Bài 2: Cần tháo gỡ những vướng mắc từ cơ sở

Thậm chí, cấp ủy đảng ở một vài cơ sở giáo dục đại học đang nhìn nhận việc phát triển Đảng trong sinh viên khá máy móc, khiến một bộ phận sinh viên thiếu sự phấn đấu, nỗ lực trong học tập và tham gia các hoạt động phong trào... 

Công tác bồi dưỡng, tạo nguồn có nơi chưa tốt

Từ năm 2012 đến 2017, Trường Đại học Quảng Bình kết nạp được 58 sinh viên vào Đảng; riêng năm 2017, nhà trường kết nạp Đảng được 12 sinh viên, trong số gần 4.000 sinh viên thuộc các loại hình đào tạo (chỉ chiếm khoảng 0,3%). Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá trong kết luận tại buổi làm việc với nhà trường, kết quả kết nạp Đảng trong sinh viên của Trường Đại học Quảng Bình chưa tương xứng với tiềm năng hiện có. Trong đó, các quy định về tạo nguồn và kết nạp Đảng còn máy móc; cấp ủy nhà trường mới chỉ xem xét, kết nạp những quần chúng ưu tú là sinh viên năm học thứ 4 (năm cuối của khóa học). 

Quần chúng ưu tú của Học viện Báo chí và Tuyên truyền tiếp nhận các thông tin về công tác phát triển Đảng.

Những vướng mắc trong công tác tạo nguồn phát triển Đảng cũng được đưa ra tại Hội thảo về công tác phát triển Đảng của Trường Đại học Bách Khoa (Đại học Đà Nẵng). Tại hội thảo, sinh viên, cán bộ, giảng viên nêu lên nhiều ý kiến bày tỏ những băn khoăn. Có ý kiến thẳng thắn cho rằng, tiêu chí hiện tại trong kết nạp Đảng của nhà trường dành cho sinh viên là quá cao, chính vì thế việc lựa chọn tạo nguồn cho công tác kết nạp Đảng còn gặp khó.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, với các trường thành viên trực thuộc Đại học Đà Nẵng, tiêu chí kết nạp Đảng được đề ra khá chặt chẽ. Theo Công văn số 419-CV/ĐU của Đảng ủy Đại học Đà Nẵng ban hành ngày 1-2-2012 về "Tiêu chuẩn, quy trình phát triển đảng viên trong sinh viên Đại học Đà Nẵng" thì ngoài những điều được quy định trong Điều lệ Đảng, sinh viên được xét kết nạp Đảng phải có thêm tiêu chuẩn: "Hiện đang tham gia giữ chức vụ trong ban cán sự lớp, ban chấp hành chi đoàn, chi hội, ban chủ nhiệm, ban điều hành các câu lạc bộ/đội/nhóm trở lên hoặc có tinh thần tích cực, có quá trình phấn đấu, rèn luyện trong tổ chức Đoàn-Hội và phong trào sinh viên". Nhiều sinh viên cho rằng, yêu cầu dường như quá cao khiến cho nguồn quần chúng ưu tú được lựa chọn xem xét kết nạp Đảng bị thu hẹp.

TS Nguyễn Đức Tiến, Trưởng ban Công tác học sinh, sinh viên, Đại học Đà Nẵng nêu quan điểm: "Công tác phát triển Đảng trong sinh viên phải được thực hiện một cách chặt chẽ, bảo đảm về chất lượng. Kết quả kết nạp Đảng về số lượng chưa cao. Nguyên nhân do từ chi bộ giới thiệu lên chưa nhiều. Tất nhiên, với các tiêu chí được đưa ra, qua ý kiến của sinh viên, chúng tôi sẽ có những xem xét, đề xuất cho phù hợp hơn với thực tiễn".

Không đánh đồng lượng và chất

Bài toán xây dựng tiêu chí lựa chọn quần chúng ưu tú kết nạp Đảng trong các cơ sở giáo dục đại học sẽ có lời giải nếu như các trường xác định hài hòa giữa lượng và chất trong công tác này. Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy, chỉ tiêu và số lượng đảng viên được kết nạp trong sinh viên ở các trường khối ngành tự nhiên, các trường ngoài công lập thường thấp hơn các trường khối ngành khoa học xã hội và nhân văn, các trường trong hệ thống công lập.

