Cắt băng khánh thành, tặng nhà cho cụ Nguyễn Văn Lựu. Ảnh: Xuân Dũng

Vừa rồi, tôi tham gia đoàn công tác của Tòa soạn Báo Quân đội nhân dân đi tặng nhà tình nghĩa cho một số gia đình chính sách ở tỉnh Quảng Trị. Chuyến đi để lại trong tôi nhiều xúc động, đồng thời cũng gợi mở nhiều vấn đề đáng suy nghĩ.

Người được tặng nhà lần này là cụ Nguyễn Văn Lựu (có con là liệt sĩ) ở xã Vĩnh Thủy (huyện Vĩnh Linh). Ngôi nhà cũ của cụ Lựu đã xuống cấp, mấy lần được cấp ủy, chính quyền và MTTQ xã đưa vào diện tặng "Nhà tình nghĩa" nhưng cụ đều từ chối và nói: “Nhà tôi có xuống cấp nhưng sửa tạm vẫn có thể ở được, nhiều gia đình chính sách khác còn khó khăn hơn, tôi đề nghị các đồng chí chuyển suất xây nhà cho các gia đình đó”. Để tổ chức được buổi tặng nhà lần này, cán bộ xã và đơn vị có lòng hảo tâm xây "Nhà tình nghĩa" phải ngầm khảo sát, thiết kế; khi xong mới báo lại cho cụ Lựu biết để cụ không từ chối nữa.

Người ta vẫn nói: "Cách tặng quà còn quan trọng hơn quà tặng". Tặng "Nhà tình nghĩa" khéo léo, công phu, công bằng, dân chủ như cách làm của Đảng ủy, chính quyền xã Vĩnh Thủy thật đáng trân trọng. Sở dĩ, người viết muốn nhấn mạnh điều này vì trong phong trào xây nhà "Đại đoàn kết", "Nhà tình nghĩa" hiện nay, vẫn còn một số cấp ủy, chính quyền ở cơ sở làm qua loa, đại khái, thiếu tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của các đối tượng được tặng nhà. Một bà mẹ người dân tộc thiểu số, được tặng "Nhà tình nghĩa" rất đẹp nhưng vẫn ở trong ngôi nhà sàn đã xuống cấp, rất nguy hiểm. Hỏi kỹ mới biết, do tập quán ở nhà sàn, nên dù được tặng nhà mới rất đẹp, mẹ chỉ "dùng để tiếp khách"...

Phong trào xây tặng “Nhà đồng đội”, "Nhà tình nghĩa", nhà "Đại đoàn kết" là hoạt động mang đậm nét đẹp truyền thống tương thân, tương ái và “đền ơn, đáp nghĩa” của dân tộc ta. Nhưng để việc làm này thực sự phát huy được hiệu quả, cơ quan, đơn vị, đoàn thể có trách nhiệm cần quan tâm nghiên cứu, chọn lựa đối tượng xây tặng thật kỹ; khảo sát, tính toán thật khoa học khi thiết kế, thi công phù hợp với tâm tư, nguyện vọng cũng như phong tục, tập quán, nếp sống của từng hộ gia đình và địa phương. Đồng thời, cấp ủy, chính quyền những nơi có người dân được tặng nhà phải đặc biệt quan tâm đến việc chăm sóc những đối tượng nhận nhà; bảo đảm cho người được tặng thực sự thụ hưởng đầy đủ giá trị vật chất - tinh thần mà ngôi nhà mang lại. Có như vậy, ngày bàn giao nhà "Đại đoàn kết", "Nhà tình nghĩa" mới diễn ra trong không khí nồng ấm ân tình và phong trào này mới đạt được mục đích nhân văn cao cả.

HẢI HỒNG