Các ý kiến tham luận tại Hội thảo khoa học về Đại thắng mùa Xuân 1975

Thượng tướng, PGS, TS Võ Tiến Trung, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Học viện Quốc phòng:

Kế thừa và phát triển “mưu, kế, thế, thời”

QĐND - Trong nghệ thuật quân sự Việt Nam từ xưa đến nay đã từng có những khái quát về vấn đề mưu, kế, thế thời, đó là: Mưu càng cao, kế càng sâu thì thế vững tạo ra thời cơ có lợi. Mưu cao là mưu lừa địch, kế sâu hiểm là kế điều địch, nghi binh lừa địch là dùng mưu dụ địch; thế vững phải là thế từ mưu kế mà sinh ra tạo nên thế chia cắt địch, ép chúng vào thế bị bao vây, chia cắt; ta có thế tấn, thế giữ một cách hiểm hóc, có khả năng cơ động nhanh buộc địch phải đối phó theo cách của ta. Còn thời cơ là hành động kịp thời vào lúc có lợi nhất. Nắm tốt thời cơ sẽ là lực lượng bởi nghi binh là để giành lấy bất ngờ; bất ngờ đạt được bằng đánh lừa địch giành quyền chủ động và hành động thần tốc. Khi nói đến mưu kế trong tác chiến, ta cũng thường tập trung vào các nội dung tạo bất ngờ về thời gian và địa điểm đánh địch, lập thế ta, phá thế địch. Thế-thời trong tác chiến như Nguyễn Trãi đã viết: “Được thời, có thế thì mất biến thành còn, nhỏ hóa ra lớn; mất thời, không thế thì mạnh hóa ra yếu, yên lại thành nguy, sự thay đổi ấy chỉ trong khoảng trở bàn tay mà thôi”. Khoa học nghệ thuật của “mưu, kế, thế, thời” mà các thủ đoạn của nó dường như “dương đông kích tây”, “hư trương thanh thế”, “điệu hổ ly sơn”, “khêu ngòi đả viện”… cần được làm sáng tỏ với đầy đủ ý nghĩa học thuật của nó.

Ảnh: Xuân Cường

Chiến dịch Tây Nguyên là đỉnh cao của nghệ thuật “đánh điểm diệt viện”, đánh điểm ở đây là một trận then chốt có giá trị quyết định chiến dịch, đó là giải phóng Buôn Ma Thuột, một trung tâm kinh tế, chính trị lớn ở Tây Nguyên và đánh viện tiêu diệt Sư đoàn 23, lực lượng cơ động chi viện lớn nhất trên chiến trường Tây Nguyên.

Những bài học từ Đại thắng mùa Xuân 1975 nói chung, vấn đề “mưu, kế, thế, thời” trong Chiến dịch Tây Nguyên nói riêng vẫn còn nguyên vẹn tính thời sự bởi sự âm vang và lan tỏa của nó, cần tiếp tục nghiên cứu, suy ngẫm để kế thừa, phát triển và vận dụng một cách đúng đắn, sáng tạo vào hoàn cảnh mới của đất nước và cả soi xét nó trong thế giới có sự đan xen “đối tượng, đối tác”, “đơn phương, đa phương” ngày nay.

CƯỜNG THÀNH (ghi)

Trung tướng, TS Phương Minh Hòa, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân:

Thắng lợi từ sức mạnh tổng hợp

Bốn mươi năm trước, sức mạnh của ý chí thống nhất Tổ quốc và khát vọng hòa bình của cả dân tộc ta, trong đó có lực lượng PK-KQ đã làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, thống nhất đất nước. Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, lực lượng PK-KQ đã cùng với các quân đoàn chủ lực và quân dân miền Nam tiến công thần tốc, quyết thắng trên toàn chiến trường miền Nam; đã khống chế hiệu quả các hoạt động của không quân ngụy, làm tan rã hoàn toàn hy vọng cuối cùng của Mỹ là xây dựng không quân ngụy làm chỗ dựa chủ yếu cho chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Ảnh: Xuân Cường

Nắm rõ bản chất, âm mưu của Mỹ và các thế lực phản cánh mạng, ta đã kịp thời tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm, đề ra chủ trương củng cố, nâng cao sức chiến đấu của các LLVT, trong đó có PK-KQ, xây dựng lực lượng và tập trung thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ đội hình binh chủng hợp thành, tiến hành các chiến dịch làm thay đổi cục diện trên chiến trường tạo nên thời cơ chiến lược mới.

