Thấy con đang trong đợt cao điểm ôn thi tốt nghiệp THPT mà nhiều buổi phải đi tập chuẩn bị cho lễ kỷ niệm thành lập trường, tôi hỏi thì con than phiền: “Nhóm con có mỗi việc vẫy hoa đón khách mà cũng tập mấy buổi, rồi sơ duyệt, tổng duyệt, trường duyệt, sở duyệt.
Bài thi tìm hiểu cũng phải vẽ tranh, có ảnh và in màu; nhiều bài viết sâu, hay thì bị loại, trong khi bài sơ sài nhưng trình bày bắt mắt thì đoạt giải. Sao người lớn lại mắc bệnh hình thức thế nhỉ?”.
Câu hỏi đó rất đáng suy nghĩ, vì thực tế “bệnh” hình thức có ở nhiều nơi, mặc dù ai cũng biết nó không hề có lợi. Biểu hiện dễ thấy là chỉ chăm chút cho "bề nổi", cầu kỳ trang trí lễ nghi; trong khi nội dung, hiệu quả thực chất của công việc thì bị xem nhẹ.
 |
| Học sinh THPT ôn thi tốt nghiệp. Ảnh minh họa: TTXVN |
Hệ lụy của “bệnh” hình thức dẫn đến đánh giá không đúng thực tế, gây lãng phí lớn về thời gian, tiền bạc, công sức. Những việc, những khâu quan trọng lẽ ra phải quan tâm đầu tư để đạt hiệu quả thiết thực thì làm qua loa, thậm chí "bỏ qua"; còn các thủ tục rườm rà và trang trí có thể tiết giảm thì lại bị biến thành rất quan trọng, nhiều cấp kiểm tra, rà soát, yêu cầu phải tỉ mỉ, hoành tráng (!) Cách làm này khiến cấp dưới và người dân bức xúc vì không thực việc mà chỉ trình diễn “làm màu”.
Điều đáng lo ngại là lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã nhiều lần chỉ đạo chấn chỉnh, khắc phục “bệnh” hình thức, thực hiện đo lường bằng kết quả, đánh giá thực chất... nhưng ở nhiều cấp vẫn có nhiều cán bộ mắc “bệnh” này.
Đã đến lúc tất cả các cấp cần vào cuộc quyết liệt "điều trị dứt điểm bệnh hình thức" để thực sự nâng cao hiệu quả giải quyết công việc và tiết kiệm, chống lãng phí, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu trong kỷ nguyên phát triển mới; đồng thời tránh rơi vào kiểu chỉ "khua chiêng gõ mõ", “tốt mã giẻ cùi”, khiến nhân dân dần mất niềm tin...
LTS: Theo nhận định của các chuyên gia, Kết luận số 226-KL/TW ngày 11-12-2025 của Ban Bí thư “Về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị” thực chất là các giải pháp căn cơ nhằm phòng, chống hình thức, lãng phí; kiên quyết khắc phục những bất cập, hạn chế trong phương thức lãnh đạo, quản lý của cấp ủy, chính quyền các cấp và lề lối, tác phong làm việc của cán bộ, công chức. Thực hiện quyết liệt, hiệu quả chủ trương này không chỉ nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy công quyền mà còn góp phần phòng ngừa suy thoái về đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên.
Không chỉ “bội thực” về các loại văn bản mà tình trạng họp hành tràn lan nếu không được khắc phục triệt để sẽ làm suy giảm hiệu lực lãnh đạo, điều hành của hệ thống chính trị. Để hiểu rõ hơn về thực trạng, nguyên nhân, hệ lụy và những giải pháp giải quyết thực trạng này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ (TS) Thang Văn Phúc, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, nguyên Tổng thư ký Ban chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ.