Thực hiện tinh giản biên chế để bộ máy hành chính gọn nhẹ, hoạt động hiệu quả là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Theo đó, phấn đấu đến năm 2021, giảm 10% biên chế có hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Điều đó được hiểu là tinh giản biên chế chung ở các đơn vị sự nghiệp công lập chứ không riêng gì ngành giáo dục và biên chế giáo viên.

Thế nhưng, có một thực tế, ở nhiều địa phương đang thực hiện tinh giản biên chế một cách máy móc và đối tượng được hướng đến nhiều hơn cả dường như tập trung ở ngành giáo dục. Điều này được lý giải là do ngành giáo dục có lượng biên chế, hợp đồng lớn trong số các đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương. Mấy ngày gần đây, dù trước thềm năm mới nhưng hàng nghìn giáo viên trên cả nước lại đang đứng trước nỗi lo thất nghiệp. Đó là việc thực hiện cắt hợp đồng của một số địa phương. Đáng tiếc là không chỉ ở các tỉnh như Cà Mau, Đắc Lắc... mà ngay ở một huyện ngoại thành của Thủ đô Hà Nội cũng xảy ra tình trạng tương tự. Cũng cách đây ít ngày, dư luận không khỏi bất ngờ bởi thông tin về những lớp học đầu cấp bậc học tiểu học ở Thủ đô có số học sinh lên đến gần 60 em, vượt xa so với quy định. Điều này được cho là do thiếu lớp học, thiếu giáo viên cục bộ, không thể bố trí thêm lớp ở một số trường trung tâm. Vì vậy, trước thềm năm học mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã gửi công văn đề nghị UBND các tỉnh không cắt giảm biên chế giáo viên một cách cơ học.

Có một thực tế là biên chế giáo viên hay diện giáo viên hợp đồng được ngành giáo dục sử dụng do địa phương quản lý, trả lương. Chính vì thế, sở giáo dục và đào tạo tỉnh hay phòng giáo dục huyện của các địa phương chỉ là đơn vị sử dụng con người và tham mưu tuyển dụng. Do đó, có lãnh đạo địa phương hiểu chưa đúng và hiểu một cách máy móc về chủ trương tinh giản biên chế sẽ khiến cho giáo viên chính là những người đứng trước nguy cơ thất nghiệp nhiều nhất. Những băn khoăn này của ngành giáo dục đã được Phó thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam nêu ra tại Hội nghị tổng kết năm học 2017-2018 và triển khai nhiệm vụ năm học 2018-2019: “Nghị quyết 19 về tinh giản biên chế là giảm 10% biên chế hưởng lương, chứ không phải hiểu máy móc là giảm 10% biên chế giáo viên. Nghĩa là, nghị quyết sẽ chủ yếu tinh giản biên chế gián tiếp, còn tinh thần chung là phải đủ giáo viên để dạy”.

Việc tinh giản biên chế là một chủ trương đúng nhằm tinh gọn bộ máy và cũng để tạo tiền đề đánh giá tốt phẩm chất, năng lực của cán bộ, từ đó có các phương án phân loại, sàng lọc và tinh giản biên chế hiệu quả. Từ đây, tạo nên đội ngũ cán bộ làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập thực sự chất lượng, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kỳ đổi mới. Thế nhưng, quá trình thực hiện tinh giản biên chế, đặc biệt là tinh giản trong ngành giáo dục cần trên cơ sở bảo đảm các quy định chung của ngành về số lượng giáo viên ở mỗi lớp, mỗi cấp học. Bên cạnh đó, cần rà soát kỹ lưỡng trước khi tổ chức giảm biên chế để bảo đảm số lượng giáo viên phù hợp với quy mô trường lớp. Đối với lĩnh vực giáo dục cần được làm một cách thận trọng để tránh tạo tâm lý không tốt, gây áp lực không đáng có cho giáo viên ngay trước thềm năm học mới.

MINH ANH