Giữa nhịp sống hối hả, những xưởng tương vẫn duy trì nhịp làm việc bền bỉ, nơi mỗi chiếc chum sành đều mang theo câu chuyện về sự tỉ mỉ và niềm tự hào của các thế hệ làng nghề.

Đặt chân đến làng Bần Yên Nhân, du khách dễ dàng bắt gặp những dãy phố sầm uất với những cửa hàng tương san sát, nơi "nhà nhà làm tương, người người bán tương". 

Nghề làm tương ở đây mang tính cha truyền con nối, mỗi hộ gia đình đều sở hữu những bí quyết riêng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. 
 Những nếp nhà cổ kính như gia đình cụ Minh Quất vẫn giữ được vẻ tĩnh mịch, là nơi nuôi dưỡng tinh hoa của làng nghề hàng thập kỷ.
 Để có một mẻ tương ngon, khâu vệ sinh chum sành là cực kỳ quan trọng để sẵn sàng cho một chu kỳ sản xuất mới.

Quy trình bắt đầu từ những hạt nếp cái hoa vàng được ngâm sạch và đồ chín thành những khay xôi dẻo thơm. 
Xôi chín được xới đều ra nong nia. Để mốc lên đều và đẹp, người thợ phải xoa cơm nếp liên tục, đảm bảo không có hạt nào bị kết dính. 
Lúc này người làm phải đợi 2 ngày 2 đêm cho đến khi xôi lên mốc vàng. 

Tiếp đến sẽ đến nguyên liệu quan trọng nhất - đỗ tương - được chuẩn bị để rang vàng. 
Những hạt đỗ tương tròn mẩy được tuyển chọn kỹ lưỡng trước khi đưa vào lò rang. 

Thay vì rang thủ công như xưa, sự xuất hiện của các lò rang hiện đại giúp đỗ chín đều, giòn và thơm hơn mà không mất đi hương vị đặc trưng. 

Đỗ tương sau khi rang chín được đem xay nhỏ, chuẩn bị cho công đoạn quan trọng nhất: Ngâm đỗ. 

Những hạt đỗ xay được ngâm trong chum sành từ 7 đến 10 ngày cho đến khi nước ngả sang màu vàng đỏ đẹp mắt. 

"Ngả tương" là sự hòa quyện giữa mốc xôi nếp và nước đỗ đã ngấu, đánh dấu sự bắt đầu của quá trình lên men tự nhiên. 

Suốt thời gian phơi nắng, mỗi chum tương trở thành một "đứa con" cần được chăm sóc tỉ mỉ mỗi ngày. 

Công việc khuấy tương hằng ngày giúp hỗn hợp được lên men đều, tạo nên độ mịn và màu sắc sóng sánh cho tương Bần. 

Cô Nguyễn Thị Xá (56 tuổi) đã dành phần lớn cuộc đời mình bên những chồng nia mốc và dãy chum sành. 

"Giờ so với ngày xưa vẫn quy trình như vậy, nhưng thiết bị có sự thay đổi thì đỡ vất vả hơn", cô Xá tâm sự về sự phát triển của làng nghề. 

Góc xưởng rộng mà người thì thưa vắng, cô Xá bồi hồi: "Ngày xưa đông người làm lắm, nhưng giờ hiện đại rồi nên không cần nhiều nữa, giờ còn mỗi cô với một cô nữa làm ở đây thôi". 

Niềm vui của người thợ giờ chỉ đơn giản là một mẻ tương đạt chuẩn, tiếp thêm động lực để họ kiên trì với nghề truyền thống. 
 Những chai tương thành phẩm được dán nhãn, sẵn sàng rời làng Bần để mang vị quê đến với thực khách muôn phương.