Lương tối thiểu của người lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sẽ được điều chỉnh, mức cao nhất là 1.000.000 đồng/người/tháng, kể từ ngày 01-01-2008. Đó là một tin mừng đối với đội ngũ công nhân đang làm việc trong các doanh nghiệp FDI trên cả nước.

Mừng là bởi, đời sống của một bộ phận lớn người lao động (nhất là lao động phổ thông) sẽ được cải thiện, góp phần giải quyết tình trạng đình công vì lý do tiền lương, vốn đã và đang diễn ra khá bức xúc trong khối doanh nghiệp FDI. Về lâu dài, việc từng bước điều chỉnh mức lương tối thiểu nhằm tiến tới hợp nhất mức lương tối thiểu cho tất cả các loại hình doanh nghiệp, chậm nhất là vào năm 2012, theo đúng cam kết khi Việt Nam gia nhập WTO (không có sự phân biệt đối xử về mức lương giữa các loại hình doanh nghiệp).

Mừng nhiều nhưng lo cũng không ít...

Điều mong mỏi nhất của người lao động chính là cải thiện mức thu nhập hằng tháng mà họ được hưởng. Việc điều chỉnh mức lương tối thiểu lần này liệu có đáp ứng đầy đủ nhu cầu đó? Câu trả lời là có, nhưng không phải là tất cả. Điều chỉnh lương tối thiểu là thay đổi quy định mức lương thấp nhất doanh nghiệp phải trả cho một lao động làm việc giản đơn nhất trong điều kiện bình thường. Trong lúc đó, thu nhập hằng tháng của công nhân lại phụ thuộc vào hệ số lương, phụ cấp, tiền thưởng, tiền trả thêm khi làm tăng ca... Mà tất cả những khoản này lại phụ thuộc vào cách làm của từng doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, sau mỗi lần Nhà nước có chính sách điều chỉnh mức lương tối thiểu thì nhiều doanh nghiệp cũng tìm cách "điều chỉnh" các khoản thu khác mà công nhân được hưởng, nhưng theo hướng không có lợi cho người lao động, phổ biến là chỉ số nâng bậc lương (tại nhiều doanh nghiệp ở Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh... mỗi bậc lương của công nhân chỉ hơn được vài chục nghìn đồng). Các khoản phụ cấp khác như tiền thưởng, tiền trả thêm khi làm tăng ca, phụ cấp độc hại... cũng giảm theo, trong lúc đơn giá tiền ăn trưa lại tăng lên. Vì vậy, dù mức lương tối thiểu điều chỉnh theo hướng tăng, nhưng thu nhập thực tế của người lao động thì không tăng. Đợt điều chỉnh lương tối thiểu này có thể cũng không nằm ngoài tiền lệ đó.

Bởi vậy, cùng với những điều tiết về chính sách tiền lương, Bộ LĐ-TB và XH cần có thêm những văn bản pháp luật mang tính cam kết, ràng buộc về mối quan hệ lao động giữa doanh nghiệp và người lao động. Bên cạnh đó, rất cần sự năng động, nhạy bén của cơ quan chức năng các địa phương và tổ chức công đoàn các cấp trong việc hỗ trợ pháp lý, thúc đẩy mối quan hệ lao động theo hướng tích cực để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.

PHAN TÙNG SƠN