QĐND - Từ đầu năm 2012 đến nay, đã có khoảng 200ha tôm bị chết tại các huyện Cầu Ngang, Duyên Hải, Trà Cú (tỉnh Trà Vinh) và Trần Đề, Mỹ Xuyên, thị xã Vĩnh Châu (tỉnh Sóc Trăng). Nguyên nhân, các hộ nuôi tôm đã tự ý “xé rào” thả nuôi hàng trăm triệu con tôm sú giống trước lịch thời vụ của tỉnh. Thời tiết không thuận lợi, nhiệt độ môi trường nước giữa ban ngày và ban đêm chênh lệch khá cao, cộng với nguồn giống tôm không bảo đảm chất lượng… đã khiến tôm giống chết hàng loạt.

Nghiên cứu của các nhà khoa học cho rằng, có đến 90% hộ nuôi tôm trước lịch thời vụ thường bị thua lỗ do môi trường bất lợi gây ra tôm chết hàng loạt và nguy cơ dịch bệnh lây lan ra môi trường nuôi thả công cộng.

Nuôi tôm. Ảnh: Internet

Với kinh nghiệm sẵn có, cùng những lý luận khoa học, đáng lẽ các hộ nuôi tôm phải lường được trước những rủi ro khi thả tôm giống không đúng lịch thời vụ. Nhưng vì sao họ vẫn chịu rủi ro hết năm này qua năm khác?

Nguyên nhân nông dân thả tôm nuôi trước lịch thời vụ là do vào chính vụ, tôm sú giống luôn khan hiếm và giá liên tục tăng cao. Hơn nữa, nếu nuôi thành công, tôm nguyên liệu sẽ được giá, tránh được điệp khúc “được mùa rớt giá” vẫn thường xuyên xảy ra.

Thấy được cái lợi ngắn hạn, mà chưa nghĩ tới lợi ích lâu dài và lợi ích chung để nghề nuôi tôm phát triển bền vững, đó là những vấn đề của bản thân người nuôi tôm. Tuy nhiên, cũng không nên đổ hoàn toàn lỗi cho họ.

Thủy, hải sản là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mỗi năm đem về cho nền kinh tế nước nhà hàng tỷ USD. Đáng kể hơn, thủy hải sản lại chủ yếu là xuất siêu, nên đã góp phần đáng kể trong việc cân bằng cán cân thanh toán ngoại tệ. Và đặc biệt, nuôi trồng thủy, hải sản, nhiều năm qua, đã trở thành một nghề có khả năng đem lại lợi nhuận cao, góp phần xóa đói, giảm nghèo, làm giàu cho người nông dân.

Tầm quan trọng của nuôi trồng thủy, hải sản đã được chứng minh qua thực tế. Thế nhưng, việc nuôi trồng vẫn thiếu sự quy hoạch đồng bộ, xa hơn là một chiến lược thích hợp. Các hộ nuôi trồng thủy, hải sản vẫn luôn phải đối mặt với những rủi ro, trong đó đặc biệt là rủi ro về con giống và đầu ra.

Để giải quyết những vấn đề trên, cần có một quy hoạch đồng bộ, thích hợp. Ngoài những vấn đề chung như vùng thả nuôi, quy hoạch cần phải chú trọng vào 4 việc cụ thể. Thứ nhất là năng lực cung cấp giống. Cần phải có những trung tâm cung cấp giống đủ năng lực đáp ứng nhu cầu về con giống bảo đảm chất lượng cho các hộ nuôi. Khi đó, giá tôm sú giống sẽ ổn định trong bất cứ giai đoạn nào. Thứ hai, môi trường nước nuôi thả, nếu không bảo đảm sẽ là tai họa khôn lường. Thứ ba là vấn đề thức ăn. Bên cạnh khả năng cung cấp giống, khả năng cung cấp thức ăn chăn nuôi cũng phải được chú trọng nhằm ổn định giá thành đầu ra. Và cuối cùng là giải quyết điệp khúc “được mùa mất giá”. Để giải quyết vấn đề ấy, cần phải có một giải pháp cơ bản phát triển công nghiệp chế biến và chiến lược xuất khẩu phù hợp nhằm tạo ra giá trị thặng dư cao nhất cho ngành thủy sản.

SĨ BÌNH