QĐND - Nước ta dành tới 2% GDP cho nghiên cứu khoa học là một con số không thấp so với thế giới, thế nhưng vì sao chất lượng nghiên cứu khoa học vẫn không hề cất cánh? Một trong những nguyên nhân chính thuộc về các hội đồng khoa học. Họ là những người có trọng trách “cầm cân nảy mực”, thẩm định các sản phẩm nghiên cứu nhưng lại thiếu trách nhiệm của nhà khoa học chân chính. Nhà nghiên cứu kinh tế Trần Đình Thiên cho rằng, ở nước ta, vẫn phổ biến hiện tượng những hội đồng khoa học làm việc theo lối “dễ dãi, đầy tính thông cảm”. Hầu như hiếm có luận văn, luận án nào đưa ra bảo vệ mà không thành công, việc hội đồng cho điểm 9, 10 rất phổ biến và dễ dãi.

Ảnh minh họa/Nguồn: Dan tri.vn

Lâu nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo rất mạnh mẽ trong phong trào “hai không” ở bậc học phổ thông, song có vẻ lại buông lỏng việc chống “bệnh thành tích” trong đào tạo sau đại học, nhất là khâu chấm luận văn, luận án. Một lãnh đạo của bộ khi được phản ánh chuyện luận văn thạc sĩ văn chương ở một trường đại học sư phạm có nhiều vấn đề thì lại đơn giản cho rằng đó là “chuyện cũ”! Chính sự bàng quan, đơn giản như vậy càng khiến cho số vụ việc sai phạm nghiêm trọng liên quan tới các luận văn, luận án tiến sĩ thời gian gần đây càng gia tăng.

Đã đến lúc, phải có biện pháp mạnh mẽ chấn chỉnh, thực chất hóa việc chấm luận văn, luận án và nâng cao chất lượng các hội đồng khoa học ở trường đại học. Cần phải có cơ chế để lựa chọn, đánh giá, quản lý, giám sát các hội đồng một cách chặt chẽ. Mặt khác, cũng không thể vì chạy theo số lượng mà mở ra đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ quá nhiều đến mức các hội đồng không thể thẩm định, phát hiện luận án sao chép chỉ sau một năm. Cùng với đó, cũng cần nhân rộng áp dụng các phần mềm, công nghệ tiên tiến giúp ích cho các hội đồng khoa học như Quy chế chống “đạo văn” ở Trường Đại học Hoa Sen, buộc người vi phạm nhận ngay điểm 0 ở bất kỳ bài thi, tiểu luận hay luận văn nếu phát hiện “đạo văn”. Điều đáng nói là cần từng bước thay đổi tư duy “bảo vệ xong là xong” với cả người học và hội đồng, tăng cường công tác thanh tra, có chế tài xử lý nghiêm minh những hội đồng khoa học thiếu trách nhiệm, để “lọt lưới” những luận văn, luận án có vấn đề.                                                                      

NGUYÊN MINH