Trong hồ sơ là Nguyễn Văn Hai, quê ở xã Tân An, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Tháng 4 năm 1974, anh nhập ngũ thuộc tỉnh đội Trà Vinh. Hơn năm sau, đất nước hòa bình thống nhất, anh trở về quê. Tháng 11 năm 1976, Hai Út tái ngũ vào tiểu đoàn trinh sát Quân khu 9, trực tiếp tham gia làm chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, làm nghĩa vụ giúp nước bạn Campuchia.

Năm 1981, Nguyễn Văn Hai đeo ba lô tạm biệt đơn vị, xuất ngũ về địa phương. Những năm tháng ấy, đất nước vô cùng khó khăn về kinh tế xã hội, gia đình và quê anh cũng vậy. Nhưng với người lính Cụ Hồ từng dạn dày trận mạc, Nguyễn Văn Hai không chịu chùn bước trước những khó khăn. Với hai bàn tay trắng, không có vốn để đầu tư sản xuất, thiếu đất canh tác, thiếu cả các công cụ cũng như điều kiện cần thiết để cải thiện đời sống gia đình… Sau nhiều đêm suy nghĩ, anh quyết định làm kinh tế theo khả năng hiện có. Trải qua nhiều nghề như nuôi vịt, mua bán trâu, bò, sửa máy đuôi tôm…

leftcenterrightdel
Ông Hai Út (bên phải) trò chuyện cùng tác giả. Ảnh: Bảo Châu

Thời gian trôi qua hơn 10 năm, kinh tế gia đình vẫn không cải thiện được bao nhiêu. Nhiều lúc anh chán nản, không biết bao giờ mới thoát được cái đói, cái nghèo cứ quẩn quanh bám riết. Có những lúc, ký ức về người lính lại hiện lên trong anh, bao khó khăn là thế nhưng các anh vẫn vượt lên và chiến đấu thắng lợi, chẳng lẽ bây giờ hòa bình rồi lại chịu buông xuôi theo số phận?

Cuối cùng, anh nghĩ ra cách làm mới. Ở địa phương, đa số bà con đều làm nông nghiệp, một năm sản xuất từ  2 đến 3 vụ lúa, trồng các loại hoa màu và cây ăn trái, nhưng cái khó ở quê là hàng vật tư nông nghiệp và thức ăn chăn nuôi khan hiếm, chính vì thế mà người dân hay bị các tiểu thương chèn ép, chất lượng hàng hóa, vật tư không bảo đảm. Anh đã mạnh dạn vay mượn bạn bè, đồng đội mỗi người chút ít để thêm vốn đầu tư mở cửa hàng vật tư nông nghiệp và thức ăn chăn nuôi.

Anh lăn lộn, đôn đáo chạy hàng, những ngày đầu không tránh khỏi những vấp váp về mặt hàng, chất lượng và giá cả. Song, với nghị lực và tấm lòng chân thành của người lính nên anh được nhiều đại lý mách bảo, chỉ dẫn. Nhờ vậy, anh có nguồn cung ứng tương đối dồi dào, vững chắc. Anh bán với giá cả phải chăng, không đặt nhiều vào lời lãi, chất lượng mặt hàng bảo đảm. Bên cạnh đó, anh luôn nhiệt tình chỉ bảo, giúp đỡ khách hàng nên từ khi mở cửa hàng, anh đã có “cơ may” là được các hội viên cựu chiến binh (CCB) và bà con nông dân 2 xã Tân An và Tân Bình (tỉnh Trà Vinh) ủng hộ ngày càng nhiều, nhờ đó mà kinh tế gia đình phát triển khá tốt.

Đi lên từ việc mở cửa hàng vật tư nông nghiệp và thức ăn chăn nuôi, sau nhiều năm dành dụm, anh mua thêm đất sản xuất, trồng cây bonsai và mai vàng, số tiền thu được hàng gần tỷ đồng mỗi năm.

