trở lên đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, 5 sản phẩm trở lên đạt tiêu chí 5 sao cấp quốc gia. Để sản phẩm OCOP Đồng Nai được đông đảo người tiêu dùng trong nước đón nhận mà còn tham gia vào thị trường xuất khẩu, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Sở Công thương tiếp tục hỗ trợ kết nối với các doanh nghiệp chế biến và xúc tiến thương mại trong nước, quốc tế như: Tham gia hội nghị kết nối các sản phẩm OCOP do Bộ Công thương tổ chức ở Hà Nội; tham gia hội chợ Làng nghề và sản phẩm OCOP và hội nghị kết nối đưa sản phẩm OCOP vào hệ thống các siêu thị lớn.

Bài và ảnh: HOÀNG NGÂN