Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

ĐND - Đó là một trong những vấn đề được bàn thảo nhiều nhất trong phiên họp của Quốc hội sáng qua (25-5), khi thảo luận dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Theo Cục An toàn lao động (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội), tổng hợp của các địa phương, mỗi năm, cả nước có hơn 600 người chết vì tai nạn lao động, nhưng kết quả khảo sát của cục này tại sổ khai tử các xã, phường và bệnh viện cho thấy số tai nạn lao động cao gấp 3-4 lần so với con số thống kê. Số lượng người chết do tai nạn lao động hằng năm chỉ đứng sau số lượng người chết do tai nạn giao thông. Nguyên nhân chủ yếu của tai nạn lao động là do chủ sử dụng lao động không có các biện pháp bảo đảm an toàn lao động. Trong đó, tai nạn do chưa tuân thủ quy trình bảo đảm an toàn lao động dẫn đến ngã từ trên cao chiếm tỷ lệ cao nhất (hơn 30% số vụ và tổng số người chết). Bộ luật Lao động hiện hành mới điều chỉnh công tác an toàn, vệ sinh lao động cho khu vực có quan hệ lao động được thể hiện rõ trong hợp đồng lao động (khoảng 17 triệu lao động trong tổng số gần 54 triệu lao động của Việt Nam). Có nghĩa chúng ta đang bỏ trống văn bản pháp lý về an toàn lao động ở  khu vực không có hợp đồng lao đồng, quan hệ lao động với khoảng 37 triệu lao động ở những lĩnh vực rất dễ mất an toàn lao động như: Lao động trong nông nghiệp ở nông thôn, lao động tự do ở thành thị… Đây là những "lỗ hổng" lớn dẫn đến mất an toàn lao động và việc ban hành Luật An toàn, vệ sinh lao động là giải pháp quan trọng, cấp bách để tạo cơ sở pháp lý bịt các "lỗ hổng" này.

Tuy nhiên, để bịt các "lỗ hổng" nói trên không đơn giản, bởi lẽ rất nhiều người lao động trong các khu vực không có hợp đồng lao động, quan hệ lao động là người nghèo. Mặt khác, ngay chính trong khu vực có hợp đồng lao động mà chúng ta vẫn thực hiện chưa tốt, tính tuân thủ pháp luật chưa cao, tai nạn lao động vẫn diễn ra phức tạp thì việc chấp hành pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động ở khu vực không có quan hệ lao động sẽ càng phức tạp. Chỉ đơn cử một ví dụ, ở khu vực không có hợp đồng lao động thể hiện rõ quan hệ lao động thì quá trình tham gia vào việc bảo hiểm tai nạn lao động sẽ rất khó khăn, cần có sự hỗ trợ của Nhà nước và chủ lao động thì người nghèo mới có thể tham gia được.

Trong dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động lần này có một nội dụng rất quan trọng là tất cả những người lao động trong khu vực không có quan hệ lao động (thể hiện qua hợp đồng lao động), nếu làm những công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động thì bắt buộc người sử dụng lao động phải huấn luyện cho người lao động trước khi làm việc. Dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động cũng có quy định tăng cường thanh tra lao động, dự kiến sẽ làm tăng thêm khoảng gần 1.000 thanh tra viên. Đó cũng sẽ là vấn đề nan giải trong thực tiễn.

An toàn lao động là một lĩnh vực rộng, liên quan đến chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền quản lý Nhà nước của nhiều bộ, ngành. Do vậy, đông đảo các đại biểu Quốc hội và cử tri mong muốn Luật An toàn, vệ sinh lao động cần phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, đồng thời, làm rõ được phạm vi, trách nhiệm quản lý của các bộ, ngành có liên quan để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này.

Hy vọng những ý kiến phát biểu của các đại biểu Quốc hội trong phiên họp sáng 25-5 cùng với các nguyện vọng chính đáng của cử tri sẽ được ban soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu để dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động được chỉnh lý và  thông qua vào cuối kỳ họp Quốc hội này, tạo cơ sở pháp lý để kiểm soát rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động ở các cấp độ: Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức và cá nhân người lao động, nhằm xây dựng môi trường làm việc an toàn cho mọi người trong xã hội.

ĐỖ PHÚ THỌ