Với những người làm công tác giáo dục thì không thể không có sổ sách, không thể không ghi chép, vì đó là một trong những công việc hằng ngày để họ có cơ sở, căn cứ, tư liệu giảng bài và theo dõi quá trình học tập, rèn luyện của học sinh.

Cuốn sổ, cuốn sách chỉ nhẹ tênh, nhưng bấy lâu nay, không ít giáo viên trở nên mệt mỏi thêm vì phải “ngộp” trong đống sổ sách hành chính. Trong đó, “gánh nặng” sổ sách thường dồn vào đôi vai bé nhỏ của các giáo viên tiểu học. Được biết, một ngày có giáo viên tiểu học dạy 7 tiết thì phải soạn đủ 7 giáo án. Ngoài 7 giáo án, giáo viên còn có nhiều sổ sách khác như sổ điểm, sổ kế hoạch giảng dạy, sổ đầu bài, sổ hội họp, sổ mượn đồ đùng dạy học, sổ học bồi dưỡng thường xuyên, sổ dự giờ (một năm đủ 18 tiết). Đấy là chưa kể nếu giáo viên nào làm công tác chủ nhiệm thì phải có thêm sổ chủ nhiệm lớp, giáo viên là tổng phụ trách Đội thì có thêm sổ công tác Đội.

Tại sao giáo viên ở nhiều nơi lại phải “gồng gánh” nhiều loại sổ sách như vậy? Một mặt, do nhiều cơ sở giáo dục vẫn còn tư duy quản lý quan liêu, yêu cầu giáo viên phải có nhiều sổ sách để dễ theo dõi, quản lý chất lượng dạy học; mặt khác, do một phần xuất phát từ áp lực thi đua, thành tích trong giáo dục là bất cứ làm việc gì, hoạt động phong trào nào cũng phải ghi vào sổ sách để cho cán bộ quản lý giáo dục cấp trên thuận tiện kiểm tra, giám sát việc làm của giáo viên. Thực ra, cách quản lý công việc của giáo viên thông qua hệ thống sổ sách vô hình trung tạo thêm áp lực cho nhà giáo. Đây cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng dạy học trong nhà trường. Vì khi giáo viên phải tốn nhiều thời gian, công sức để ghi chép, thống kê trong nhiều loại sổ sách, thì đâu còn thời giờ, hưng phấn để tập trung lo cho nhiệm vụ chuyên môn?

Cách đây 5 năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo từng có công văn chấn chỉnh việc lạm dụng hồ sơ, sổ sách trong nhà trường, trong đó quy định giáo viên chỉ phải làm 4 loại sổ sách như: Giáo án (có thể kết hợp soạn nhiều môn trong một cuốn); sổ ghi kế hoạch giảng dạy và ghi chép sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, thăm lớp; sổ điểm cá nhân (trừ giáo viên tiểu học); sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp). Bộ hướng dẫn cụ thể là vậy, nhưng nhiều cán bộ quản lý giáo dục ở địa phương và trường học vẫn tự ý đặt ra các quy định yêu cầu giáo viên phải làm thêm nhiều sổ sách, hồ sơ khác để tiện theo dõi, quản lý.

Trước sự quá tải về sổ sách dồn về một bộ phận giáo viên, mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục có công văn nhắc nhở, chấn chỉnh các cấp quản lý giáo dục ở địa phương và nhà trường tuyệt đối không được quy định thêm hoặc yêu cầu giáo viên có thêm các loại hồ sơ, sổ sách ngoài những loại hồ sơ, sổ sách theo quy định tại điều lệ hoặc quy chế nhà trường do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Bộ cũng khuyến nghị các nhà trường, các giáo viên từng bước sử dụng hồ sơ, sổ sách điện tử thay cho các loại hồ sơ, sổ sách hiện hành.

Đặt ra nhiều loại hồ sơ, sổ sách đối với giáo viên cũng như “đẻ” thêm các loại giấy phép con để “hành” các nhà giáo. Phải nói thẳng ra điều này để cảnh tỉnh, cảnh báo với các nhà quản lý giáo dục ở địa phương và nhà trường rằng: Nếu không đổi mới tư duy quản lý, đổi mới phương pháp quản trị, điều hành và nhất là không kiên quyết cắt bỏ những loại sổ sách, hồ sơ không cần thiết thì đó cũng là một trong những lực cản làm chậm quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đồng thời tạo thêm những áp lực không đáng có đối với giáo viên.

 

PHÚC NỘI