leftcenterrightdel

Câu lạc bộ dân ca Bồi Sơn nhận giải Nhì tại liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh cụm.

Nghệ nhân dân ca tận tụy

Sinh ra và lớn lên ở vùng đất Bạch Ngọc –vùng đất nổi tiếng linh thiêng và trữ tình, gắn liền với dòng sông Lam hiền hoà, dịu mát, nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường được trời phú cho giọng hát dân ca ngọt ngào.

Những ngày còn bé theo cha nghe hát dân ca, như một mối nhân duyên, anh dần đem lòng “yêu” ví, giặm tự lúc nào không hay biết. Cứ thế anh miệt mài sưu tầm các làn điệu cổ, viết lời mới các làn điệu cải biên, tìm hiểu khôi phục lại các trò diễn xướng của người lao động trong lễ hội của quê hương, đồng thời áp dụng các làn điệu sưu tầm được đưa vào chương trình để tham gia các hội thi hội diễn. 

Không những thế, anh Cường còn truyền niềm đam mê, yêu thích hát dân ca đến người già, trẻ nhỏ, trường học. Chính Nguyễn Mạnh Cường là người đã vận động thành lập câu lạc bộ đàn và hát dân ca xứ Nghệ của xã. Câu lạc bộ xã Bồi Sơn càng ngày càng phát triển và lớn mạnh. Mỗi buổi sinh hoạt họ đều có chủ đề để sáng tác phục vụ chính trị của địa phương, đặc biệt là gắn hoạt động của câu lạc bộ vào nhiệm vụ cộng tác viên tuyên truyền dân số. Những tiểu phẩm đậm chất dân ca với những ca trù dí dỏm, ví von sát với đời sống thực tế.

Câu lạc bộ còn thường xuyên sưu tầm lời văn, thơ cổ từ các bậc tiền bối, từ sổ sách còn lưu lại của làng rồi ghi chép để lưu trữ. Những lời văn thơ cổ ấy gắn liền với đời sống sinh hoạt hàng ngày của cha ông ngày xưa. Ngoài ra, câu lạc bộ đang gìn giữ cả bài ví, giặm về lễ hội Đền Quả Sơn – một lễ hội linh thiêng, trang trọng và truyền thống của làng. Đây là tư liệu quý mà không phải địa phương nào cũng gìn giữ và phát huy được.

Chị Nguyễn Thị Lý, ở xóm 5, xã Bồi Sơn, thành viên câu lạc bộ dân ca ví, giặm xã Bồi Sơn cho biết: “Anh Nguyễn Mạnh Cường là một nghệ nhân rất tâm huyết, các vở diễn của anh luôn có nét riêng, ấn tượng, gây được tiếng cười cho khán giả. Anh cũng sáng tác rất nhiều lời dân ca, bài hát mang đậm bản sắc của quê hương, có nhiều người từ già cho đến trẻ, từ những người ở quê lẫn những người đi xa về đều thuộc nhiều bài hát do anh sáng tác. Những buổi sinh hoạt câu lạc bộ, anh luôn tận tình để luyện tập cho từng người một, truyền lửa đam mê tới chúng tôi. Từ đó, chúng tôi cũng thật sự say mê với các câu lạc bộ dân ca ví, giặm”

Có nhiều câu lạc bộ khi cần tư vấn về các tiết mục dân ca, họ đều tìm đến anh Cường để anh sửa đổi, sáng tác. Từ sự tâm huyết của anh, bức tranh kinh tế, xã hội, con người của quê hương được hiện lên sinh động qua những làn điệu dân ca, ví, giặm mượt mà, sâu lắng.

leftcenterrightdel

Nguyễn Mạnh Cường tham gia biểu diễn miễn phí cho đêm nhạc thiện nguyện hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Giải thưởng danh giá nhất là sự cống hiến

Nhiều tác phẩm do anh tự biên và dàn dựng đã được giải cao tại các kỳ liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh hằng năm, được UBND tỉnh Nghệ An, UBND huyện Đô Lương tặng giấy khen, giấy chứng nhận giải A và giải B tại các kỳ Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh; được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian và tặng thưởng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp Văn nghệ dân gian Việt Nam.

Với tài sáng tác của anh, câu lạc bộ dân ca ví, giặm xã Bồi Sơn đã vượt tầm địa phương, vươn tới các hội diễn, để được những thành tích như giải nhất tỉnh về tác phẩm an toàn giao thông và tham gia đạt giải nhất toàn quốc của khối học sinh tiểu học, giải nhất tỉnh của đoàn thanh niên chung tây xây dựng nông thôn mới, giải nhất tỉnh về nhà nông đua tài năm 2014 và giải nhì liên hoan dân ca ví, giặm xứ Nghệ năm 2014, cùng với nhiều giải thưởng của hội diễn trong huyện và ban ngành cấp tỉnh.

Chính những cống hiến của anh đã góp phần vào tuyên truyền,vận động nhân dân trong việc  xây dựng nông thôn mới bằng hình thức sân khấu hóa. Lợi ích của việc xây dựng nông thôn mới như đường sá trở nên rộng rãi, sạch sẽ; nhà văn hóa khang trang, rồi những cặp vợ chồng thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình được phản ánh sinh động qua những tiểu phẩm do anh Cường sáng tác và biểu diễn. Từ đó, góp phần đưa xã Bồi Sơn về đích nông thôn mới trong năm 2017.

Xác định được vai trò và tầm quan trọng của việc gìn giữ và phát huy di sản phi vật thể của nhân loại, nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường càng thể hiện được trách nhiệm của mình. Anh lại say sưa hát nhiều hơn, sưu tầm nhiều hơn, sáng tác nhiều hơn và tích cực truyền dạy cho thế hệ trẻ. Những làn điệu dân ca xứ Nghệ mượt mà sâu lắng đang ngày càng đến với nhiều người trong và ngoài nước. Số người yêu thích, và hát dân ca ngày càng đông hơn. Đó chính là nhờ công lao của những người giữ lửa và truyền đam mê như nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường. 

Bài, ảnh: THÚY HẰNG