Không ai phủ nhận vai trò của một trường học đẹp để truyền cảm hứng, thúc đẩy sự sáng tạo hay xây dựng môi trường thân thiện. Nhưng khi những điều đẹp đẽ ấy chỉ là lớp sơn phủ còn bên trong học sinh vẫn phải khổ sở chịu đựng mỗi khi có nhu cầu thiết yếu, đi vệ sinh. Nhiều trường học ở cả thành thị lẫn nông thôn, từ cấp mẫu giáo đến trung học, vẫn để học sinh sống chung với nhà vệ sinh dơ bẩn, không có giấy và đôi khi không có cả nước hay khóa cửa, dù hằng năm kinh phí đầu tư cho cơ sở vật chất vẫn không thiếu hạng mục này. Một bức tường vẽ hình mặt trời tươi cười không thể thay thế một nhà vệ sinh sạch sẽ. Một khẩu hiệu “Thầy mẫu mực, trò chăm ngoan” không thể làm dịu nỗi sợ của học sinh mỗi lần bước vào nhà vệ sinh bốc mùi.

 Ảnh minh họa: tuoitre.vn

Câu chuyện này không đơn giản là chuyện ngân sách mà là cách tư duy về quản lý, về ưu tiên. Nhiều trường học hiện nay quá chú trọng hình thức, sạch để chụp hình, đẹp để báo cáo, hoành tráng để có thành tích thi đua. Trong khi nhu cầu thực chất của học sinh như sự an toàn, vệ sinh lại bị đặt sau. Trường học không thể là “ngôi nhà thứ hai” nếu nơi thiết yếu nhất bị coi nhẹ. Có thể con trẻ chưa hiểu hết những phức tạp của ngân sách, các gói tài trợ hay chỉ tiêu thi đua. Nhưng trẻ em có một điều mà người lớn thường đánh mất: Sự nhạy cảm với cái đúng, cái tử tế, cái cần thiết. Một ngôi trường tốt không cần hào nhoáng. Nó cần an toàn, sạch sẽ và tôn trọng học sinh từ những điều nhỏ nhất. Nếu nhà vệ sinh không sạch, mọi bài học về sức khỏe, vệ sinh, kỹ năng sống... chỉ là lý thuyết.