Mọi vật dụng đều có cuộc sống riêng, những vật dụng càng có ích, càng bền, đẹp, càng chứa đựng lượng thông tin lớn về văn hóa-về những sự tích của con người. Từ trong máu lửa của các cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc trong thế kỷ 20, những kỷ vật còn lại đã trở thành thiêng liêng minh chứng cho những trận chiến hào hùng, về sức chống chọi kiên cường cùng những hi sinh vô bờ bến của con người Việt Nam.

Kỷ vật kháng chiến được trưng bày trong buổi lễ tiếp nhận ngày 19-3-2009 tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (28A Điện Biên Phủ, Hà Nội). Ảnh internet

Còn nhớ, ngay trong những năm đầu tiên của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, “Những bức thư từ tuyến đầu Tổ quốc” được giới thiệu trên đất Bắc đã làm quặn đau hàng triệu trái tim, đã làm sục sôi nhiệt huyết đồng bào, đồng chí quyết “Vì miền Nam ruột thịt”, thống nhất đất nước. Tiếp đó, những tấm gương, những câu chuyện chiến đấu trên báo chí, những hiện vật là vũ khí tự tạo, bộ quần áo, chiếc khăn rằn của quân dân miền Nam, những mảnh xác máy bay Mỹ bị bắn rơi trên đất Bắc được trưng bày tại các triển lãm thời sự đã truyền một thông điệp sắt đá: Chúng ta đã quyết đánh, quyết thắng và chiến thắng cuối cùng tất sẽ đến. Trong những năm tháng biên giới, hải đảo, biển khơi đỏ lửa chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, những cuộc triển lãm thời sự như thế vẫn tiếp tục với những hiện vật nóng bỏng không khí chiến trận, kịp thời cổ vũ quân dân cả nước chiến đấu và chiến thắng.

Chiến tranh đã lùi xa, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình càng đạt được nhiều thành tựu, chúng ta càng hiểu rõ ý nghĩa vĩ đại của kháng chiến, càng có nhu cầu và điều kiện để nhận thức đầy đủ, toàn diện và sâu sắc hơn về kháng chiến. Vũ khí, vật dụng năm xưa, hiện vật thời sự năm xưa nay đã thành kỷ vật, thời gian càng xa đi, những kỷ vật kháng chiến càng ánh lên giá trị cao đẹp vĩnh hằng của lịch sử, những con người, kỷ niệm bình dị, “vô danh”, cần được sáng lên trong bộ sử vàng bằng hiện vật và chữ viết của dân tộc.

Thông điệp của kỷ vật kháng chiến là thông điệp nhiều chiều, là sự truyền lửa của các thế hệ đánh giặc cứu nước đến các thế hệ dựng nước, giữ nước hôm nay và mai sau, là sự tri ân, hướng về nguồn cội, vươn tới tương lai của lớp lớp người sinh ra sau chiến tranh.

Cuộc thi viết “Những kỷ vật kháng chiến” do Tổng cục Chính trị, Hội CCB Việt Nam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức và Báo QĐND là đơn vị thực hiện (sẽ phát động vào ngày mai 25-6) là bước tiếp theo đưa cuộc vận động “Sưu tầm, giới thiệu những kỷ vật kháng chiến” vào chiều sâu, là một hoạt động thiết thực và sống động để tìm hiểu, học tập, giáo dục truyền thống. Sẽ có thêm những niềm vui ấm áp gắn kết và lan tỏa trong mỗi gia đình, dòng họ, phố xóm. Văn hóa kỷ vật đã và sẽ mãi nuôi dưỡng dũng khí và lòng yêu thương nơi mỗi con người Việt Nam.

MẠNH HÙNG