Tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước

Sau 40 năm đổi mới, hệ thống tư duy, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước đối với các khu vực kinh tế đã có những bước phát triển toàn diện, đột phá. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 10-10-2023 về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới, đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ doanh nhân lớn mạnh, có tầm nhìn, trí tuệ, đạo đức, tinh thần kinh doanh và khát vọng cống hiến. Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6-1-2026 của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, đặt yêu cầu phát triển các doanh nghiệp nhà nước có năng lực dẫn dắt, mở đường trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược. Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị xác định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) là bộ phận quan trọng không tách rời, đóng vai trò là động lực thúc đẩy phát triển và hội nhập quốc tế.

 Hàng hóa được bốc xếp tại cảng Tân Cảng - Cát Lái (Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn). Ảnh: MINH HOÀN

Trên cơ sở đó, lần đầu tiên Quốc hội ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân-thể chế hóa nghị quyết của Đảng chỉ sau 12 ngày. Để nhanh chóng tháo gỡ ách tắc, vướng mắc, tạo thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp, Quốc hội áp dụng nguyên tắc thông qua luật theo quy trình một kỳ họp. Đặc biệt, cơ chế đặc thù tại Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội đã cho phép tháo gỡ tức thì các vướng mắc pháp lý cho hàng loạt dự án đầu tư. 

Chính phủ cũng đã bãi bỏ hàng nghìn điều kiện kinh doanh, giấy phép không cần thiết, trên tinh thần kiến tạo phát triển và phục vụ, lấy niềm tin của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả công quyền. Chỉ trong quý III-2026, 202 kiến nghị của doanh nghiệp được tổng hợp qua Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gửi tới Chính phủ thì đã có hơn 72% được giải quyết dứt điểm. Đến cuối tháng 9-2026, thời gian giải quyết thủ tục hành chính giảm 53%, chi phí tuân thủ giảm khoảng 55% (tiết kiệm tương đương 23.000 tỷ đồng mỗi năm); cùng các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí lên tới 245.000 tỷ đồng.

Thành quả lớn, nhưng còn không ít tồn tại

Những nỗ lực cải cách thể chế quyết liệt đã nhanh chóng phát huy hiệu quả. Đứng trước các khó khăn toàn cầu, tính tự chủ và sức bứt phá của lực lượng doanh nhân Việt Nam càng được thể hiện rõ nét. Tính đến nay, cả nước đã có hơn 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% tổng sản phẩm trong nước (GDP), tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và đóng góp tới 55% tổng thu ngân sách nhà nước. Năm 2026, Việt Nam có 72 doanh nghiệp lọt tốp 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, theo xếp hạng của Fortune. Trong 9 tháng năm 2026, GDP nước ta tăng 9,01%, riêng quý 3 tăng 9,95% so với cùng kỳ. Sản xuất công nghiệp tăng khoảng 12,3%, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt khoảng 888 tỷ USD. Gần 224.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Những kết quả đó có đóng góp rất quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam.

Với những đóng góp to lớn của đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam, phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh: “Chính phủ coi cộng đồng doanh nghiệp là đối tác tin cậy, lực lượng xung kích trong sự nghiệp phát triển đất nước”.

Tại lễ kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam và trao danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu-Cúp Thánh Gióng” năm 2026 do VCCI tổ chức tối 11-10, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng, mỗi thành quả đều thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần vượt khó, dám nghĩ, dám làm, sự năng động và bền bỉ của đội ngũ doanh nhân Việt Nam.  

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng rực rỡ, các doanh nghiệp Việt Nam cũng còn không ít tồn tại cốt lõi. Đó là hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước chưa tương xứng với tiềm năng, tiến độ đầu tư các dự án lớn còn chậm, tính liên kết, lan tỏa còn hạn chế; phần lớn doanh nghiệp tư nhân vẫn có quy mô nhỏ và vừa, hạn chế về vốn, công nghệ, năng lực quản trị và mức độ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu; mặc dù thu hút nguồn lực lớn từ doanh nghiệp FDI, nhưng tính liên kết nội địa còn lỏng lẻo, tỷ lệ chuyển giao công nghệ và nội địa hóa chưa đạt kỳ vọng.

Nuôi dưỡng khát vọng dẫn dắt

Nước ta đang đứng trước ngưỡng cửa lịch sử hướng tới hoàn thành các mục tiêu tại mốc kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng (năm 2030) và 100 năm thành lập nước (năm 2045). Tại Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhắn nhủ đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam phải nuôi dưỡng khát vọng lớn, tự nâng cấp mình: "Doanh nghiệp siêu nhỏ cần phấn đấu trở thành doanh nghiệp nhỏ; doanh nghiệp nhỏ phải lớn lên thành doanh nghiệp vừa; doanh nghiệp vừa phải có khát vọng trở thành doanh nghiệp lớn và vươn ra khu vực, thế giới".  

Để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng bứt phá, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã gửi gắm 4 yêu cầu trọng tâm với đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam: Có khát vọng lớn hơn-không chỉ dừng lại ở gia công hay chinh phục thị trường nội địa, mà phải chủ động thiết kế, làm chủ sản phẩm, tạo dựng thương hiệu Việt có vị thế trên trường quốc tế và dẫn dắt chuỗi giá trị; có năng lực mạnh hơn-tăng cường đầu tư cho khoa học, công nghệ, áp dụng mô hình quản trị hiện đại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; có trách nhiệm cao hơn-thượng tôn pháp luật, cạnh tranh lành mạnh, xây dựng văn hóa kinh doanh, chăm lo người lao động và bảo vệ môi trường; tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số-coi R&D (nghiên cứu và phát triển), dữ liệu, chuyển đổi xanh là khoản đầu tư cho tương lai.

Tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong-Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới” do VCCI tổ chức chiều 11-10, Phó trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển cũng bày tỏ mong muốn doanh nghiệp và doanh nhân phải nuôi dưỡng khát vọng phát triển lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế thông qua sự hợp tác, liên kết chặt chẽ giữa 3 khu vực kinh tế (Nhà nước, tư nhân, FDI) để hình thành các chuỗi giá trị có sức cạnh tranh toàn cầu.

Mỗi doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh sẽ góp phần vững chắc cho sự tự chủ của nền kinh tế. Mỗi doanh nhân Việt Nam thành công sẽ là một câu chuyện truyền cảm hứng, mở đường cho các thế hệ tiếp theo. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự kiến tạo của Nhà nước cùng bản lĩnh, trí tuệ và lòng yêu nước, đội ngũ doanh nhân Việt Nam chắc chắn sẽ gánh vác sứ mệnh lịch sử, đưa con tàu kinh tế Việt Nam vươn xa, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh vào năm 2045.