Trong mỗi chiến dịch lớn, nhất là Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc luôn có sự phối hợp chặt chẽ của lực lượng PK-KQ. Đặc biệt, lực lượng Không quân như một mũi tiến công thứ 6 tiến về giải phóng Sài Gòn. Bộ đội PK-KQ đã cùng các lực lượng nổi dậy tại chỗ tiếp quản nhanh chóng các sân bay, cơ sở vật chất, phương tiện chiến tranh của địch để đưa vào phục vụ ngay các hoạt động tác chiến, vận chuyển đường không và phục vụ dân sinh, tạo nên sức mạnh lớn trong chiến thắng chung của cả dân tộc…

Những chiến công mà Bộ đội PK-KQ lập nên trong Đại thắng mùa Xuân 1975 là thành quả của quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của quân chủng; là kết quả của sự phối hợp tổng lực của nhiều lực lượng giành thắng lợi vĩ đại.

YẾN LONG (ghi)

GS, TS Đinh Xuân Dũng, Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học nghệ thuật Trung ương:

“Ta đi trong ánh lửa từ trái tim mình...”

Tôi vốn là sinh viên Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Khóa chúng tôi tốt nghiệp năm 1965, nhưng trước đó lớp tôi chia làm 3 nhóm, trong đó có một nhóm tình nguyện ra mặt trận và trở thành những phóng viên chiến trường. Trong số đó, 8 người đã anh dũng hy sinh. Mấy năm sau, tôi cũng lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi non sông. Ngày đó, những bài hát như “Bước chân trên dải Trường Sơn” chính là tiếng lòng của thế hệ thanh niên, thôi thúc chúng tôi hừng hực khí thế ra mặt trận.

Ảnh: Xuân Cường

Những năm tháng ấy, khí thế sục sôi, hào hùng, bất diệt và khí phách quật cường của dân tộc hun đúc trong trái tim thế hệ trẻ, trở thành ngọn lửa thiêng giục giã thanh niên xả thân vì sự nghiệp cách mạng. Ý chí thống nhất Tổ quốc và khát vọng hòa bình trở thành mục tiêu mà chúng tôi vươn tới. Thế hệ chúng tôi, những người đã từng chứng kiến nỗi đau mất nước, chứng kiến sự tàn khốc của chiến tranh càng cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, của độc lập tự do, thống nhất Tổ quốc. Chính “ánh lửa từ trái tim mình” như một ngọn lửa thực sự khơi dậy sức mạnh tiềm ẩn trong mỗi con người, tạo thành sức mạnh nội sinh của cả dân tộc Việt Nam. Muôn triệu trái tim hòa cùng nhịp đập, cùng đi theo ánh lửa trái tim, đi theo ánh sáng soi đường của Đảng để nhấn chìm bè lũ bán nước và cướp nước, giành thắng lợi cuối cùng.

Văn hóa nghệ thuật đã góp phần không nhỏ bồi đắp ý chí, lòng yêu nước và giáo dục truyền thống cách mạng của ông cha cho các thế hệ. Đó cũng là một trong những nhân tố làm nên thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam mà Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là mốc son chói lọi, mở ra một trang sử mới, vị thế mới cho dân tộc Việt Nam.

HOÀNG THÀNH (ghi)

Đồng chí Lê Hoàng Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh:

Vận dụng những bài học quý vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đại thắng mùa Xuân 1975 là mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc ta. Đối với TP Hồ Chí Minh, Đại thắng mùa Xuân 1975 còn có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là điểm hội tụ lịch sử của dân tộc và thời đại, ý chí khát vọng mãnh liệt “không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

