Mận là loài cây ăn trái chủ yếu được trồng tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc nước ta, nơi có khí hậu ôn đới mát mẻ, vùng núi cao có mùa đông lạnh kéo dài phù hợp cho cây ra hoa, đậu quả.

Tuy nhiên, tại Đà Lạt, cây mận cũng được người dân trồng từ lâu, cho năng suất và chất lượng không thua kém so với các vùng trồng mận nổi tiếng phía Bắc như Mộc Châu (Sơn La) hay Bắc Hà (Lào Cai).

Chị Nguyễn Thị Kim Phụng trong vườn mận của gia đình tại Đà Lạt.

Ngày đầu tháng 5, từ trung tâm đô thị Đà Lạt, chúng tôi xuôi theo Quốc lộ 20 về hướng Cầu Đất. Tới nhà ga Trại Mát rẽ trái, di chuyển tiếp khoảng 500m đã gặp vườn mận tam hoa của gia đình chị Nguyễn Thị Kim Phụng, ở khu phố Xuân Thành, phường Xuân Trường - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.

Mận trồng tại Đà Lạt cho trái giòn, vị chua nhẹ, ngọt thanh.

Ông Nguyễn Văn Phú, 64 tuổi, bố của chị Phụng cho biết, cây mận, cây mơ đã được người dân Đà Lạt trồng từ lâu với mục đích vừa để ăn, vừa để làm cảnh. Tuy nhiên, các giống mận cũ thường có vị chua, chủ yếu được dùng để làm mứt hoặc ngâm rượu. Trong thời gian dài, do hiệu quả kinh tế thấp, ít người trồng, mận Đà Lạt ngày càng vắng bóng. 

Sau này, các giống mận như tam hoa, mận hậu... có giá trị cao được đưa từ ngoài Bắc vào. Để giúp cây thích nghi với khí hậu, thổ nhưỡng Đà Lạt, người dân thường lấy giống mới ghép vào gốc của giống mận cũ. Cách làm này giúp cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao, quả khi ăn có hương vị độc đáo.

Mùa mận chín tại Đà Lạt kéo dài từ cuối tháng 4 đến hết tháng 5.

Trên khu vườn rộng gần 3ha trồng hoa cẩm tú cầu thương phẩm, gia đình chị Phụng trồng hơn 100 cây mận tam hoa quanh nhà và trên các bờ ruộng hoa. Những cây mận đầu tiên đã  trồng cách đây khoảng 30 năm hiện vẫn tươi tốt, sai quả. Cạnh đó là những cây mận có tuổi đời ít hơn, thậm chí có cây chỉ mới trồng được 3-4 năm nhưng đã cho nhiều trái.

“Ban đầu trồng với mục đích chính là làm cảnh và phục vụ nhu cầu của gia đình. Sau một thời gian, thấy cây phát triển tốt, cho quả ngon, nên tôi quyết định chiết cành nhân rộng ra. Loài cây này không phải chăm sóc nhiều, kích cỡ quả không lớn, nhưng giòn ngọt, chua nhẹ, đặc biệt là thời gian chín kéo dài, giúp việc thu hái, thưởng thức được lâu”, ông Nguyễn Văn Phú, bố của chị Phụng chia sẻ.

 Những trái mận đầu mùa của Đà Lạt.

Chị Nguyễn Thị Kim Phụng cho biết, thu nhập chính của gia đình từ nghề trồng và bán hoa. Vài năm trở lại đây, nhận thấy nhu cầu trải nghiệm các sản phẩm nông nghiệp của du khách tăng cao nên gia đình quyết định mở cửa đón khách tham quan.

“Ngoài tham quan cánh đồng hoa cẩm tú cầu, chúng tôi cũng đón khách tới thăm vào mùa mận chín. Đến với gia đình, khách vào vườn tham quan, tự tay hái mận và mua với giá 100 nghìn đồng/kg. Mùa này, mận đang được bày bán nhiều ngoài chợ chỉ với giá vài chục nghìn đồng/kg, nhưng việc tới thăm vườn mận, ghi lại những khoảnh khắc kỷ niệm, tự tay chọn lấy những trái ngon và thưởng thức nó giữa khung cảnh mộng mơ của nông thôn Đà Lạt chắc chắn sẽ là trải nghiệm thú vị đối với nhiều du khách”, chị Phụng khẳng định.