Một chuyện liên quan đến công tác kiểm định chất lượng hàng nông sản: Cơ quan chức năng phát hiện lô hàng nghi có hóa chất phụ gia. Thế nhưng, khi tiến hành lấy mẫu phân tích, kiểm định chất lượng tại hai cơ sở lại cho kết quả trái ngược nhau!

Xin chưa bàn tới một quy chuẩn nào đó về dư lượng hóa chất trong nông sản. Điều đáng phải ngẫm ngợi là, rất có thể nhiều mặt hàng ngoại nhập kém chất lượng (cho dù đã được kiểm định), vẫn được lưu hành một cách hợp pháp tại thị trường nước ta.

Ảnh minh họa

Cần phải nói rằng, việc kiểm soát các mặt hàng nông sản nhập khẩu qua biên giới hoặc những mặt hàng nhạy cảm hơn như thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, phụ gia thực phẩm... đang "rối như canh hẹ". Một số cơ quan khoa học từng cảnh báo, nhiều loại trái cây ngoại nhập vẫn chưa thể phân tích kịp thời, chính xác loại hóa chất gì dùng để bảo quản và có tác hại như thế nào đối với người sử dụng. Quản lý số lượng, chủng loại, nguồn gốc xuất xứ các mặt hàng nông sản nhập khẩu đã khó, công tác kiểm định, đánh giá, ngăn ngừa những loại sản phẩm có chất gây hại còn khó hơn nhiều. Trên thực tế, các lô hàng được lấy mẫu để phân tích chẳng bõ bèn gì so với một khối lượng nông sản khổng lồ vẫn từng ngày, từng giờ nhập vào Việt Nam.
Sẽ không “quá lời” khi nói rằng, thị trường hàng rau, củ, quả ở nhiều nơi đang bị thả nổi. Cái khó trước hết hiện nay trong kiểm định chất lượng sản phẩm ngoại nhập là thiếu lực lượng. Mặc dù ngành Nông nghiệp có các cục, chi cục bảo vệ thực vật, ngành Y tế có hệ thống cơ quan chuyên trách về vệ sinh, an toàn thực phẩm, tại các cửa khẩu biên giới có lực lượng hải quan, kiểm dịch... Thế nhưng, với sự phát triển ào ạt của các công ty, cơ sở, hộ kinh doanh, chợ đầu mối, chợ cóc, chợ tạm và cả nghìn “gánh hàng rong”, thì lực lượng chuyên trách không thể “ôm” hết công việc. Do thiếu kinh phí, thiếu máy móc, trang thiết bị kiểm nghiệm, việc đánh giá chất lượng nông sản cũng rất hạn chế, đặc biệt là tại các địa phương. Nhiều mẫu hàng phải gửi lên tuyến trên mới có thể phân tích được, đến khi có kết quả thì nhiều lô hàng “tươi sống” đã hư hỏng, gây thiệt hại cho chủ hàng.

Giải quyết bài toán nông sản sạch ngoại nhập đòi hỏi những nỗ lực chung của nhiều ngành. Trong đó, Nhà nước cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác kiểm định hàng hóa, đầu tư kinh phí, mua sắm thêm các loại máy móc thiết bị chuyên dùng, nhất là tại các địa phương, khu vực biên giới. Cần tính đến việc trang bị loại xe kiểm định cơ động, khi phát hiện những lô hàng “có vấn đề” phải tiến hành kiểm định ngay. Thời gian tới, các nhà khoa học cũng nên chú ý vào nghiên cứu và đưa ra những danh mục chất độc hại mới, làm “chuẩn” cho công tác kiểm định hàng hóa. Đồng thời, có kế hoạch “khoanh vùng” để kiểm tra chặt chẽ, ngăn chặn hàng kém chất lượng. Cho dù đó là hàng nông sản nhập chính ngạch hay tiểu ngạch thì cũng nên tính đến phương án ký thỏa ước, xây dựng hàng rào kỹ thuật, yêu cầu đối tác kiểm định hàng hóa trước khi nhập vào Việt Nam.

LÊ THIẾT HÙNG