Thiếu nhân lực

Tốt nghiệp Trường Trung cấp Y học cổ truyền Tuệ Tĩnh năm 2002, từ đó đến nay đã gần 20 năm, cô Ngô Thị Diệu Hằng công tác tại Phòng Y tế, Trường THCS Chu Văn An (Tây Hồ, Hà Nội). Kỷ niệm mà cô không bao giờ quên là trường hợp của một em học sinh lớp 8 có bố mẹ em đều là cán bộ cao cấp, nhưng do bận rộn công việc nên thường xuyên vắng nhà. Hồi ấy, cứ một tiết một lần, em học sinh đó lại xuống phòng y tế. Ban đầu, em nói bị đau đầu. Sau đó vài ngày, em xuống phòng y tế chỉ để tâm sự chuyện gia đình với cô. Thấy em có biểu hiện tâm lý không bình thường, cô Hằng đã kết hợp với giáo viên chủ nhiệm thông báo tình hình với gia đình em. Căn bệnh trầm cảm của em nhờ vậy được điều trị kịp thời và khỏi hẳn. Em học sinh đó giờ đã trưởng thành, cứ mỗi dịp 20-11 em lại về trường để tri ân cô. Qua sự việc đó và vì yêu trường, yêu trẻ nên cô Hằng luôn nhắc nhủ mình phải cố gắng chuyên tâm hơn nữa với nghề.

Cô giáo Phạm Thị Anh Đào, Phó hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An cho biết: "Hiện nay trường có 2.513 học sinh, trong khi theo quy định, mỗi trường chỉ có một nhân viên y tế. Trung bình mỗi ngày, phòng y tế nhà trường có đến hơn 10 học sinh xuống thăm khám. Vào những đợt cao điểm của các dịch bệnh, nhân viêny tế của trường làm không xuể. Thiếu nhân sự, nhà trường phải thuê một nhân viên y tế từ đơn vị khác làm việc 2 buổi/tuần để hỗ trợ thêm cho cô Hằng. Bận rộn từ 7 giờ 15 phút đến 18 giờ mỗi ngày và chỉ có 1 ngày nghỉ/tuần vào chủ nhật nhưng tổng thu nhập hiện tại của cô Hằng chỉ hơn 4 triệu đồng/tháng (bao gồm cả tiền phụ cấp của nhà trường)".

Cô Ngô Thị Diệu Hằng, nhân viên y tế Trường THCS Chu Văn An chăm sóc sức khỏe cho học sinh trong trường.

Câu chuyện về cô Hằng cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe từ YTTH của học sinh là rất lớn. Thế nhưng nguồn nhân lực dành cho hoạt động này lại đang thiếu. Nhiều nơi tồn tại tình trạng cán bộ y tế là các cô giáo bộ môn hay nhân viên kế toán, nhân viên thư viện… kiêm nhiệm. Trong khi theo Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT quy định về công tác y tế trường học, nhân viên YTTH phải có trình độ chuyên môn từ trung cấp y trở lên. Nhưng không ít trường chỉ làm cho có chứ không coi YTTH là nhiệm vụ trọng tâm.

Ông Đỗ Thanh, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Phú Thọ nhìn nhận, thiếu nhân sự là khó khăn chính của các trường học trong công tác chăm sóc sức khỏe cho học sinh. Mặc dù được quan tâm và có nhiều chuyển biến trong hoạt động, song trên thực tế, công tác YTTH của tỉnh Phú Thọ vẫn gặp không ít khó khăn, dẫn đến chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh chưa cao. Trong số 603 trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, có 547 trường có phòng y tế bảo đảm các điều kiện. Tuy nhiên, trong số đó chỉ có 177 cán bộ y tế chuyên trách có bằng trung cấp y. Đa số các trường học trên địa bàn tỉnh, đội ngũ cán bộ làm công tác y tế chủ yếu kiêm nhiệm và hợp đồng. Do không có nghiệp vụ nên cán bộ làm công tác y tế kiêm nhiệm rất lúng túng trong chăm sóc sức khỏe học sinh và các biện pháp sơ cấp cứu ban đầu.

Tăng cường nâng cao trình độ nhân viên YTTH

Vai trò của nhân viên YTTH rất quan trọng, bởi nếu để người chưa qua đào tạo làm việc kiêm nhiệm thì khó có thể đánh giá tình hình bệnh, kiểm soát được dịch bệnh… cho học sinh. Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, hiện cả nước có hơn 40.000 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông. Theo quy định, số lượng nhân viên y tế cần bảo đảm là hơn 40.000, nhưng tổng số nhân viên hiện có chỉ khoảng 74,9%, trong đó biên chế là 53,7%, hợp đồng là 21,2% và chưa có nhân viên y tế là 25,1%, chủ yếu ở cấp học mầm non.

Theo TS Ngũ Duy Anh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục thể chất, Bộ GD&ĐT: Đội ngũ cán bộ y tế trường học không chỉ thiếu về số lượng mà chưa bảo đảm chất lượng. Bên cạnh đó, điều kiện giáo dục, truyền thông và chăm sóc sức khỏe cho trẻ em, học sinh chưa bảo đảm do thiếu cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí hoạt động. Các khó khăn, tồn tại nêu trên dẫn đến sự gia tăng một số bệnh ở lứa tuổi học đường, như: Cận thị, cong vẹo cột sống, các bệnh về răng miệng, nhiễm giun sán, đặc biệt các dịch bệnh mới xuất hiện trong thời gian gần đây như cúm, tay chân miệng, sởi, rubella, sốt xuất huyết...

Muốn nâng cao hiệu quả thực sự của hoạt động của YTTH, TS Ngũ Duy Anh cho rằng, ngành giáo dục và ngành y tế tại các địa phương cần rà soát lại đội ngũ cán bộ YTTH, có cơ chế chính sách, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý YTTH. Các địa phương cần định kỳ 6 tháng, hằng năm tổ chức sơ kết, tổng kết công tác YTTH, có biện pháp tháo gỡ kịp thời khó khăn, bất cập, góp phần tích cực vào sự thành công của mục tiêu giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ cho học sinh.

Bài và ảnh: NGUYỄN HOÀI