Ảnh: Xuân Cường

Kế thừa bài học kinh nghiệm trong kháng chiến mà trực tiếp là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, TP Hồ Chí Minh đã và đang không ngừng đổi mới, phát triển theo hướng “văn minh, hiện đại, nghĩa tình”. 40 năm qua, TP Hồ Chí Minh luôn giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội kể cả trong những thời điểm khó khăn nhất, xứng đáng là đầu tàu kinh tế trong cả nước. Sự phát triển kinh tế của thành phố góp phần phát triển kinh tế vùng trọng điểm phía Nam và đất nước thông qua các hoạt động đầu tư, sản xuất, tiêu thụ sản phẩm… Công tác quản lý và phát triển đô thị tiếp tục chuyển biến tích cực, cơ sở hạ tầng được cải thiện, phục vụ tốt hơn cho phát triển kinh tế, đời sống của nhân dân và hội nhập quốc tế. Các lĩnh vực giáo dục, khoa học công nghệ có nhiều tiến bộ, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân. Thành phố đã vận dụng những bài học quý báu trong tổ chức, triển khai các phong trào cách mạng vận dụng vào quản lý, điều hành, củng cố hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển của thành phố trong thời kỳ mới.

 Thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi ghi vào lịch sử như một trong những trang sử chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự tất thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người Việt Nam. Thắng lợi ấy đã đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX.

Những giá trị của Đại thắng mùa Xuân 1975 được các thế hệ nhân dân tiếp nối và phát huy. Thành phố Hồ Chí Minh đã “cùng cả nước”, không ngừng nỗ lực phấn đấu, khắc phục khó khăn để ổn định và phát triển. Và, “vì cả nước”, TP Hồ Chí Minh đã nỗ lực tìm tòi, thử nghiệm, vận dụng mô hình cơ chế quản lý mới của Đảng; đồng thời, đóng vai trò tích cực đối với cả nước bằng việc tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, tạo nguồn thu cho ngân sách và giải quyết các vấn đề xã hội.

Kế thừa và phát huy những bài học quý của Đại thắng mùa Xuân 1975, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân TP Hồ Chí Minh nguyện chung sức, đồng lòng, đem hết sức lực, trí tuệ và trách nhiệm của mình để hoàn thành xuất sắc trọng trách nặng nề nhưng vô cùng vinh quang mà Đảng và nhân dân giao phó.

THÀNH LONG (ghi)

Đại tá Nguyễn Văn Tàu, Anh hùng LLVT nhân dân, nguyên Phó chính ủy Quân báo Miền:

Tình báo là “tai, mắt”, góp phần làm nên chiến thắng

Trong chiến tranh, tình báo quốc phòng luôn là lực lượng quan trọng, gồm những đồng chí ưu tú, kiên trung, sẵn sàng hy sinh vì mục tiêu giải phóng dân tộc. Các cán bộ, chiến sĩ tình báo đã được đưa vào nhiều cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, thu thập được nhiều tin tức quan trọng phục vụ kịp thời cho các cơ quan chiến lược của ta chỉ đạo các chiến dịch giành thắng lợi. Thành công lớn nhất của tình báo quốc phòng trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là công tác điệp báo chiến lược với nhiều cán bộ tình báo giỏi, có tài, có đức, có bản lĩnh chính trị vững vàng thâm nhập, làm việc trong bộ máy chính quyền đối phương. Có những chiến công của lực lượng tình báo đã trở thành huyền thoại với những con người đã đi vào lịch sử như: Phạm Xuân Ẩn, Vũ Ngọc Nhạ, Đặng Trần Đức… Cùng với đó là đội ngũ biệt động Sài Gòn trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của Mỹ, ngụy. Họ thực sự là “tai, mắt” của cuộc chiến tranh, là một kênh thông tin tin cậy góp phần làm nên chiến thắng.

Ảnh: Xuân Cường

Dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, chúng ta đã có một lực lượng tình báo hùng hậu nằm sâu trong bộ máy cốt cán của địch để cung cấp những thông tin quý giá, đập tan âm mưu, ý đồ thâm độc của kẻ thù.

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc, trong đó có những chiến công thầm lặng và sự hy sinh quên mình của lực lượng tình báo quốc phòng, vượt qua hiểm nguy rình rập thậm chí chịu sự nghi ngờ của nhân dân và người thân để ẩn mình trong lòng địch, lấy thông tin của địch để đánh địch, phá tan sức mạnh của địch từ bên trong. Đó là chiến công đặc biệt của lực lượng tình báo Việt Nam.

HÀ BÌNH AN (ghi)