Nhiều ô tô có giá để búa nhưng không có búa thoát hiểm.  Ảnh minh họa/Internet.

QĐND - Số người thiệt mạng trong vụ xe khách bị lũ cuốn trôi ở Hà Tĩnh tháng 10 vừa qua có thể không lớn như vậy nếu hành khách trên xe có dụng cụ đập vỡ các cửa kính để thoát ra ngoài. Gần đây, tại Nghệ An, Bình Thuận, Quảng Ngãi… liên tục xảy ra các vụ xe khách đang lưu thông bị cháy rụi. Rất may, hàng chục hành khách trên xe kịp thoát nạn trong gang tấc.

Hầu hết các xe khách đường dài đều có kính dày, gắn liền vào thân xe, rất khó thoát nạn khi xảy ra sự cố. Trong các xe này đều được trang bị búa thoát hiểm, để ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, giúp hành khách nhanh chóng đập vỡ kính, thoát ra ngoài khi nguy cấp, nhưng do nhà xe, lái xe xem thường, hoặc sợ mất trộm nên… cất kỹ.

Bộ Giao thông-Vận tải vừa đề xuất bổ sung thêm chế tài xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, theo đó xử phạt từ 300 đến 500 nghìn đồng đối với ô tô không có dụng cụ thoát hiểm. Quy định trên là hết sức cần thiết, nhằm bảo đảm an toàn cho hành khách, giảm thấp nhất thiệt hại xảy ra.

Tuy nhiên, cùng với giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các chủ xe, lái xe; các lực lượng chức năng phải tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh, xử lý nghiêm vi phạm không có dụng cụ thoát hiểm trước khi xe xuất bến, khi lưu thông trên đường. Các lái xe, chủ xe khách phải được huấn luyện cách cứu nạn, cứu hỏa để tự cứu mình, cứu hành khách, hướng dẫn người trong xe thoát nạn nhanh chóng, an toàn. Trong các xe khách rất cần có các bảng chỉ dẫn, hướng dẫn hành khách sử dụng công cụ, cách thoát hiểm khi xảy ra sự cố…

Không chỉ đối với xe khách, mà nhiều đò dọc, đò ngang cũng thiếu các trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn tối thiểu. Ngay cả khi được cấp phát áo phao, không ít chủ đò lại cất đi cho… mới. Tại nhiều chung cư cao tầng, chợ, trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn… tình trạng vi phạm các quy định về thoát hiểm, bảo đảm an toàn cháy, nổ diễn ra khá phổ biến, thậm chí vi phạm nghiêm trọng. Cầu thang, lối thoát hiểm, chữa cháy… bị khóa kín, hoặc bị chiếm dụng, không còn tác dụng thoát nạn. Thậm chí, ngay trong quá trình thiết kế, thi công người ta đã cố tình bỏ qua hoặc bớt xén một số hạng mục về thoát hiểm, phòng, chống cháy, nổ; sử dụng không đúng chủng loại vật tư, thiết bị… Bên cạnh đó, ý thức trách nhiệm, sự hiểu biết và kỹ năng, kiến thức phòng, tránh, tự thoát hiểm của chính những người sử dụng, người liên quan còn thiếu và yếu, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khi xảy ra sự cố.

Thời điểm cuối năm, lượng hành khách đi lại gia tăng; nguy cơ cháy, nổ trong mùa hanh khô cũng rất cao. Vì vậy, cùng với sự tự giác nâng cao ý thức trách nhiệm, rèn luyện kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ mình của người tham gia, người liên quan, các lực lượng chức năng cần tăng cường kiểm tra phương tiện giao thông, các cơ sở sản xuất, dịch vụ, nhà cao tầng… bảo đảm đủ dụng cụ, phương tiện, phương án chữa cháy, thoát nạn; xử lý và yêu cầu khắc phục ngay các vi phạm. Việc kiểm tra phải sâu sát, cụ thể, tránh tình trạng nhà xe, lái xe, chủ cơ sở… chấp hành mang tính đối phó, hình thức, dụng cụ, trang thiết bị “có cũng như không”!

Anh Quân