Khi cuộc sống gia đình đã dư dật với 4 căn nhà kiên cố, 4 ha ruộng vườn, tổng giá trị tài sản hơn 10 tỷ đồng, anh dành thời gian và công sức, tiền bạc đóng góp vào công tác xã hội tại địa phương và tri ân các đồng đội. Nhiều cựu chiến binh trong xã có nhà dột nát đều được anh giúp đỡ xây dựng lại, có người có nhà nhưng cuộc sống còn khó khăn thiếu thốn thì được anh giúp đỡ, trợ cấp vốn để xóa nghèo, cải thiện đời sống gia đình. Mỗi năm anh Hai Út đóng góp hàng chục triệu đồng để phục vụ vào công tác xã hội ở địa phương.

Khi biết nhiều năm qua, Hội CCB ấp Tân An Chợ và Ban nhân dân ấp Tân An Chợ không có chỗ sinh hoạt, làm việc, anh đã bàn với anh em và quyết định đầu tư mua hơn 400 m² đất và xây dựng trụ sở hơn 120 triệu đồng để có nơi sinh hoạt, cũng là nơi giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng cho các thế hệ ở địa phương.

Từ năm 2013 đến năm 2019, Hai Út đã hỗ trợ xã Tân Bình và xã Tân An phân bón thuốc trừ sâu cho mỗi vụ lúa là 4 tháng, bán bằng giá gốc. Nhờ vậy, đến năm 2019, tổng kết 6 năm được 18 vụ lúa, cựu chiến binh ở xã Tân An và xã Tân Bình rất phấn khởi, phần lớn các hộ có đời sống khấm khá hơn.

Với số tiền hơn chục tỷ đồng, Hai Út đã góp phần xây dựng cho CCB vươn lên thoát nghèo. Với suy nghĩ “cho cá không bằng cho cần câu để câu cá”, từ năm 2014, Hai Út đã hỗ trợ Hội CCB địa phương thành lập mô hình chăn nuôi dê với số tiền đầu tư ban đầu 35 triệu đồng. Để đàn dê phát triển bền vững và sinh lãi, Hai Út  lên tận Sở Nông nghiệp tỉnh đặt vấn đề, mời cán bộ về tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nuôi dê cho hàng chục CCB. Đến nay, đàn dê đã có hàng chục con.

Là vùng quê thuần nông, muốn sản xuất phát triển, người dân cần được trang bị kiến thức về nông nghiệp, cây trồng. Với suy nghĩ như vậy, Hai Út đã mạnh dạn đầu tư về kinh phí và đề nghị Trường dạy nghề tỉnh Trà Vinh đứng ra tổ chức lớp học “Chăm sóc, Tạo dáng cây cảnh và Bonsai” cho CCB ấp Tân An Chợ và đề nghị một số công ty tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật lúa và cây màu cho hội viên CCB và bà con nông dân. Từ năm 2011 đến nay đã  được hơn 50 lớp, mỗi lớp khoảng 150 người. Nhờ vậy, nhiều CCB và bà con nông dân đã có những kiến thức cơ bản và  nắm được kỹ thuật về chăn nuôi, cây trồng... 

Trong chuyến hành trình, tôi và anh hay tâm sự rủ rỉ, chia sẻ với nhau những câu chuyện về đời lính, về biên giới Tây Nam và nước bạn Campuchia, anh ở Quân khu 9 còn tôi ở cánh quân Quân đoàn 2. Thế hệ cha anh đi trước và thế hệ chúng tôi đã cầm súng chiến đấu vì độc lập, tự do, vì sự bình yên của đất nước. Bởi vậy, đất nước hòa bình rồi thì lại lo xây dựng đời sống khấm khá hơn, không chỉ lo cho mình, lo cho quê hương mà còn cho đồng đội. Đó cũng là cách tri ân mà Hai Út luôn dành cho đồng đội và quê hương.

Do có nhiều đóng góp trong việc giúp đỡ mọi người xóa đói, giảm nghèo, xây dựng quê hương, Hai Út đã được Chủ tịch nước tặng Kỷ niệm chương tại Hội nghị “Tổng kết Phong trào thi đua yêu nước toàn quốc giai đoạn 2012-2016”; Trung ương Hội CCB Việt Nam tặng Bằng khen và tuyên dương CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi 5 năm 2012-2016; nhiều Bằng khen của Chủ tịch tỉnh Trà Vinh và các ban, ngành trong tỉnh, trong đó có Bằng khen về “Tham gia Phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2010-2015” của UBND tỉnh Trà Vinh...

LÊ QUÝ HOÀNG