QĐND - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thành lập và đưa vào hoạt động Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục (CLGD) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN). Sự kiện trên có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, bởi đây là Trung tâm Kiểm định CLGD đầu tiên hoạt động một cách độc lập, tách công tác kiểm định CLGD ra khỏi công tác quản lý nhà nước.

Chất lượng luôn là vấn đề quan trọng nhất đối với tất cả các cơ sở giáo dục. Việc phấn đấu nâng cao CLGD bao giờ cũng được xem là nhiệm vụ sống còn của bất kỳ cơ sở giáo dục-đào tạo đại học nào. Để bảo đảm và nâng cao CLGD cần phải có cơ quan kiểm định chất lượng độc lập, khách quan. Việc kiểm định CLGD ở cấp quốc gia có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc duy trì các chuẩn mực và không ngừng nâng cao CLGD ở nước ta. Kiểm định CLGD nghiêm túc, hiệu quả đào tạo sẽ tương xứng, nguồn nhân lực khi tốt nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, đồng thời các cơ sở đào tạo không ngừng cải tiến và nâng cao chất lượng. Đối với Nhà nước, trước hết, hệ thống này sẽ làm minh bạch, khách quan hơn thực trạng đào tạo nguồn nhân lực trong nước, sẽ cung cấp các dữ liệu để Nhà nước đưa ra các chính sách đầu tư hiệu quả cho hệ thống giáo dục; đồng thời bảo đảm quyền lợi cho người học; bảo đảm hệ thống giáo dục sẽ cung cấp được một lực lượng lao động có năng lực cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

Giờ học của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Ảnh: Vietnam+.

Việt Nam đã thành lập Cục Khảo thí và Kiểm định CLGD từ năm 2003. Cuối năm 2004 đã ban hành bộ Tiêu chuẩn kiểm định trường đại học đầu tiên với 10 tiêu chuẩn, 57 tiêu chí; năm 2007 điều chỉnh, bổ sung thành 61 tiêu chí… Đây là những công cụ hữu hiệu đối với công tác kiểm định và bảo đảm CLGD. Những bộ tiêu chuẩn này ra đời là kết quả làm việc đầy trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, các nhà khoa học, các nhà giáo, có sự hợp tác và giúp đỡ của các chuyên gia quốc tế. Tuy nhiên, công tác kiểm định do cơ quan quản lý nhà nước tổ chức thực hiện nên phần nào ảnh hưởng đến chức năng nhiệm vụ, chưa tách bạch và chưa khách quan.

Việc thành lập hai trung tâm kiểm định CLGD thuộc ĐHQGHN và ĐHQG TP Hồ Chí Minh chỉ là bước đầu trong công tác bảo đảm CLGD. Muốn công tác kiểm định có hiệu quả thì chúng ta phải có đủ đội ngũ kiểm định viên có trình độ chuyên môn, kiến thức về kiểm định và kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, công tác quản lý giáo dục. Sau hơn 10 năm hoạt động bảo đảm và kiểm định CLGD đến nay, đã có 75,3% số trường đại học, 67,7% số trường cao đẳng, 16,3% số trường trung cấp chuyên nghiệp thành lập đơn vị chuyên trách về bảo đảm chất lượng. Công tác tự đánh giá được chú trọng và coi như một công cụ để cải tiến CLGD. Tính đến hết năm 2013, 72,58% cơ sở giáo dục trên cả nước đã hoàn thành báo cáo tự đánh giá; 175 trường đại học, 191 trường cao đẳng và 99 trường trung cấp chuyên nghiệp đã hoàn thành báo cáo tự đánh giá, gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là các công việc phải thực hiện trong hệ thống bảo đảm chất lượng, trước khi kiểm định độc lập đưa ra kết quả cuối cùng.

Hiện nay, số lượng kiểm định viên được Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp chứng chỉ còn rất ít, trong khi có gần 700 trường đại học, cao đẳng, trung cấp và hàng nghìn chương trình đào tạo cần phải được kiểm định, đánh giá. Vì thế, việc kiểm định bước đầu cần phải được tổ chức một cách bài bản, chặt chẽ, nghiêm túc trước khi công tác này được triển khai thường kỳ trong hoạt động giáo dục và đào tạo.

Kiểm định CLGD là công cụ mang tính bắt buộc trong hệ thống giáo dục quốc gia, do đó, việc cải tiến và nâng cao chất lượng trong cơ sở giáo dục nhất định phải trở thành một nhân tố bền vững của nền giáo dục hiện đại, hiệu quả và hội nhập quốc tế.

GS, TSKH, NGND BÀNH TIẾN LONG

Nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo