Sau khi nghỉ dạy, ông vẫn tiếp tục tham gia công tác giáo dục thế hệ trẻ, làm Chủ tịch Hội Khuyến học xã. Tuy tuổi cao, sức khỏe có hạn, công tác khuyến học khuyến tài cần đầu tư nhiều công sức, trí tuệ và tâm huyết nhưng công việc do ông phụ trách luôn đạt kết quả tốt, nhiều học sinh đi thi học sinh giỏi đều đoạt giải. Ông đã được Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam tặng Bằng khen.

Theo các bậc cao niên kể lại, từ thời xa xưa, bên cạnh cây đa cổ thụ của làng Bắc Nẫm (xã Cự Nẫm) có một giếng làng, được gọi là “giếng Choi”. Cái giếng như hạt ngọc trời ban, không bao giờ cạn và chất lượng nước rất tốt. Nước giếng trong và ngọt mát, không những phục vụ cho bà con của 3 làng liền kề mà còn phục vụ sinh hoạt cho cả nghĩa quân Cần Vương xưa kia cũng như bộ đội ta từ thời đánh Pháp đến thời chống Mỹ, cứu nước. Trên địa bàn trạm giao liên của quân đội đồng thời là căn cứ của trạm quân y, dân y, giếng như nguồn mạch sống không ngơi nghỉ phục vụ suốt ngày đêm cho quân và dân kháng chiến. Nhưng chiến tranh quá ác liệt, máy bay Mỹ đánh phá Quảng Bình không sót một vị trí nào, xã Cự Nẫm và khu vực giếng làng cũng không phải ngoại lệ. Cây đa của làng bị bom Mỹ phạt ngang, nhiều lần bầm giập chết đi sống lại, thành giếng bị bay mất một góc. Đất nước hòa bình, cuộc sống có nhiều đổi thay, nhà nào cũng có giếng mới, hình ảnh thôn nữ quẩy gánh ra giếng làng lấy nước đã lùi về quá khứ. Giếng làng cũng dần bị lãng quên, phủ rêu xanh qua năm tháng…

 Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Phi bên giếng làng.

Ông Nguyễn Hữu Phi đã bàn với các con và quyết định tôn tạo lại giếng làng bằng kinh phí của gia đình mình. Được sự đồng ý của xã và ủng hộ nhiệt tình của con cháu, trong đó có người con trai là sĩ quan quân đội, ông thuê nhân công san mặt bằng quanh giếng, mở rộng khuôn viên, trồng thêm cây để bà con ngồi hóng mát. Giếng cũ ông giữ nguyên phần âm, còn phần dương xây lại thành giếng rộng hơn, chắc hơn, đẹp hơn, nền lát gạch với hàng rào lan can bốn phía. Trước cửa vào gắn tấm biển trang trọng, ghi rõ “công trạng của giếng” từ cuối thế kỷ 19 đến thời kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Liền kề khuôn viên, ông mua về trồng một cây đa to, cao gần chục mét để lấy bóng mát. Tập trung thi công gần hai tháng, tính cả tiền vật liệu, tiền công, tiền trồng cây đa và mời cả làng đến khánh thành, hết gần 100 triệu đồng. Dùng hết số tiền tiết kiệm nhiều năm và các con hỗ trợ để hoàn thành công trình có ý nghĩa, người lính già rất vui. Chiều nào các bậc cao niên trong làng cũng ra hóng mát, chơi cờ, đàm đạo chuyện đời, chuyện thơ phú rôm rả...

Những đóng góp tích cực của CCB Nguyễn Hữu Phi với làng quê này còn rất nhiều, riêng với phong trào xây dựng nông thôn mới, có lẽ ông là người tiêu biểu nhất. Ông vừa tích cực tham mưu, hiến kế cho chính quyền thực hiện tốt các tiêu chí đề ra, vừa đóng góp nhiều công sức, tiền của để xây dựng cơ sở hạ tầng, giao thông nông thôn. Khi xã triển khai làm đường bê tông liên thôn, kinh phí khó khăn, ông đi vận động bà con, các CCB và những người có tâm huyết đóng góp để tạo thành sức mạnh tổng hợp. Riêng ông đã ủng hộ 80 triệu đồng, vận động hội viên CCB Doãn Văn Tuân đóng góp 50 triệu đồng. Con đường bê tông dài 1km khang trang và sạch đẹp được hoàn thành chủ yếu từ nguồn đóng góp của ông và các CCB trong tổ dân cư. Đi trên con đường làng, hai bên có những luống hoa đủ màu khoe sắc, người cựu giáo chức, CCB thấy càng thêm yêu quê hương Cự Nẫm anh hùng.

Bài và ảnh: XUÂN VUI