Giải thích vấn đề này, ông Nguyễn Văn Định, Vụ trưởng Vụ Đảng viên, Ban Tổ chức Trung ương, cho rằng: “Từng đảng bộ, từng nhà trường phải đặt ra những tiêu chí khác nhau là điều dễ hiểu. Ví dụ, các khối trường công an, quân đội, chỉ tiêu cũng khác nhau. Tuy nhiên, các tiêu chí đề ra không được trái với quy định của Điều lệ Đảng. Chúng tôi cho rằng giữa các trường có sự chênh lệch về số lượng phát triển đảng viên là điều bình thường. Bởi thực tế các trường công lập có sẵn hệ thống cơ sở tổ chức đảng, đa số cấp ủy viên là lãnh đạo nhà trường. Vì vậy, việc phát triển Đảng được thực hiện thuận lợi, hiệu quả hơn so với các trường ngoài công lập”.

Khi đặt vấn đề có sinh viên chưa muốn vào Đảng, nhiều nhà trường cũng thẳng thắn thừa nhận vẫn còn có sinh viên lười rèn luyện, không có ý chí phấn đấu và không thể hiện nguyện vọng vào Đảng. Theo thầy giáo Trần Văn Hải, Bí thư Chi bộ Khoa Khoa học quản lý, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội): Thực tế có không ít sinh viên chưa có mục tiêu phấn đấu rõ ràng. Số khác, tuy có kết quả học tập, phấn đấu rất tốt, nhưng khi tổ chức định hướng phấn đấu thì những sinh viên này bày tỏ chưa có nguyện vọng đứng trong hàng ngũ của Đảng. Đây là điều đáng tiếc. "Kết nạp vào Đảng cần những quần chúng ưu tú, tiêu biểu và tự nguyện. Chúng ta cần ở chất lượng đảng viên hơn là chạy theo số lượng”, thầy giáo Trần Văn Hải chia sẻ.

Gặp khó trong việc chuyển sinh hoạt Đảng

Theo tìm hiểu thực tế của chúng tôi, hiện trong các trường đại học duy trì một số mô hình sinh hoạt đảng viên là sinh viên. Đó là: Chi bộ sinh viên độc lập, chi bộ sinh viên do giảng viên làm bí thư chi bộ, sinh viên sinh hoạt ghép cùng giảng viên. Theo Thạc sĩ Nguyễn Tấn Ý, Trưởng phòng Công tác sinh viên, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, TP Hồ Chí Minh, mỗi mô hình sinh hoạt Đảng đối với sinh viên đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định. Với sinh viên khi sinh hoạt ở chi bộ độc lập thì chất lượng sinh hoạt chưa cao, công tác định hướng, chỉ đạo có lúc không kịp thời. Mô hình sinh hoạt ghép thì đảng viên là sinh viên nhiều lúc ngại đóng góp ý kiến, từ đó hạn chế phần nào tinh thần dân chủ trong sinh hoạt Đảng. Vì thế, nhà trường vẫn duy trì cả hai mô hình sinh hoạt cho phù hợp với tình hình thực tế của mỗi khoa đào tạo.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, việc chuyển sinh hoạt Đảng về cơ sở cho đảng viên sinh viên sau khi tốt nghiệp cũng gặp một số vướng mắc cần tháo gỡ. Có sinh viên khi ra trường chưa tìm được việc làm, mong muốn ở lại thành phố cũng không chuyển sinh hoạt Đảng về quê. Những sinh viên này vẫn được đảng bộ nhà trường tạo điều kiện duy trì sinh hoạt Đảng trong một năm. Tuy nhiên, sau thời gian đó các em buộc phải đến chuyển hồ sơ Đảng về nơi cư trú hoặc nơi làm việc mới. Nhiều em gặp khó khăn trong khâu này.

Theo thầy Trần Văn Hải, Bí thư Chi bộ Khoa Khoa học quản lý, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), thực tế cũng có trường hợp, sau khi rút hồ sơ Đảng, các em chấp nhận lưu lại trong tủ như một “kỷ niệm đẹp” về quá trình phấn đấu chứ không chuyển về cơ sở mới. Điều này chủ yếu xảy ra ở một số sinh viên khi ra trường công tác ở các doanh nghiệp không có tổ chức đảng hay ở các đơn vị nước ngoài mà các em không cư trú ổn định.

Bài và ảnh: DUY VĂN

(còn nữa)