QĐND - Thời gian gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến đề xuất được Bộ Xây dựng đưa ra xung quanh việc tiến hành cho thuê các căn hộ chung cư, thay vì bán như vẫn thường làm từ trước tới nay. Dư luận càng trở nên “nóng” sau khi lãnh đạo thành phố Hà Nội có chủ trương cho thuê căn hộ chung cư tại khu đô thị mới Việt Hưng (Long Biên) với mức “khá dễ chịu”. Theo dự kiến của lãnh đạo Hà Nội, giá thuê một căn hộ chung cư tại khu vực trên chỉ bằng 1/3 hoặc 1/4 so với giá thuê trên thị trường tự do hiện nay.

Lý do để lãnh đạo Bộ Xây dựng đưa ra đề xuất này chính là nhằm tháo gỡ những vướng mắc nảy sinh trong công tác quản lý các căn hộ chung cư và cao hơn là bảo vệ quyền lợi của số đông người dân có thu nhập thấp. Mặt khác, việc cho thuê các căn hộ chung cư cũng là phương thức được nhiều nước tiên tiến trên thế giới hiện đang áp dụng và mang lại hiệu quả cao cả về phương diện kinh tế cũng như xã hội. Theo phân tích của các chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản, thì cơ cấu giá của các căn hộ chung cư hiện nay ở nước ta như sau: 10% chi cho đất, 40% chi cho xây dựng, còn lại 50% là "thổi giá". Như vậy, nhìn vào cơ cấu giá trên cũng đủ thấy rõ sự thiệt thòi thuộc về người sử dụng, nhất là những người có thu nhập thấp nếu muốn sở hữu một căn hộ chung cư.

Một góc khu chung cư tại lô 19A Khu đô thị mới Việt Hưng (quận Long Biên, Hà Nội) đáp ứng nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp. Ảnh: Tuấn Anh – TTXVN.

Mặc dù đã có một hệ thống luận cứ để minh chứng cho chủ trương trên là khoa học, nhưng không phải lãnh đạo Bộ Xây dựng đã nhận được sự đồng tình; thậm chí ngay cả một số cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực này cũng có những quan điểm hoàn toàn trái ngược. Theo quan điểm của một số cơ quan trên thì nếu áp dụng phương thức cho thuê các căn hộ chung cư, thị trường đất ở sẽ rất “nóng”, vì theo tâm lý truyền thống của người dân, nhà ở là tài sản của mỗi người được truyền lại từ đời này sang đời khác. Vì vậy, không chỉ các nhà đầu tư mà ngay cả đối với người sử dụng các căn hộ chung cư cũng sẽ không “mặn mà”. Đây là những lý do mà một số người lo ngại về tính khả thi từ đề xuất của lãnh đạo Bộ Xây dựng.

Tuy nhiên, nghiên cứu quan điểm được lãnh đạo Bộ Xây dựng đề xuất, chúng ta rất dễ nhận ra những “cái được”. Thứ nhất, từ trước tới nay khi các căn hộ chung cư đã được bán, chất lượng tốt hay xấu, tính hợp lý hay chưa hợp lý, người sử dụng đều phải “gánh chịu” (ngoại trừ thời gian bảo hành theo quy định của pháp luật). Thực hiện phương thức cho thuê thì những vấn đề trên đều thuộc về trách nhiệm của chủ đầu tư. Thứ hai, nếu cho thuê, chắc chắn thị trường các căn hộ chung cư sẽ hạ nhiệt và không còn tình trạng đầu cơ, gây bất lợi cho người có nhu cầu sử dụng. Thứ ba, việc quản lý các căn hộ chung cư sẽ tốt hơn hiện nay, theo đó góp phần khắc phục triệt để tình trạng “cha chung không ai khóc”. Thứ tư, các chủ đầu tư hoàn toàn chủ động trong việc sửa chữa, hoặc quyết định đầu tư xây mới khi các khu chung cư đã xuống cấp hoặc “hết đát” sử dụng; điều này cũng đồng nghĩa với việc sẽ không còn những khu nhà ổ chuột, hoặc tình trạng cơi nới tự do như hiện nay, vừa không an toàn cho người sử dụng, vừa gây mất mỹ quan đô thị. Bên cạnh những vấn đề nêu trên, thì người sử dụng còn được hưởng lợi từ những cơ chế ưu đãi về huy động vốn, về thuế... mà Nhà nước áp dụng đối với các dự án xây nhà chung cư; đồng thời tránh được sự lãng phí rất lớn về nhà ở đối với xã hội.

Với cách tiếp cận như trên, chúng tôi cho rằng, chủ trương cho thuê các căn hộ chung cư là hoàn toàn phù hợp cả về trước mắt cũng như lâu dài. Việc cho thuê các căn hộ chung cư, không chỉ giải quyết được những bức xúc về nhà ở của người có thu nhập thấp trong xã hội; khắc phục tình trạng đầu cơ, tăng giá, gây bất lợi cho người sử dụng, mà còn thắt chặt công tác quản lý, gắn trách nhiệm của chủ đầu tư với chất lượng các công trình. Đây là những hạn chế đang hiện hữu trong công tác quản lý, sử dụng và xử lý những vấn đề nảy sinh từ các khu chung cư hiện nay.

Lê Long Khánh