Lý giải vấn đề này, nhiều ý kiến cho rằng, kiến thức các môn KHTN không chỉ khó mà ngày càng nhiều, khiến học sinh cảm thấy sợ. Ngoài ra, điều kiện dạy học và giáo viên chưa khơi gợi cho học sinh hứng thú, biết vận dụng kiến thức, coi đó là lăng kính khám phá cuộc sống cũng như nhu cầu ngày càng cao của xã hội với các môn học này. Trong khi các môn KHTN đòi hỏi nền tảng tư duy logic, tính toán phức tạp và quá trình tích lũy dài hạn thì các môn xã hội-dù vẫn cần am hiểu, song dễ đạt điểm an toàn để xét tốt nghiệp. Vậy nên, việc học sinh lựa chọn môn xã hội ngày càng nhiều đến như một lẽ tự nhiên.

Ảnh minh họa: tuoitre.vn 

Ngoài các nguyên nhân trên, lựa chọn học, thi môn KHTN hay môn xã hội còn dựa trên sở trường, sở thích của học sinh. Dẫu vậy, việc ít học sinh lựa chọn các môn KHTN giữa lúc đất nước cần nhân lực chất lượng cao ở lĩnh vực khoa học, công nghệ-những ngành có nền tảng là các môn KHTN vẫn đáng để lo ngại. Điều này phản ánh công tác định hướng nghề nghiệp cho học sinh từ bậc trung học cơ sở còn nhiều hạn chế. Bởi nếu không được định hướng sớm thì với những đòi hỏi nền tảng của môn KHTN, học sinh khó có thể quay trở lại học các môn này khi đã sớm theo đuổi môn xã hội. Quan trọng hơn, không riêng các môn KHTN mà môn học nào cũng thế, cần phải giúp cho học sinh thấy hào hứng, biết học để làm gì, cần phát triển tư duy, kỹ năng gì để đáp ứng nhu cầu nhân lực thực tế của xã hội chứ không phải học chỉ để thi cho qua. Như thế, lãng phí xã hội sẽ rất lớn!